ff n studiebreak
Online een chick scoren, je liefde laten zien op Whatsapp en digitale kusjes sturen. Zonder een blauwtje te lopen. Aanrader?
geef je mening
Tjeerd pleit tegen internetdaten. Heb jij al eens een date (of meer) gehad met iemand die je online leerde kennen?

CASA Nederland en Scholieren.com reiken dit jaar de CASA Werkstuk Award uit. Het allerbeste werkstuk wint een reis voor 2 personen t.w.v. €500, een snuffelstage en eeuwige roem! Dit jaar is het thema abortus. De redactie bedacht alvast 13 invalshoeken, klik hier en stuur je werkstuk op.
2.
Het boekje gaat over twee jongens die vanaf hun kindertijd vrienden zijn. Ze zijn een soort buren. Degene die het verhaal verteld heeft een werkeloze vader, die door lid van de NSDAP te worden onder Hitler toch weer werk krijgt. Friedrich is de joodse vriend wiens vader wél werk heeft, als postbode.
Friedrich gaat mee naar een avond van de HitlerJugend en Friedrich neemt de ik-figuur mee naar de synagoge als hij barmitswa wordt.
Hoewel het arische jongetje van zijn vader niet teveel met Friedrich mag omgaan, trekken ze veel samen op.
Aan het eind sterft Friedrichs moeder nadat hun hele huis is leeggeplunderd. De ik-figuur is dan net terug van een plundering van een joodse school, maar bij zijn vriend staat hij machteloos toe te kijken.
Friedrichs vader wordt op een nacht meegenomen. Friedrich was er die nacht net niet dus is nog vrij. De vader van de verteller wil hem wel in huis verstoppen. Tijdens een bombardement kan Friedrich dan niet mee in de schuilkelder. Als hij in paniek toch aanklopt weigert de huisbaas hem erin te laten.
Nadat het bombardement is afgelopen trapt de heer Resch, de huisbaas Friedrich dood.
3.
De titel betekent: vroeger was het Friedrich.
Op de bladzijde voor de inhoudsopgave wordt de titel uitgelegd.
Vroeger was het de Joden……
Vandaag zijn het daar de zwarten, hier de studenten……
Morgen zullen het misschien de witten, de christenen of de ambtenaren zijn…..
4.
Het verhaal speelt zich af in Duitsland. Waar wordt niet gezegd.
Het is niet ver bij een bos vandaan, want daar kleedt hij zich om nadat de badmeester merkt dat
hij een jood is en zich dus eigenlijk niet in het zwembad mag bevinden.
5.
Het verhaal speelt zich af van 1925 tot 1942. Dat weet je, omdat het achter de hoofdstukken staat in de inhoudsopgave.
6.
Het verhaal is chronologisch opgebouwd. Het boek begint met het beschrijven van de dwerg, de huisbaas en dan de geboorte van Friedrich.
Het boek eindigt met de dood van Friedrich.
7.
De ik-figuur: de arische jongen die een joods vriendje heeft. Hij is overtuigd van Hitlers grootheid en de noodzaak hem te volgen, maar hij weet ook dat er in het Derde Rijk geen plaats is voor zijn beste vriend. Tot het einde heeft hij die tweestrijd; Friedrich helpen of een goed lid zijn van de HitlerJugend.
Friedrich: de joodse jongen die steeds minder mag. Hij wordt verliefd. En hoewel het meisje geen probleem heeft met zijn jood zijn, verbreekt hij het contact om haar te beschermen. Zijn moeder sterft, zijn vader wordt meegenomen en zelf wordt hij doodgetrapt.
8.
Ik vind het boek heel realistisch. Het is niet geromantiseerd; en uiteindelijk leefde iedereen nog lang en gelukkig. Ook merk je duidelijk dat Friedrich bang is. En de uiteindelijke passiviteit van de arische jongen omdat hij niet weet wat hij moet doen om er voor zijn vriend, maar ook voor zijn vader te zijn.
9.
Het probleem is het joods zijn. Vanuit Hitlers oogpunt is dat toen een beetje opgelost. Maar de ik-figuur zal de dood van zijn beste vriend en diens ouders zijn hele leven meedragen. En dat als een last ervaren, omdat hij meer had kunnen doen.
10.
Dit boek is iedereen aan te raden, want het is makkelijk te lezen, interessant en mooi.
b.
De voorkant van het boekje spreekt aan, waardoor je de achterkant leest. En de achterkant roept op tot lezen. Ook het aantal bladzijden en de lettergrootte vallen er mee.
e.
Is dit verhaal gebaseerd op een echt verhaal van een Duitse jongen uit die tijd of is het toch een verhaal ´wat-had-kunnen-gebeuren´.
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk, niet om plagiaat mee te plegen. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het dan weten door een reactie te geven.