Boekverslag Filip de Pillecyn

Geschreven door:	lotte (5 aso) [meer]
Datum ingestuurd:	7 april 2005
Taal:
Woorden:	2.250
Bekeken:	1558 keer (5 deze maand)
Waardering:	Currently 2.83/5 1 2 3 4 5 2.8/5 (12 stemmen)
Deel op:

Titel:	De soldaat Johan
Auteur:	Filip de Pillecyn
Jaar van uitgave:	1939

Auteur:	Filip de Pillecyn
Geslacht:	man
Nationaliteit:	Nederlands
Geboren:	25 maart 1891
Overleden:	07 augustus 1962
Populaire titels:	1935Monsieur Hawarden (1) 1939De soldaat Johan (1)

Naam:
Klas/niveau:
E-mail:
Bericht:
Bestemd voor	Iedereen Scholieren.com redactie
Geheime code:

De 2 passages omwille van hun schoonheid, verwoord gevoel,...
(Ik heb er eigenlijk 3 die ik mooi vind)

En toen het eerste leven van de straten tot hem doordrong, lag hij reeds wakker en hij was moedeloos en voelde zich zonder kracht tegenover de mensen die het bestaan van de anderen regelen zoals het hen belieft.
pg 36

En ze zegden woorden van tederheid die hun woordkarige monden nooit hadden gezegd en vergaten dat er iets bestond buiten hun beiden.
pg 41

Wij hebben allen onze dromen en onze verwachtingen, zegde hij, zelfs hier waar verleden of toekomst geen belang hebben
pg 44

B. Boekbeschrijving.

1. Auteur:Filip De Pillecijn
Titel: De soldaat Johan.
Plaats van uitgave: leeuwerikstraat 41, 2000 Antwerpen
Uitgeverij: Ontwikkeling s.v.
Reeks: Niet gegeven
Jaar van uitgave: 1972
Druk: derde druk
Aantal drukken: niet gegeven.
Gewijzigde druk: niet gegeven

De voorflap: de voorflap is overwegend wit met linksboven een foto van Filip De Pillecijn, en in het rood zie je en vierkant in de rechter onderhoek, ook de titel is rood, boven de titel staat de schrijven en eronder: met aantekeningen door Theo Maes. Aan de onderkant van het boek staat een brilletje getekend, waarin de afkortingen V L staan van Vlaamse Letteren. Helemaal onder aan het boek staat in zwart en wit: Ontwikkeling Antwerpen en Bibliotheek van Vlaamse Letteren.

De achterflap: ook de achterkant is wit, bovenaan staat opnieuw, in het zwart, Bibliotheek van Vlaamse Letteren. Eronder staat een rood vierkant met daarboven Reeks verschenen, en daaronder allemaal boeken van de reeks van Vlaamse Letteren.

C. Het verhaal.

1. Navertellen/samenvatten.
Nadat hij terug bij bewustzijn kwam op het slagveld in Nancy trok soldaat Johan door tot hij bij een boerderij kwam waar hij door de boer enkele dagen onderhouden werd tot ze het nieuws kregen dat de Hertog verslagen was. Soldaat Johan besloot om door te trekken terug naar huis maar als hij in zijn dorp aankomt merkt hij dat alles verwoest is door de oorlog. Hij trek verder en komt op een mooi zonnig plaatsje in de heide waar hij besluit te blijven en een hut te bouwen. Onderweg was hij ook een hond tegengekomen die hem de hele weg achtervolgd heeft. Samen met zijn hond begint hij de onvruchtbare grond te beboeren. Maar na de oorlog kwam het andere slechte nieuws; ziektes verspreide zich vlug over de streken en vele mensen stierven. Paters bidden en er waren zelfs voortrekkende boetedoeners. Daaronder bevond zich een mooie jonge vrouw; Grete, die soldaat Johan’s vrouw werd. Samen leefden ze een hele tijd gelukkig met hun dieren, tot er op een dag een dikke belastingscontroleur kwam die hun kwam zeggen dat alles wat ze hadden eigenlijk van de heer was en dat ze er een heel deel van moesten afgeven. Soldaat Johan is woedend en trekt naar Gent naar de dochter van de Hertog waar hij voor gestreden heeft, zij zouden hun wel helpen. Als hij daar aankomt komt hij Lieven tegen, een van zijn strijd makkers. Van hem komt hij te weten dat de dochter van de Hertog niet meer in Gent maar in Brugge woont. Ook ontmoet hij daar een zeer boeiende bedelmonnik: pater Bruno. Deze geeft hem de raad om met zijn Abt te gaan praten, ontmoedigd maar toch ook positief trekt soldaat Johan terug naar huis. Als hij daar aankomt ziet hij dat zijn hut afgebroken is en zijn hond ligt dood naast de hut. Zijn vrouw en de geit zijn het bos in gejaagd door de dikke belastingscontroleur. Gekwetst maar overtuigd van zijn gelijk trekt soldaat Johan naar de Abt. Deze begrijpt hem wel maar kan onmogelijk van hem een vrij man maken, het is voor elke boer hetzelfde. Teleurgesteld maar tevens opgelucht gaat soldaat Johan terug naar huis. De Abt blijft achter met een helehoop vragen, en ontzag van soldaat Johan zijn optreden, want er is nog nooit een boer geweest die is durven opstaan tergen de heer. Soldaat Johan bouwde een nieuwe grotere en sterkere hut dan die ervoor. Grete werd zwanger, en 9 maand later beviel ze van een sterke gezonde jongen. Deze jongen werd gedoopt en zij trouwden. Op een dag enkele weken later was er een man, boer Nikolaas die zijn vrouw en zijn drie kinderen verloren had aan de ziekte, hij verkondigde een andere gedachte over het geloof. Een gedachte die positiever was voor de landbouwers, hij hoorde allemaal stemmen en wou deze nu ook aan de mensen laten horen. Samen met een groepje landbouwers kwamen ze in opstand, ook betraden ze op een dag het erfgoed van Jan van Sombeke. Deze nam de boer, soldaat Johan en een vrouw gevangen. Ze werden veroordeeld tot zware straffen, behalve soldaat Johan, hij kwam er met een waarschuwing vanaf. Na een tijdje kwam het gerucht dat er oorlog was, en op een dag kwamen Lieven en pater Bruno vanuit Gent hem halen en vragen of hij kwam meevechten ten voordele van Gent en van de landbouwers. Samen met hun drieën gingen ze opweg, en gingen aan alle voorbijgangers vragen of ze niet mee wouden gaan vechten. Maar niemand had het lef om mee te gaan na wat er gebeurd was met boer Nikolaas. Dus met hun drieën stonden ze aan elkaars zijde in een zware strijd waar Lieven in sneuvelde. Die avond vroegen ze zich af of het allemaal wel waard was, zeker als de volgende dag de heer de aftocht blies. Teleurgesteld keerde ze terug naar Gent. De dag erna was het de herdenking van de Heilige Lieven en allen gingen naar de vrijdagmarkt waar besloten werd dat ze de tol op het zout niet gingen verhogen. Dit was de laatste avond voor de soldaat en de monnik, en ze vierden hem duchtig onder de linde. Samen gingen ze de dag erna opweg. Na een tijdje gelopen te hebben kwamen ze bij een groep opstandige landbouwers, die luidkeels liederen zongen over de landbouw. Samen spraken ze en luisterden ze naar elkaars verhalen, tot ze verder moesten. En daar scheidden de soldaat en de bedelmonnik hun wegen. Soldaat Johan keerde weer naar huis, en onderweg kwam hij een wever en zijn vrouw tegen die opweg waren naar de Abt, om te praten over rechtvaardigheid en een nieuw bestuur van deze wereld. Later trok soldaat Johan verder naar zijn vrouw en spreekt tot zijn zoon; jij wordt een boer, kleine man, en ook bij God, een soldaat. Hij deed zijn wapenrok uit en toog aan de arbeid.

2. Vertelstof.
Het verhaal speelt zich overwegend af in een klein dorpje waar de naam niet van vermeld wordt, ook een stuk in Nancy en een groot deel in Gent.
3. Metafictie. Vind in dit verhaal niet plaats.
4. Motief, grondmotief, liedmotief, titel: het verhaal gaat over de soldaat Johan die zich na de oorlog probeert te vestigen in een dorp, maar de wetten niet kent. En opkomt voor de landbouwers.
5. Symbool: als ze moeten gaan vechten tegen de Heer van Frankrijk en ze op hun tocht moeten proberen zoveel mogelijk boeren mee te krijgen dan gebruikt Pater Bruno “maaiers” als symbool van de landbouw, waar er zaaiers zijn zijn er maaiers.
6. Slagzin, citaat: Een soldaat kan een boer worden, maar de dag dat een boer een soldaat
wordt zal er in de landbouw veel veranderen. Het kwam ongeveer overeen met “In de pruimentijd”

D. Structuur.
1. Structuur door de auteur aangebracht:
Het verhaal wordt verdeeld in 13 hoofdstukken het een wat langer dan het andere. Vooraan in het boek heb je enkele pagina’s met vragen en uitleg over het boek gemaakt door hoogstwaarschijnlijk journalisten, daarin kom je al ongeveer te weten waarover het verhaal zal gaan en je krijgt er meer uiteg over personen enz. Nadien krijg je enkele pagina’s uitleg over de schrijver zelf, en zijn biografie. Aan de achterkant van het boek zijn er een 10 tal pagina’s die documentatie geven over het verhaal, en ook de perscommentaren.
hoofdstuk 1: Hierin wordt er kennis gemaakt met soldaat Johan nadat hij bewusteloos viel tijdens een van de vele strijden in Nancy. Hij besluit om terug naar huis te gaan maar als hij daar aankomt dan ziet hij dat de oorlog alles verwoest heeft. Hij loopt voort en komt bij en mooi stukje heide en besluit om daar te gaan wonen. Hij komt ook hond tegen die hem overal achtervolgd.
hoofsdstuk2: Hij bouwt er zijn hut. En iets nadien ontmoet hij ook zijn vrouw Grete.
hoofdstuk 3: Grete en hij leven gelukkig tot er op een dag de man van de belastingen komt en zegt dat alles wat ze hebben en gebruiken niet van hun is en ze er belastingen op moeten betalen. Soldaat Johan besluit om naar de dochter van de Hertog te gaan. Hij was tenslotte toch soldaat geweest. En hij vertrok naar Gent.
hoofdstuk4: In Gent ontmoet hij Lieven een soldaat die nog aan zijn zijde heeft gevochten voor de Hertog. Daar komt hij te weten dat de dochter niet meer in Gent woont maar in Brugge. Ook ontmoet hij een heel interessante bedelmonnik; pater Bruno, die hem aanraad om naar de Ambt te gaan en met die man te gaan praten. En teleurgesteld maar met toch een beetje nieuwe moed keert hij terug naar huis. Als hij daar aankomt ziet hij dat die dikke man van de belastingen alles wat ze hadden verwoest had. Hun hond had hij afgestoken en de koe in beslag genomen. Zijn vrouw en de geit had hij het woud in gejaagd.
hoofdstuk5: Vastbesloten trekt hij naar de Abt en doet er zijn verhaal. Maar het lag buiten de Abt zijn macht om van soldaat Johan een vrij man te maken, alles wat hij bezat was van de Heer en hij moest er belastingen op betalen.
hoofdstuk6: Soldaat Johan bouwt opnieuw een grotere hut en hij en zijn vrouw Grete krijgen een kindje. Een jongen, die wordt gedoopt een tegelijkertijd trouwen ze ook.
hoofdstuk7: Er was een boer: Nikolaas die na de dood van zijn vrouw en kinderen aan de ziekte, allemaal stemmetjes hoorde en hij begon een nieuw soort van geloof te verkondigen, een geloof dat positief was voor de boeren en de landbouw. Tijdens een van zijn vele preken kwamen ze terecht op het erf van heer Jan van Sombeke. En deze nam soldaat Johan, boer Nikolaas en een vrouw gevangen.
hoofdstuk8: De straf voor Soldaat Johan bleef bij een waarschuwing omdat zijn vrouw en de Abt bij heer Jan van Sombeke waren geweest en hadden gezegd dat hij nog soldaat geweest was voor de Hertog. De vrouw werd veroordeeld tot 20 zweepslagen, en boer Nikolaas zelf werd verbannen en kreeg stokslagen van zijn eigen vaandel tot dat het begaf en de sleutel, het symbool van Jan van Sombeke werd in zijn voorhoofd gebrand.
hoofdstuk9: Na een tijdje kwam er het gerucht dat er een oorlog was uitgebroken en Lieven vanuit Gent en de bedelmonnik pater Bruno kwamen soldaat Johan halen om te gaan vechten tegen de Heer van Frankrijk. Samen met hun drieën gingen ze opweg en gingen ze alle boeren in de omtrek optrommelen om mee te gaan strijden voor de landbouw. Maar niemand had na het verhaal van boer Nikolaas nog de moed en het lef om te gaan vechten tegen de heren.
Hoofdstuk 10: dus met hun drieën trokken ze ten strijde. Tijdens het eerste gevecht wordt Lieven gedood en die avond vragen ze zich allebei af of het het allemaal wel waard was. Ook de heer gaf het gevecht op. En teleurgesteld trekken ze terug naar Gent. Samen vieren ze de dag erna de Heilige Lieven, en trekken allen naar de vrijdagmarkt waar besloten wordt dat de prijs van het zout niet verhoogd zal worden.
hoofdstuk 11: Die avond weten pater Bruno en soldaat Johan dat het hun laatste avond samen is want Johan moet terug naar zijn vrouw en zijn grond.
hoofdstuk 12: Samen trekken ze opweg, tot ze bij een groep rebelige boeren komen, die aan een kamvuur liederen zingen over de landbouw en luisteren naar elkaar's verhalen. Na nog enkele conflicten met de heer nemen de boer en de bedelmonnik afscheid en vervolgen ze elk hun weg.
hoofdstuk 13: Op zijn terugweg passeert soldaat Johan een wever met zijn vrouw die opweg zijn naar de Abt om te praten over de rechtvaardigheid en een nieuw bestuur van deze wereld. Johan trekt verder en komt thuis, hij doet zijn wapenschort uit en begint te werken.

2. tijdsduur. A) Het verhaal speelt zich af over ongeveer 2jaar.

B) Het verhaal wordt heel chronologisch verteld.

3. spanning.
Het verhaal is niet spannend.

E. Personages.
De belangrijkste personage is natuurlijk soldaat Johan. Over hem gaat het verhaal. Ook de bedelmonnik speelt een belangrijke rol want Johan kijkt heel erg naar hem op, naar zijn gedacht over dingen enz. Ook Lieven en zijn vrouw Grete en hun zoon zijn belangrijk maar minder.

F. Vertelperspectief.
Het verhaal is een hij-verhaal.

G. Plaats en ruimte.
Waar speelt het verhaal zich af.
a) Het verhaal speelt zich af in België.
b) Het verhaal speelt zich vooral af in Gent en rond de hut waar hij woont maar daar wordt geen plaatsnaam bij vermeld.
c) Waar hij woont is het een heel arme grond en ook arme mensen die er wonen, echte arme boeren, geteisterd door de ziekte en door oorlogen en de strenge wetten van de Heren. In Gent is de situatie al beter omdat je daar in een grootstad zit met een goede economie.
d) De sociale situatie: de mensen hebben schrik om hun mening te uiten want ze weten niet hoe ze in opstand moeten komen en hebben schrik van de straffen van hun heren, ook vele zijn moedeloos en erg arm, door ziekte en door oorlog.
e) De economische situatie: het zijn erg arme mensen en de Heren vragen op alles wat de boeren maken zeer hoge belastingen
f) De politieke situatie: de Heren hebben alle macht en de boeren moeten zwichten.