Boekverslag Arnout ter Haar

Geschreven door:	anoniem (5 havo)
Datum ingestuurd:	24 oktober 2004
Taal:
Woorden:	1.800
Bekeken:	2640 keer (3 deze maand)
Waardering:	Currently 2.50/5 1 2 3 4 5 2.5/5 (4 stemmen)
Deel op:

Titel:	Lichtjaar
Auteur:	Arnout ter Haar
Jaar van uitgave:	2003
Aantal pagina's:	286
Moeilijkheidsgraad:	vwo
Thema:	Dood: geliefde

Auteur:	Arnout ter Haar
Geslacht:	man
Nationaliteit:	Nederlands
Populaire titels:	2000Brak (1) 2003Lichtjaar (1)

Naam:
Klas/niveau:
E-mail:
Bericht:
Bestemd voor	Iedereen Scholieren.com redactie
Geheime code:

1 Zakelijke gegevens
a auteur Arnout ter Haar.
b titel/ondertitel Lichtjaar.
c overige zakelijke gegevens -aantal bladzijden: 297. -jaar van uitgave: 2004. -druk: 2e druk, 2003. -uitgeverij: Uitgeverij Contact Amsterdam/Antwerpen.
d genre Psychologische roman.

2 Motivatie
De tekst op de achterkant van het boek, en het thema spraken mij wel aan. Daarom ben ik het boek gaan lezen voor mijn boekverslag.

3 Eerste reactie
Op zich wel een mooi boek, er zit alleen geen spanning in. Toch heeft het op mij een bepaalde uitwerking gehad, waardoor ik toch bleef doorlezen. Het gaat heel veel over gedachten en gevoelens van mensen, dat is wel weer eens wat anders dan wat ik normaal lees. Ik vond het wel een interessant boek.

4 Samenvatting
a opdracht Er is geen opdracht aanwezig in dit boek.
b motto At last he ceased to think; there he sat with his hand on the tiller in the sun, staring at the Lighthouse, powerless to move, powerless to flick off these grains of misery which settled on his mind one after another. Virginia Woolf To the Lighthouse, 1927
c inhoud In feite bestaat het boek uit twee verhaallijnen. De ene is het verhaal wat zich in het ‘nu’ afspeelt, waar Derk en Rogier verblijven in hun huis op Texel. De tweede verhaallijn komt soms voor, het zijn delen uit het dagboek van Rogier. Ze gaan gelijk op met de tijd (bv. kerstdagen, zomer, enz.), alleen dan 15 jaar terug. Vijftien jaar na de verdwijning van zijn vriend Paul durft Derk weer terug te keren naar hun huis op Texel, samen met zijn nieuwe vriend Rogier. Daarvoor heeft hij het nooit gedurfd, maar in de tussenliggende jaren is het huis wel bewoond geweest door vrienden en familie. Vooral de zus van Paul, Ruth, verblijft vaak met haar man Allan en haar dochtertje Mickey op het eiland. Soms komen Erik en Lucas, twee vrienden van Ruth en Derk, ook langs. Zij zijn net als Derk homo’s. Doordat het huis in de tussentijd niet onbewoond geweest is, zijn er de nodige dingen veranderd, waardoor Derk zich eerder gast dan bewoner voelt. Tijdens het verblijf op het eiland, wordt Derk bij alles herinnert aan Paul. Daardoor wordt zijn relatie met Rogier flink op de proef gesteld. Derk denkt dat dat door hun leeftijdsverschil komt, Rogier is namelijk 25 en Derk al 40. Dit is echter niet zo. Rogier vindt dat Derk het verleden moet laten rusten, maar Derk kan en wil dit niet. In zijn hoofd heeft hij Paul geïdealiseerd. Voor hem is hun relatie perfect geweest, en Rogier lijdt daaronder. Hij heeft het allemaal niet meegemaakt, en wil gewoon een goeie relatie opbouwen met Derk, maar voor zijn gevoel is er voor hem geen plaats. Paul zit nog teveel in de gedachten van Derk, en het huis op Texel helpt niet echt mee, voor Derk om het verleden te laten rusten. Ook Ruth heeft het verlies van Paul nog niet helemaal verwerkt, als heeft ze zelf altijd gedacht van wel. Op gegeven moment wordt ze ziek, en zelfs blind. Iedereen denkt dat dat komt doordat ze het allemaal nog niet verwerkt heeft. Ze moet een tijdje revalideren in Engeland, maar ze krijgt haar vermogen om te zien wel weer terug. Ruth en Derk praten veel over Paul. Vooral tijdens lange wandelingen over het strand. Het lijkt allemaal goed te gaan, en ook Rogier begint te voelen dat het beter met hun relatie gaat, totdat Allan over Adriana vertelt, die een boek wil gaan schrijven over Paul. Een autobiografie. Paul is namelijk een kunstenaar geweest, en heeft veel schilderijen gemaakt. Ze wil één boek gaan maken met zijn werken met toelichting erin, en nog één over zijn leven zelf. Daardoor wordt het verlies en het missen van Paul wéér bij Derk opgerakeld. Er zijn een paar schetsen van Paul, van twee naakte mannen. Niemand heeft ooit geweten waarom Paul die gemaakt heeft, hij schilderde altijd landschappen en stillevens. Na een tijdje blijkt dat er een hele serie is van die schetsen, allemaal net even iets anders. Ongeveer een jaar nadat Derk en Rogier voor het eerst weer op het eiland kwamen, verhuizen Allan, Ruth en Mickey naar Engeland. Ook Erik en Lucas verhuizen, maar dan naar New York. Derk en Rogier blijven alleen achter op het eiland. Hun relatie is erg verslechterd, en al na twee weken besluit Rogier dat hij teruggaat naar Amsterdam, om daar alleen te gaan wonen in hun oude appartement. Hij heeft tijd en vrijheid nodig. Derk wil op het eiland blijven, en leeft daar alleen verder, met Paul in zijn gedachten, bij alles wat hij doet denk hij: ‘Dat zou Paul ook zo gedaan hebben’. Soms zijn in het boek ook stukken uit het dagboek van Rogier te lezen. Daaruit blijkt dat de relatie tussen Derk en Paul voor Derk misschien wel idealistisch was, maar voor Paul zeker niet. Paul vindt dat Derk hem soms belet zijn echte gevoelens te uitten in zijn schilderijen. En ook denkt hij dat Derk meer van hem houdt, dan hij van Derk. Op gegeven moment beschrijft Paul over een ervaring die hij meegemaakt heeft op het strand. Hij heeft daar seks gehad met twee Duitse mannen, Dieter en Günther. Het schijnt echt geweldig geweest te zijn, want hij blijft daaraan denken. Door die ervaring valt het seksleven van hem en Derk een beetje in het niets. Hij vergelijkt hem met Dieter en Günther. Vlak voor zijn verdwijning komt hij erachter waar de twee mannen wonen, en zijn laatste bericht in zijn dagboek is ‘Ik heb een besluit genomen!’. Het boek heeft dus eigenlijk een open einde. In de hoofdlijn is niemand erachter gekomen wat er met Paul gebeurd is, maar als lezer kun je dat eigenlijk wel een beetje weten. Ik denk namelijk dat hij naar Duitsland gegaan is, naar Dieter en Günther, en nooit meer is teruggekeerd.

5 Onderzoek van de verhaaltechniek
a thema Het verwerken van verlies, en het vermogen en onvermogen om te kunnen rouwen.
b motieven Liefde. De liefde tussen Derk en Rogier, Allan en Ruth, Erik en Lucas, maar ook de liefde die Derk nog steeds voor Paul voelt. Gevoelens. Bijna het hele boek gaat over gevoelens en gedachten. De gevoelens die iedereen over de verdwijning van Paul heeft, maar ook gedachten en gevoelens voor elkaar en over hun eigen leven.
c verband titel, ondertitel en thema Op de laatste bladzijde in het boek wordt het volgende verteld: ‘Iedere avond voordat Derk naar bed ging, liep hij nog even de tuin in. Hij keek dan omhoog naar de sterren die lichtjaren verwijderd waren, maar schijnbaar veel dichterbij dan Lucas en Erik, Ruth en Allan of Rogier.’ Voor zijn gevoel zijn de mensen die dichtbij hem staan in zijn leven heel ver weg, maar in zijn hart is Paul heel dichtbij hem. Lichtjaar wordt hier dus bedoeld als de afstand, niet op geografische lengte en breedte, maar in zijn hart.
d structuur Er zijn als het ware twee verhaallijnen, het verhaal zelf over het leven van Derk ‘nu’, en de fragmenten uit het dagboek van Paul, 15 jaar geleden. Beide worden in chronologische volgorde verteld. Ze zijn eigenlijk op hetzelfde moment geschreven en gebeurd, alleen zit er dan 15 jaar tussen. Als Paul over Pasen schrijft, is het in het hoofdverhaal bijvoorbeeld ook Pasen.
e perspectief In de hoofdlijn, het verhaal over het leven van Derk van ‘nu’, is het verhaal geschreven in een hij/zij- perspectief. Bijvoorbeeld blz. 81: ‘Derk viel op het strand in slaap terwijl Rogier met Mickey in de branding speelde. Hij werd wakker doordat Mickey druppels ijskoud zeewater op zijn buik liet vallen, daarbij aangemoedigd door Rogier.’ De delen van het dagboek van Rogier, 15 jaar geleden, worden in een ik-perspectief verteld. Dat is vrij logisch omdat het dagboekfragmenten zijn. Bijvoorbeeld blz. 144: ‘Ik sta op als de zon opkomt en ga dan meteen aan de slag. Mijn besef van tijd verdwijnt tijdens mijn werk. Ik maak hele lange dagen in het atelier en moet mezelf dwingen om te pauzeren om iets te eten of te slapen.’
f ruimte Het verhaal speelt zich af op Texel. Er wordt wel gesproken over Amsterdam, Engelang en New York, maar daar speelt het echte verhaal zich nooit tijdens het verhaal af.
g tijd De vertelde tijd van de hoofdlijn is ongeveer een jaar. Het begint bij de eerste keer dat Derk samen met Rogier naar Texel gaat, 15 jaar na het verdwijnen van Derk, en het eindigt bij dat Rogier weer in Amsterdam is gaan wonen en dat Derk alleen in het huis op Texel leeft. De vertelde tijd van de fragmenten uit het dagboek is bijna een jaar. Het begint op 25 maart, en eindigt een jaar later op 23 april.
h personages Derk: Hij is de hoofdpersoon in het verhaal. De hele hoofdverhaallijn draait om hem, het wordt ook gezien vanuit zijn oogpunt. Hij kan het verlies van Paul niet goed verwerken, en bijna alles wat hij doet brengt hij in verband met Paul. Dit tot ergernis van zijn vriend Rogier. Paul: In de dagboekfragmenten speelt hij de hoofdrol, hij heeft het tenslotte zelf geschreven. Hij twijfelt over zijn relatie met Derk, vooral na de belevenis op het strand met Dieter en Günther. Hij werkt het liefst alleen in zijn atelier, zonder Derk of iemand anders in de buurt. Rogier: De vriend van Derk. Hij kan er niet goed tegen dat Derk het verlies van Paul niet kan verwerken. Hij heeft het gevoel dat er voor hem geen plaats is door Paul, en besluit daarom aan het eind van het verhaal ook om alleen in Amsterdam te gaan wonen. Ruth: Ruth is de zus van Paul. Ze denkt dat ze het verlies van Paul goed verwerkt heeft door te blijven wonen in het huis op Texel, wat eigenlijk van Derk en Paul is. Wanneer ze blind wordt, komt ze erachter dat ze het helemaal niet verwerkt heft, maar opgekropt. Allan: De man van Ruth, hij heeft Paul maar kort gekend. Hij is heel erg geïnteresseerd in het werk van Paul, hij heeft een bedrijf voor kunstuitleen, voordat Paul verdween, hebben ze samen ook werken van Paul uitgeleend aan bedrijven. Dit doet hij nu nog steeds. Hij weet precies waar welk werk van Paul zich bevindt. Hij staat heel erg achter het besluit van Adriana om een boek over het werk en leven van Paul te maken.
i schrijfstijl Aan de schrijfstijl is niet veel op te merken, er worden geen moeilijke woorden gebruikt. Gewoon Nederlands, goed te begrijpen.
j plaats in de literatuurgeschiedenis Het boek behoort tot de moderne romans. Het is in 2003 voor het eerst verschenen. Je kunt merken dat het een vrij recent geschreven boek is, omdat er openlijk gesproken wordt over de relatie tussen twee homo’s.
k informatie over de schrijver Arnout ter Haar is geboren in 1959. Hij woont en werkt in Amsterdam, en debuteerde in 2000 met de roman ‘Brak’.
Eindoordeel. Over het algemeen gezien vond ik ‘Lichtjaar’ wel een mooi boek. Er zaten alleen geen echte gebeurtenissen of spanning in. Als rode draad door het verhaal loopt eigenlijk de vraag wat er met Paul gebeurd is. Gedachten en gevoelens speelden een hoofdrol, dit was wel weer eens wat anders. Er werden gelukkig geen tot weinig moeilijke woorden gebruikt, en de zinnen waren niet lang, zodat het makkelijk weg las. Heel origineel en leuk vond ik de dagboekfragmenten. Niet de dagboekfragmenten zelf, maar dat ze gelijk op liepen met het verhaal. Alleen zat er dan vijftien jaar tussen.