Boekverslag Pierre Radvanyi

Geschreven door:	anoniem (5 vwo)
Datum ingestuurd:	7 juni 2005
Taal:
Woorden:	2.800
Bekeken:	2788 keer (3 deze maand)
Waardering:	Currently 3.47/5 1 2 3 4 5 3.5/5 (19 stemmen)
Deel op:

Titel:	Die Curies : eine Dynastie von Nobelpreisträgern
	De Curies: twee generaties in de ban van radioactiviteit
Auteur:	Pierre Radvanyi
Jaar van uitgave:	2004

Auteur:	Pierre Radvanyi
Geslacht:	man
Nationaliteit:	Duits
Populaire titels:	2004Die Curies : eine Dynastie von Nobelpreisträgern (1)

Naam:
Klas/niveau:
E-mail:
Bericht:
Bestemd voor	Iedereen Scholieren.com redactie
Geheime code:

Een natuurkundige in wording

Pierre Curie wordt geboren op 15 mei 1859, in de rue Cuvier in Parijs, vlakbij Jardin des Plantes (de plantentuin). Pierre is de zoon van Eugene, een arts. Eugene Curie is de oudste van 5 kinderen. Hij promoveert in 1852 in de geneeskunde. Hij is bezeten van de natuurwetenschappen.
Pierre Curie was vroeger geen goede leerling. Hij ging niet naar school. Hij kreeg les van zijn ouders en van zijn broer. Pierre krijgt op zijn 14e speciaal les voor Latijn en wiskunde. Dankzij deze speciale lessen haalt hij op zijn 16e zijn eindexamen in de natuurwetenschappen. Hij besluit hierna natuurkunde te gaan studeren. Tegelijkertijd schrijft Pierre zich ook in voor de opleiding farmacie, dezelfde opleiding die zijn broer Jaques volgt.
Samen met zijn broer ontdekt Pierre de ‘piezo-elektriciteit. Ze hebben een manier ontdekt om polaire elektriciteit op te wekken in halfsymmetrische kristallen.
In 1891 besluit Pierre onderzoek te gaan doen naar magnetisme. Hij gaat beginnen aan zijn later beroemd geworden onderzoek waar hij de magnetische eigenschappen onderzocht bij materialen met een omgevingstemperatuur van 1370 graden.

Marie sklodowska, een jonge vrouw met karakter

Marie Sklodowska werd geboren in Warschau op 7 november 1867. Ze onderscheidde zich in haar jeugd van haar leeftijdsgenoten door haar goede geheugen. Marie wordt later onderwijzeres in Szczuki, om de studie van haar zus te bekostigen. Als haar zus, Bronia, klaar is met haar studie gaat Marie dezelfde studie, medicijnen in Parijs, studeren. Deze studie wordt door Bronia bekostigd. Als Bronia gaat trouwen mag Marie bij hen komen wonen. Marie besluit om in Frankrijk natuurkunde te gaan studeren. De taal was oor haar geen probleem. Ze sprak na enige tijd vloeiend Frans. In 1893 slaagt Marie als beste van haar jaar voor haar licentiaat natuurkunde. Ze gaat nu wiskunde studeren, waarvoor ze in 1894 haar licentiaat behaalt. In dat jaar begint ook Marie een onderzoek naar magnetisme. Ze heeft een goede instrumentele opstelling nodig. Via Jozef Kowalski, een Poolse hoogleraar in de natuurkunde, komt ze in contact met Pierre Curie. Pierre en Marie kunnen het meteen goed met elkaar vinden. Ze besluiten om op 26 juli 1895 met elkaar te trouwen.
In 1896 haalt Marie haar lerarenexamen voor het meisjesonderwijs. Ondertussen is Pierre bezig met onderzoek naar de groei van kristallen en met colleges over elektriciteit. Op 12 september 1897 wordt de eerste baby geboren: Irene. Marie onderzoekt de hele ontwikkeling van Irene. De moeder van Pierre overlijdt aan borstkanker en de vader komt bij Pierre en Marie wonen.
Marie en Pierre gaan onderzoek doennaar een merkwaardige straling (de radioactiviteit). Vanaf 1899 worden de twee Curies geholpen met onderzoeken door Andre Debierne.

De laatste jaren samen

Om hun onderzoeken beter te kunnen verrichten, verdelen Pierre en Marie in 1900 hun werk. Pierre blijft onderzoek doen naar de eigenschappen van radium, terwijl Marie verder gaat met de chemische bewerkingen die nodig zijn voor het prepareren van zuivere radiumzouten.
In maart 1901 gaan Pierre en Andre Debierne samen verder met de experimenten aan geïnduceerde radioactiviteit. Ze nemen waar dat dit verschijnsel veel sterker is wanneer ze in een gesloten vat werken. Ze denken dat de radioactiviteit zich voortplant door de omringende lucht, vanuit de stralende materie naar het lichaam dat radioactief gemaakt wordt. De theorie die Curie hierna opzet blijkt niet te kloppen. Ernest Rutherford uit Canada blijkt een goede theorie te hebben gevonden.
Op 14 november 1903 krijgen Marie en Pierre Curie een telegram uit Stockholm. Ze krijgen de Nobelprijs voor de natuurkunde, samen met Henri Becquerel. De reden voor de Nobelprijs was de waardering voor het meewerken aan het onderzoek naar stralingsverschijnselen.
Op 19 April 1906 gebeurt er iets onverwachts. Pierre loopt over straat. Er blijkt een staking aan de gang te zijn, dus moet Pierre omlopen. Hij loopt achter een rijtuig aan en glijd plots uit. De wagen moet tegelijkertijd uitwijken. De paarden lopen over Pierre heen, maar raken hem niet. Het wiel van de wagen rijdt over het hoofd van Pierre heen. Hij is op slag dood. Pierre wordt begraven in Sceaux. Na zijn dood begint Marie met het schrijven van een dagboek.

Marie Curie neemt het werk over

Marie wordt benoemd tot hoogleraar aan de Sorbonne. Ze neemt de taken van Pierre over.
Buitenlandse wetenschappers hebben het idee dat radium geen chemisch element zou zijn. Marie denk dat dit niet klopt en weet te bewijzen dat de wetenschappers geen gelijk hebben.
Op 8 November 1911 krijgt Marie weer en bericht vanuit Stockholm. Ze heeft weer een Nobelprijs gewonnen. Ditmaal voor de scheikunde. Ze krijgt de Nobelprijs voor “de verdienste voor de vooruitgang in de chemie door de ontdekking van de elementen radium en polonium, door de zuivering van radium, en door het onderzoek naar de aard en de verbindingen van dit opmerkelijke element”. In 1909 wordt het plan gemaakt om een nieuw instituut te bouwen. Het Institut du radium is eind juli 1914 klaar. Op 1 Augustus 1914 breekt in Frankrijk de 1e wereldoorlog uit.

Een nationale bekendheid

Marie komt de oorlog goed door. Omdat ze zich inzet voor het radium wordt ze goed beschermd. Na de oorlog gaat Marie werken in het nieuwe laboratorium. Ze schrijft in 1925 een boekje over haar man Pierre.
In 1932 reist Marie voor het laatst af naar Polen. Ze opent daar het nieuwe radiuminstituut in Warschau. Ondertussen is de economische crisis bezig.
Na haar terugkeer gaat het steeds slechter met Marie. Ze breekt haar pols en geneest slecht. Ook wordt er bij haar een grote galsteen ontdekt. Haar dochter Eve verzorgt haar. De grootste wens van Marie is dat haar andere dochter Irene het radium controleert en beschermd. Op 4 juli 1934 sterft Marie in het ziekenhuis van Sancellomoz. Haar laatste woorden zijn: ’Ik wil dat ze me met rust laten!’
Marie wordt begraven naast haar man op de begraafplaats van Sceaux.

Twee jonge mensen die elkaar aanvullen

Irene, de oudste dochter van Pierre en Marie wordt op 12 september 1897 geboren in Parijs, enige weken voordat Marie begint aan haar promotieonderzoek naar de straling van Becquerel. Irene is acht jaar oud als haar vader sterft. Ze wordt in haar jeugd sterk beïnvloed door haar moeder en grootvader. Van 1907 tot 1909 volgt ze de lessen van haar moeder. In 1920 gaat Irene naar het college Sevigne. Het was al vroeg duidelijk dat Irene net zo’n goede leerling was als haar moeder. Omdat de oorlog in 1914 uitbrak, leerde Marie haar dochter om te gaan met de machines voor de radioactiviteit. Irene had al snel moeilijk klusjes onder de knie. In 1921 begint Irene Curie aan haar eerste wetenschappelijke onderzoek aan het instituut du Radium. Op 27 maart 1925 promoveert Irene aan het instituut. Iemand die de promotie met belangstelling bijwoont is Frederic Joliot.
Jean Frederick Joliot wordt op 19 maart 1900 geboren in Parijs. Frederic had een zware jeugd. Van de zes kinderen uit het gezin overleden er al twee op jonge leeftijd. De dood van zijn oudste broer had een grote impact op het leven van Frederick. Nu zijn broer dood was, werd het leven van het gezin op hem gericht.
Frederick en Irene leren elkaar steeds beter kennen. Uiteindelijk verloven ze zich. Het huwleijk vindt plaats op 9 oktober 1926. In 1927 wordt Helene geboren, het eerste kind. In maart wordt hun tweede kind geboren. Het tweede kind krijgt een speciale naam: Pierre.

Kunstmatige radioactiviteit

In 1928 doen frederick en Irene hun eerste gezamenlijke experiment. Ze bepalen heel nauwkeurig het aantal ionen dat in de lucht wordt gevormd door de alfastraling uit radium-C (polonium-214). Irene besluit om haar wetenschappelijke onderzoeken en artikelen onder haar meisjesnaam te publiceren. Een andere ontdekking van Irene is de bepaling van de halveringstijd van radium-D.
James Chadwick ontdekt rond 1932 de neutron. Irene en Frederic zaten dicht in de buurt van deze ontdekking. De ontdekking is bijna letterlijk aan hun neus voorbijgegaan.
In Brussel gaan Frederic en Irene onderzoeken welke experimenten er nodig zijn om de oorsprong van ‘de positieve transmutatie-elektronen’ duidelijker te maken. Frederic voert dit onderzoek uit en ontdekken de oorsprong.
Voor dit onderzoekn ontvangen Frederic en Irene een nobelprijs voor scheikunde. Frederic krijgt de naam ‘Frederic Joliot-Curie. Op 11 januari 1936 wordt de familie Curie uitgeroepen tot de meest radioactieve familie ter wereld.

Van kernsplijting tot kettingreacties

Na 1930 breekt in Europa het Nazi-regime uit. Frederic en Irene besluiten om zich te bemoeien met de politiek. Ze nemen deel aan de oprichting van het Comite de vigilance (het Waakzaamheidscomite). In de zomer van 1934 worden ze allebei lid van de socialistische partij SFIO.
Frederic begint in 1935 in Frankrijk met de bouw van deeltjesversnellers, met het doel om kunstmatige radioactieve elementen in grotere hoeveelheden te kunnen produceren. In 1938 begint Frederic met eenbiologisch onderzoek met biologische tracers. Samen met Pierre Sue en C. Leblond bestudeert hij de soorlaatbaarheid van de wanden van rode bloedlichaampjes voor bepaalde ionen, zoals de jodiumionen van natriumjodide.
Ondertussen volgt Irene Frederic op als lector aan de faculteit van natuurwetenschappen in Parijs. Hierna wordt ze benoemd tot buitengewoon hoogleraar. Samen met de Joeoslavische natuurkundeige gaat ze zich opnieuw bezig houden met het probleem van de transuranen. Door dit onderoek komen ze tot bijzondere ontdekkingen. Ze ontdekken de kernsplijting. Frederic gaat ok onderzoek doen naar deze kernsplijting. Hij kevert het bewijs dat er echt kernsplijting plaatsvindt.
Bij een kernspliijting ontstaan, naast twee splijtingsfragmenten, ook nieuwe neuronen. Deze neuronen zouden weer voor een kettingreactie kunnen zorgen. Op deze manier zou misschien energie op grote schaal kunnen plaatsvinden.
Op 1 september breekt de Tweede Wereldoorlog uit. De experimenten die voor die tijd werden gemaakt moesten goed in bewaring worden genomen. Ze werdern bewaard in de Academie des sciences. Door de kettingreacties die na een kernsplijting plaatsvinden zou er een explosie kunnen plaatsvinden. Frederic moest onderzoek doen voor de toepassing van kernsplijting voor explosieven.
Irene en Frederic moesten vluchten. Ze verlaten de stad en vluchten naar Clermont-Ferrand. Ze nemen hun apparatuur en kostbare stoffen uit hun laboratorium mee.

De donkere jaren

Als Frederic weer terug is bij Irene in Clairvivre komen ze er achter dat het laboratorium van het college gedeeltelijk bezet is en dat het laboratorium in Ivry in beslag is genomen. De Duitsers hebben beslag gelegd op de archieven van het ministerie van Bewapening. Ze willen de voorraad zwaar water en uranium in handen krijgen.
Irene keert eind september terug naar Parijs. Op 30 oktober wordt de 68-jarige Paul Langevin gearresteerd. Dit zorgt voor veel opschudding in de universitaire wereld. Frederic begint met een staking en probeert de mensen van de universiteit over te halen om ook mee te gaan staken. Met behulp van Wolfgang Gentner lukt het om Paul Langevin vrij te krijgen. Hij wordt overgebracht naar Troyes, waar hij in bewaking wordt gesteld. In 1944 weet Langevin te ontsnappen en vlucht hij naar Zwitserland.
Frederic gaat deelnemen aan een defensiecomité van de universiteit en hij wordt lid van een illegaal krantje: ‘L’Universite libre’. Op 29 Juni 1941 wordt hij thuis gearresteerd. Frederic weet Gentner te waarschuwen. Gentner zorgt er voor dat Frederic weer vrij komt. Er zullen nog meer arrestaties bij de universiteiten volgen.
Het werk in het Institut du Radium wordt weer hervat. Irene zorgt ervoor dat de spullen weer terugkomen naar het Institut. Ze krijgt weer een nieuwe aanval van tuberculose en ze lijdt aan bloedarmoede. In augustus krijgt ze een kuur in het senatorium van Sancellemoz in Haute-Savoie. In 1942 krijgt ze weer een ernstige terugval. Ze laat zich hierna behandelen in Zwitserland. In 1943 keert Irene terug naar Parijs.
Door de oorlog worden veel medewerkers van het laboratorium vermoord. Er vinden ook steeds meer illegale activiteiten plaats op het laboratorium voor nucleaire chemie. Al vanaf 1941 heeft Frederic samen met Henri Wallon de leiding van het Front national universitaire. In 1942 wordt hij voorzitter van het nationale strijdfront voor de bevrijding en onafhankelijkheid van Frankrijk. Tijdens deze periode wordt Frederic lid van de Communistische Partij.
In 1944 begint langzaamaan de bevrijding. Frederic wordt veel ondervraagt. De Amerikanen willen te weten komen hoe de vorderingen van de Duitsers zijn op het gebied van de kernwapentechnologie. Ze willen ook de Duitse wetenschappers te pakken krijgen die zich met deze onderzoeken bezighouden. Frederic heeft weinig te vertellen.

Verantwoordelijkheden

Frederic wordt nog meerdere malen ondervraagt. De Amerikanen hebben er grote moeite mee met het feit dat Frederic een belangrijke officiele fuctie heeft en dat hij communist is.
Na de twee bomaanslagen in Japan, ontstaat er veel commotie rondom de kernenergie. Het grote publiek en de ministeries zijn het er over eens dat Frankrijk een eigen atoomprogramma moet hebben. Frederic en Raoul Dautry moeten dit gaan oprichten. Op 18 oktober 1944 wordt de CEA opgericht. In juni 1946 worden Frederic en Raoul Dautry naar New York afgevaardigd om een bijeenkomst bij te wonen voor atoomenergie. Frankrijk zal deelnemen aan de Commissie voor atoomenergie van de Verenigde Naties, maar Frankrijk verklaart niet te willen deelnemen aan de construcite van wapens die zijn gebaseerd op atoomenergie. Vanaf de zomer van 1946 doen de Amerikanen proeven met kernwapens. Dit leidt tot reactie van buitenaf. Frederic denkt dat hij de VS kan overtuigen om te stoppen met deze proeven. Hij besluit om het FMTS (Wereldfederatie van wetenschappers) op te richten. Deze groep wetenschappers wil een rol te gaan spelen in de wereldvrede en in de bevordering van het menselijk welzijn.
Ondertussen heeft de CEA de eerste Franse kernreactor gemaakt, genaamd ZOÉ. En de Koude Oorlog is begonnen, net zoals de oorlog in Korea. Frederic wil vrede en stelt het beroemd geworden ‘manifest van Stockholm’ op. Hij haalt hiervoor tientallen miljoenen handtekeningen op. Mede door deze actie wordt Fredric ontslagen als hoge commissaris van de atoomenergie.
Na haar terugkeer uit Zwitserland heeft Irene haar werkzaamheden hervat. In 1945 neemt ze samen met de Chinese natuurkundige Tsien San Tsiang de banen van de alfastraling uit ionium waar en onderzoekt de gammastraling van dit radioactieve element. In 1951 bepaalt ze met Henriette Faraggi gehalten in graniet. Een jaar later publiceerd ze het boek ‘De natuurlijke radioactieve elementen’. Tussen 1951 en 1954 stelt ze zich vier maal kandidaat voor de Academie van natuurwetenschappen, maar wordt nooit gekozen.
Voor Frederic komt de ontheffing uit zijn ambt hard aan. Zijn terrein is plot beperkt tot zijn laboratoria voor kernenergie en atoomsynthese. Zijn laboratorium wordt gevuld met jonge onderzoekers. Samen met deze jonge mensen ontstaan nieuwe ideeën.
Op 17 maart 1956 overlijd Irene. Tijdens een wintersportvakantie krijgt ze plots hoge koorts. Ze wordt opgenomen in het Curieziekenhuis, waar bloedarmoede wordt geconstateerd. Ze heeft ook leukemie als gevolg van de straling waaraan ze in de loop van haar onderzoeken aan is bloodgesteld. Na haar dood wordt in Frankrijk de nationale rouw afgekondigd. Irene wordt ook begraven in Sceaux. Op 30 juli 1958 krijgt Frederic een enorme inwendige bloeding. In het ziekenhuis lijkt het alsof Frederic weer te boven komt, maar net voorst hij naar huis mag krijgt hij weer een inwendige bloeding waardoor hij overlijd. Ook nu wordt de nationale rouw afgekondigd. Frederic wordt begraven naast zijn vrouw op de begraafplaats van Sceaux.
Zo kwam er een einde aan een familie van pioniers op het gebied van de radioactiviteit, die haar stempel heeft gedrukt op de twintigste eeuw.

Wat heb je ervan geleerd? / Wat vond je er van?

Ik heb weinig van dit boek geleerd. Ik weet nu hoe de familie Curie in elkaar zat en wat ze in hun leven hebben gedaan. Op zich is dit interessant, maar je komt er achter dat ze wel heel veel proeven hebben uitgevoerd. Na een tijdje heb je het wel gezien met al die proeven. Het is wel leuk om een paar proeven te zien, omdat je er dingen uit kunt herkennen die je bij scheikunde krijgt. Je hoort wel vaak wat over de familie Curie. Ze zijn nog steeds bekend, maar veel mensen weten niet wat ze nou eigenlijk deden. Het leek me niet echt een leuke familie, want ze waren heel wetenschappelijk. Je leest niet veel dat ze ook leefden als ‘gezin’. Dit lijkt me voor de kinderen van hun niet leuk. Behalve voor Irene, die zelf ook zo geinterreseerd was in de natuurwetenschappen. In de tijd dat de familie Curie leefde had je als wetenschapper veel invloed op de politiek. Dit kun je goed zien aan de manier waarop frederic Joliot de vrede probeerde te bewaren. Je krijgt na het lezen avn dit boek wel respect voor deze familie. Het is toch indrukwekkend dat je je hele leven kunt inzetten voor de wetenschap.
Ik zou deze opdracht schrappen van de lijst voor praktische opdrachten. Niet veel mensen zouden deze opdracht willen doen. En het is ook niet echt leuk om te doen. Je leert er niet zo veel van en het is saai om te doen. Somige andere opdrachten leken wel leuk om te doen. Dus kun je beter deze opdracht weghalen en zo volgend jaar een paar leerlingen een saaie periode te besparen.