CASA Nederland en Scholieren.com reiken dit jaar de CASA Werkstuk Award uit. Het allerbeste werkstuk wint een reis voor 2 personen t.w.v. €500, een snuffelstage en eeuwige roem! Dit jaar is het thema abortus. De redactie bedacht alvast 13 invalshoeken, klik hier en stuur je werkstuk op.
ff n studiebreak
Annemieke blikt terug op dat dagenlange surfen van vroeger. Tegenwoordig ben je binnen een half uur klaar.
geef je mening
Tjeerd pleit tegen internetdaten. Heb jij al eens een date (of meer) gehad met iemand die je online leerde kennen?
Boekverslag Chaim Potok
The chosen
Geschreven door: | anoniem |
Datum ingestuurd: | 25 oktober 2004 |
Taal: |  |
Woorden: | 3.400 |
Bekeken: | 12282 keer (79 deze maand) |
Waardering: | |
Deel op: |
|
(1981)1. Algemene gegevens
Auteur: Chaim Potok
Titel: The Chosen, Simon & Shuster, New York, 1967, 282 blz.
Genre: roman
2. Eerste reactie
Dit boek is mij aangeraden door een kennis die dit boek al gelezen had. Wat zij er over vertelde sprak me wel aan en ik heb het boek van haar geleend. Ik vond het een heel waardevol boek. Het was best spannend en ik heb het in twee keer uitgelezen. Het Engelse taalgebruik was gemakkelijk te volgen en ik heb alleen enkele Joodse termen moeten opzoeken. Mijn eerste reactie is alles bij elkaar zeer positief.
3. Verdieping
Samenvatting:
Het verhaal gaat over twee Joodse jongens die vrienden worden na een honkbalwedstrijd. Ondanks dat ze maar een paar straten van elkaar vandaan wonen hebben ze elkaar nooit eerder ontmoet. Het gaat om Reuven Malter en Danny Saunders. Het verhaal is geschreven vanuit het ik-perspectief waarin Reuven de ik-persoon is. Het vehaal speelt in Amerika omstreeks het einde van de Tweede Wereldoorlog.
Het verhaal begint met een honkbalwedstrijd waarin het team van Danny op bezoek komt bij het team van Reuven. Het team van Danny is erg orthodox en dragen traditionele kleding. Ze spelen erg grof en maken de tegenspelers uit voor ‘ongelovigen’ maar zijn niet goed in het veldspel. Het team van Reuven probeert de rust te behouden en komt terug in de wedstrijd. Op een gegeven moment komt Danny aan slag op het moment dat Reuven als pitcher wordt aangewezen. Danny kan heel hard slaan en had eerder al een speler bijna geblesseerd. Reuven was intussen echter een beetje boos geworden door de beledigingen en het grove spel van de tegenstander en was niet van plan te wijken. Reuven dook daardoor niet op de keiharde bal van Danny maar probeerde hem te vangen waardoor hij de bal tegen zijn oog kreeg. Reuven moest naar het ziekenhuis en werd zelfs geopereerd. Danny komt na een paar dagen Reuven opzoeken in het ziekenhuis en ondanks dat Reuven in het begin nog boos tegen hem doet worden Reuven en Danny vrienden.
Wanneer Reuven uit het ziekenhuis komt nodigt Danny hem uit om bij hem thuis te komen. De vader van Danny, Reb Saunders, is een rabbi en leider (tzaddik) van een voorname Joodse secte. Danny en zijn vader, moeder, zus en broertje wonen boven de synagoge waarin de vader van Danny de diensten leidt. Reuven gaat met zijn vader altijd in een andere (minder orthodoxe) synagoge dus het is de eerste keer dat Reuven daar komt. Reuven gaat met Danny mee naar de late middagdienst. Na afloop van de dienst is het gebruikelijk om gezamelijk het avondmaal te verorberen. Tijdens het eten wordt er niet veel gepraat. Na het eten neemt Reb Saunders het woord en begint met een preek over de Talmud waarbij hij passages uit dit Hebreeuwse wetboek aanhaalt. Ook Reuven studeert regelmatig samen met zijn vader uit de Talmud en hij luistert aandachtig naar de preek van Saunders. Er wordt gezongen en geklapt en Reuven begint zich op zijn gemak te voelen. De aanhangers van Reb Saunders houden zich sterk aan traditionele klederdracht en dus werd Reuven meteen herkend als buitenstaander en een beetje gewantrouwd in het begin. Reuven begint het pas echt leuk te vinden als de vader van Danny over ‘gemitrya’ begint. Deze leer is gebaseerd op het Hebreeuws alfabet waarin elke letter ook een nummerieke waarde heeft. Door deze waarden op te tellen kom je op een getal uit dat een betekenis heeft. Reuven is altijd goed geweest in wiskunde en vermaakte zich bij dit onderdeel. Na de preek begint de Reb Saunders zijn zoon uit te horen over wat hij net heeft verteld. Hij vraagt of Danny nog wat aanmerkingen heeft. Danny corrigeert zijn vader op een aantal punten in zijn pleidooi over de Talmud en er wordt gediscussieerd. Wanneer Danny niks meer heeft op te merken vraagt Reb Saunders aan Reuven of hij nog iets op te merken heeft. Reuven staat te kijken van dit hele gebeuren. Hij vindt het maar vreemd hoe Reb Saunders tegen Danny praat en hem voor de hele synagoge onder druk zet om de fouten op te sporen. Dat hij ook van hèm verwachtte iets op te merken was al helmaal vreemd. Reuven heeft echter wel een fout gehoord bij het optellen van de getalwaarden en hij verbetert de fout. Reb Saunders was blij hiermee en het leek wel of hij vanaf dit moment Reuven accepteerde als vriend van zijn zoon.
Danny had Reuven eerder al vertelt dat zijn vader niet met hem praat behalve wanneer ze de Talmud bestuderen. Reuven vindt dit vreselijk en kan zich niet voorstellen dat een vader dat zijn kind aandoet. Danny vind het ook niet leuk maar zegt dat hij zijn vader respecteert en hem wel begrijpt. Wanneer Reuven thuiskomt praat hij uitvoerig hierover met zijn vader en ook in later gesprekken praten ze er veel over. Reuven komt meer te weten over Reb Saunders en de geschiedenis van de sekte. Op de vraag waarom Saunders nooit met zijn zoon praat weet hij echter ook geen antwoord. Hij zegt dat hij wel eens gehoord heeft van ‘opvoeding in stilte’ maar dat hij Reuven er niks van kan vertellen omdat hij het zelf niet begrijpt.Wel komt Reuven te weten dat de sekte van Reb Saunders een lange geschiedenis heeft waarbij de zoon steeds de vader opvolgd als leider en rabbi van de sekte. Ook van Danny wordt verwacht dat hij zijn vader zal opvolgen maar Reuven weet dat Danny dit niet wilt. Reuven hoort van zijn vader dat hij Danny al langer kende van de bibliotheek. Saunders had Danny verboden boeken te lezen die niet met het geloof of school te maken hadden dus Danny moest het stiekem doen. De vader van Reuven heeft vaker boeken aan hem aanbevolen.
Reuven en Danny spreken voortaan met elkaar af in de bibliotheek. Danny is erg slim en heeft een fotografisch geheugen. Hij is altijd al geïnteresseerd geweest in psychologie en gaat op zijn vijftiende boeken van Freud lezen. Ook leest hij boeken over de geschiedenis van zijn eigen sekte en die spreekt hem niet altijd aan. Reuven leest boeken over wiskunde maar maakt zich vooral zorgen over zijn vriend. Reuven is nog een aantal keren bij Danny thuisgeweest en dan werd er vaak samen met Reb Saunders gediscussieerd over passages in de Talmud. Op een dag wordt Reuven, op het moment dat Danny thee is halen, verrast wanneer Reb Saunders aan hem vraagt welke boeken Danny leest in de bibliotheek:
Danny left. The silence that now replaced our voices was almost uncomfortable. Reb Saunders sat quietly, stroking his beard with his right hand. I heard Danny’s capped shoes in the apartment hallway outside the study. Then the door opened and closed. Reb Saunders stirred and looked at me.
‘You have a good head,’ he said softly. The Yiddisch phrase he used was, literally translated, ‘an iron head’. He nodded, seemed to listen for a moment to the silence of the study, then folded his arms across his chest. He sighed loudly, his eyes suddenly sad. ‘Now we will see about your soul, ’he said softly. ‘Reuven, my son will return soon. We have little time to talk. I want you to listen to me. I know that my Daniël spends hours almost every day in the public library. No, do not say anything. Just listen. I know you are surprised I know. It is not important how I found it out. The neighborhood is not so big that he could hide this from me forever. When my son does not come home in the afternoons week, I want to know where he is. Nu, now I know. I also know that he is sometimes with you in de library and sometimes with your father. I want you to tell me what he reads. I could ask my son but it is difficult for me to speak to him. I know you do not understand that. But it is true. I cannot ask my son. One day perhaps I will tell you the reason. I know the mind he has, and I know I can no longer tell him what he’s to read and not do read. I am asking you to tell me what he reads.’
Na enige aarzeling vertelt Reuven alles; over hoe Danny zijn vader heeft leren kennen, hoe zijn vader hem helpt, dat Danny Duits aan het leren was om Freud te kunnen lezen enz. Achteraf moest Reuven wel aan Danny vertellen wat hij tegen diens vader had gezegd. Danny was niet erg verrast en nam het Reuven ook niet echt kwalijk. Reuven stelt ook hiervan zijn vader op de hoogte en ze praten weer een tijdje hierover.
Reuven en Danny zijn intussen al een paar jaar vrienden en gaan naar dezelfde Joodse school. Reuven gaat wiskunde studeren en Danny psychologie. Reuven wilt echter geen professor in wiskunde worden maar wilt een rabbi worden. Buiten de colleges worden er ook lessen in Talmud gegeven waarbij ze samen in de klas zitten. Rond deze tijd krijgt de vader van Reuven een hartaanval. Reb Saunders bied in deze tijd onderdak aan Reuven. Wanneer zijn vader uit het ziekenhuis komt moet hij het van de dokter rustig aandoen maar daar is het geen goed moment voor. De vader van Reuven is een zionist, dat wil zeggen voorstander voor het stichtten van een Joodse staat (Israël) in Palestina. Hij heeft het erg druk met allerlei bijeenkomsten en Reuven maakt zich zorgen.
Danny heeft het ook erg moeilijk. Zijn psychologie leraar, professor Appleman, heeft totaal geen interesse voor de psychoanalyses van Freud en is meer bezig met psychologische experimenten en het wiskundige aspect van de psychologie. Reuven haalt hem over te gaan praten met Appleman. Dit doet Danny en ze hebben een goed gesprek. Danny krijgt meer begrip voor de experimentele psychologie nu blijkt dat er wel degelijk raakvlakken zijn met de psychoanalyse en dat Appleman Freud niet afkeurt maar het te moeilijk vindt voor de meeste studenten. Intussen krijgt de vader van Reuven steeds meer aanhangers voor het streven naar een eigen staat voor de Joden. De vader van Reb Saunders is een fel tegenstander van het zionisme en verbiedt Danny de omgang met Reuven. Hij vindt dat gewacht moet worden op de komst van de Mesiah die de Joden uit hun lijden moet verlossen. De cijfers van het dodenaantal van de Tweede Wereldoorlog is bij alle Joden ingeslagen als een bom. De Mesiah moet hier een eind aan maken vind Reb Saunders. Zionisten vinden het echter tijd om zelf op te treden voordat het te laat is.
Reuven en Danny zeggen geen woord tegen elkaar wanneer ze elkaar tegenkomen. Reb Saunders begint een campagne tegen het zionisme maar de vader van Reuven krijgt veel aanhangers na een zeer geslaagde speech. Iedereen wil met de vader van Reuven praten en op een gegeven moment wordt hem dat, zoals Reuven al vreesde, te veel. Zijn vader krijgt een tweede hartaanval in relatief korte tijd en zijn toestand is een tijdje kritiek. Het is een zware tijd voor Reuven nu hij niet mag praten met Danny. Reuven is weken lang alleen thuis en zijn schoolwerk begint eronder te lijden. Hij besluit om zich totaal op zijn studie te storten om de rest te verdringen. Hij studeert vooral Talmud. Om de beurt moeten ze in de klas passages verklaren en zijn rabbi heeft hem om de een of andere reden al een paar keer overgeslagen. Nu hebben ze de opdracht gekregen een uiters gecompliceerde passage te ontcijferen en Reuven heeft het gevoel dat hij dit keer voor de klas geroepen zal worden. Hij spit alles tot de bodem uit en herschrijft zelfs een passage die volgens hem niet klopt. En inderdaad wordt hij voor de klas geroepen, zelfs meerdere lessen achter elkaar. Terwijl andere studenten vaker werden onderbroken mocht hij door blijven gaan. Reuven zegt dat hij het met een passage niet eens is, wat heel ongewoon is. Hij vertelt de rabbi na de les hoe hij de passage had herschreven en dat Reuven een rabbi wordt is nu wel zeker. Na drie maanden komt de vader van Reuven weer thuis maar is nog steeds werg verzwakt. In het begin van het derde jaar van de universiteit praten Danny en Reuven weer met elkaar en Reb Saunders wilt graag met Reuven praten. Reuven voelt hier echter niks voor een zegt steeds dat hij het druk heeft. Nu Reuven twee jaar lang de stilte tussen hem en Danny heeft moeten verdragen snapt hij nog minder hoe Danny het volhoud om niet met zijn vader te kunnen praten. Danny blijft maar zeggen dat hij het ook niet weet maar zijn vader respecteert. Er zal wel een goede reden voor zijn.
Het laatste jaar staat volledig in het teken van het kiezen van een studie. Reuven wilt een rabbi worden. Danny wilt psycholoog worden en gaan studeren aan de universiteit maar dat is een uiterst nare keuze. Hij zal met zijn vader moeten praten en zeggen dat hij hem niet zal opvolgen als leider van de sekte en geen rabbi wordt. De weken gaan weer voorbij zonder dat Danny en zijn vader praten. Wanneer Reuven zijn vader vertelt dat Reb Saunders al een tijd met hem wilt praten zegt zijn vader dat als iemand dat wenst hij daar gehoor aan moet geven. Ze beginnen met het studeren van de Talmud en dan vraagt Reb Saunders Reuven wat hij gaat doen. Reuven zegt dat hij een rabbi wil worden waarop Saunders antwoord dat zijn Daniël en zijn beste vriend dus een andere weg inslaan. Reb Saunders weet het al langer dat zijn zoon niet van plan is hem op te volgen. Hij blijft in het gesprek praten tegen Reuven en vertelt hem, waar Danny bij zit, waarom hij Danny in stilte heeft opgevoed. Hij praat als het ware via Reuven met zijn zoon. Hij vertelt hem dat hij bang was dat zijn zoon geen ziel zou hebben. Hij was zo briljant, al toen hij klein was, maar had geen ziel. Van een tsaddik (leider van de sekte) werd verwacht dat hij het leed van de gemeenschap moet dragen en dus is een gevoelige ziel vereist. Reb Saunders’ vader had hèm ook in stilte opgevoed. Het was langzaam een traditie geworden. Een tsaddik moet het leed van zijn volk wegnemen en het op zijn eigen schouders dragen op elk moment van de dag. Daarvoor moet hij zelf wel de pijn begrijpen en voelen en Danny deed dit niet. Ondanks dat hij wist dat Danny hem niet zou opvolgen en meer geïnteresseerd zou zijn in kennis wilde hij dat zijn zoon wel de ziel had van een tzaddik. In de stilte die tussen hen bestond werd van Danny verwacht de wereld als het ware te horen huilen. Dan richt Reb Saunders zich naar zijn zoon en vanaf dat moment praten ze. Reuven en Danny gaan ieder hun eigen weg maar zullen elkaar nog zien op Shabbat (vrijdag is een Joodse vrije dag).
Onderzoek van de verhaaltechniek:
Zoals vermeld is het boek geschreven vanuit het ik-perspectief. Ook komen er grote gedeeltes voor met dialogen tussen Reuven en Danny of Reb Saunders, en ook vooral veel dialogen tussen Reuven en zijn vader. Deze dialogen zorgen ervoor dat de lezer zijn gedachten een beetje kan ordenen. Reuven en Danny wonen in Williamsburg, een van de Joodse wijken van Brooklyn, New York in de Verenigde Staten. De vertelde tijd is 6 jaar.
De belangrijkste verhaalfiguren zijn Reuven, Danny, Reb Saunders en de vader van Reuven. Reuven is hierin het enige round character. Van hem kom je zijn gevoelens te weten en je kijkt als lezer als het ware door de ogen van Reuven. Van zijn vader, Danny en Reb Saunders krijg je grootendeels een beeld dat overeenstemt met het beeld dat Reuven van deze personen heeft. Toch kun je ook een eigen beeld vormen door de dialogen, die zijn namelijk geciteerd en objectief. Danny, Reb Saunders en de vader van Reuven zijn flat characters.
Reuven is een intelligente Joodse jongen. Hij woont damen met zijn vader in een Joodse wijk. Zijn vader en hij hebben vrij liberale opvattingen over hun geloof, wat echter niks afdoet aan de waarde die ze eraan hechten. Reuven is goed in wiskunde maar wilt graag een rabbi worden, net als zijn vader. Reuven beschouwd zijn vader als een wijs man en heeft veel respect voor hem. Vaak vraagt hij hem om raad en het valt voor hem dan ook niet mee als zijn vader in het ziekenhuis ligt. Toch weet hij zelfstandig zijn weg te vinden. Reuven haat de vader van Danny. Reuven maakt zich zorgen om Danny en steunt hem bij het maken van diens moeilijke beslissing. Ook helpt hij Danny vaak met wiskunde.
Danny is een uiters intelligente Joodse jongen. Hij heeft een fotografisch geheugen en snakt naar kennis in de wetenschap. Hij is zeer orthodox opgevoed maar wilt de wereld ook vanuit wetenschappelijk oogpunt leren kennen en niet puur uit de religieus oogpunt. Dit is totaal in strijd met wat zijn vader van hem verwacht. Van hem word verwacht zijn vader en voorouders op te volgen als tzaddik (rabbi leider van zijn sekte). Danny wilt breken met het orthodoxe en psychologie gaan studeren maar hoe moet hij zijn vader dit gaan vertellen. Hij praat nooit met zijn vader en vind belangrijke steun bij Reuven en diens vader. Verder is Danny een gevoelige jongen en heeft in zijn jeugd veel geleden onder de opvoeding van zijn vader.
Reb Saunders is een tzaddik en dus wordt van hem verwacht het leed van de Joodse gemeenschap op zich te dragen. Hij heeft zijn vader hierin opgevolgd. Het meest kostbare wat hij bezit is zijn zoon Danny en hij houdt zielsveel van hem. Hij wil graag dat Danny hem opvolgt als tzaddik maar blijkt al langer te weten dat zijn zoon een andere richting uit zal gaan. Toen Danny vier was heeft hij besloten hem in stilte op te voeden waardoor Danny de ziel van een tzaddik zou krijgen en niet een genie zou zijn zonder ziel. Verder is Reb Saunders vel tegen het zionisme.
De vader van Reuven, Mr Malter. Hij geeft lessen in Talmud op de oude school van Reuven en is een fanatiek zionist. Hij is apetrots op zijn zoon. Hij voed zijn zoon, integenstelling tot Reb Saunders, heel vrij op maar zorgt wel dat hij zijn wijze lessen krijgt. Buiten Reuven heeft hij ook veel invloed op Danny. Hij raadt hem boeken aan en helpt hem met zijn beslissing om psychologie te gaan studeren. Mr. Malter is erg begaan met Danny maar heeft ook alle respect voor Reb Saunders, ondanks dat hij het niet eens is met zijn opvoeding.
Thematiek:
Het thema dat centraal staat is denk ik vriendschap. De vriendschap tussen Reuven en Danny staat centraal maar ook de relatie tussen Danny en zijn vader, en Reuven en zijn vader vervullen een belangrijke rol. Verder kom je ook aardig wat te weten over het Jodendom en de Joodse gebruiken en de conflicten die binnen een religie kunnen ontstaan.
Plaats in de literatuurgeschiedenis:
Het boek is niet bepaald typerend voor de periode waarin het geschreven is. Het is een redelijk modern boek. Wel zijn er waarschijnlijk in de periode na de Tweede wereldoorlog meerdere boeken met enig raakvlak met de oorlog geschreven.
Chaim Potok komt zelf uit een orthodoxe familie. Zijn verlangen om schilder te worden was in zijn milieu alles behalve welkom. Het was geen geaccepteerde manier om je uit te drukken en hij moest zijn het tijdelijk opgeven. Hij begon boeken te lezen en besloot op latere leeftijd een meer liberale Jood te worden en ging boeken schrijven. In bepaalde opzichten is dit boek, en ook andere boeken van hem, behoorlijk autobiografisch.
4. Beoordeling
Zoals ik al zei ben ik zeer positief over het boek. Ik kon heel goed in de sfeer komen van het boek. Ik wist vooraf bijna niets van het Jodendom af. Van de inhoud van hun godsdienst weet ik nog steeds heel weinig maar ik heb wel een goede indruk van hun levensstijl gekregen. Joden lezen heel veel en studeren met grote toewijding. Verder tonen ze veel respect voor leden binnen hun gemeenschap. Ze sluiten zich behoorlijk af van de buitenwereld maar hebben hele hechtte banden binnnen hun familie en de Joodse gemeenschap. De vriendschap tussen Reuven en Danny is heel open en direct en dat waardeer ik.Verder was het boek spannend en makkelijk te lezen door het gangbare taalgebruik. Een zeer goed boek dus en ik zal het zeker aan mensen aan willen raden.
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk, niet om plagiaat mee te plegen. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het dan weten door een reactie te geven.
