Info over dit verslag
Geschreven door: | |
Niveau: | 4VWO |
Kwaliteit: | ![]() ![]() ![]() ![]() |
Waardering: | ![]() ![]() ![]() |
Taal: | Nederlands |
Woorden: | 3769 |
Opvragingen: | 38 |
Hulpmiddeltjes
Waardering
Gemiddelde waardering: 3 uit 5 (98 stemmen)
Titels van Arthur Japin
De droom van de leeuw (2) 2002 De grote wereld (2) 2006 De klank van sneeuw (1) 2006 De Overgave (1) 2007 De zwarte met het witte hart (18) 1997 Een schitterend gebrek (35) 2003
Laatst gewijzigd op 14 mei 2004
Inleiding:
Ik was van plan om Gran Café Boulevard van Tomas Lieske te gaan lezen voor mijn leesverslag. Ik ben ook in dit boek begonnen, maar omdat ik het elke keer in kleine stukjes heb gelezen, was ik bij bladzijde 100 de hele verhaallijn kwijt. Een aantal terugkerende personen kon ik niet meer plaatsen in het verhaal, dus het lezen werd erg lastig. Omdat ik geen zin had het boek op nieuw te gaan lezen, ben ik op zoek gegaan naar een nieuw boek. Deze had ik vrij snel gevonden. Een aantal dagen terug had ik op de televisie gezien dat Een schitterend gebrek van Arthur Japin de Libris Literatuurprijs had gekregen. Mijn moeder wist dat mijn oma dit boek had en ik heb het opgehaald. Het onderwerp, de eerste jeugdliefde van Casanova, sprak mij in eerste instantie niet zo aan, omdat ik niet goed wist wie Casanova was. Na wat uitleg van oma zag ik het boek wel zitten. Ik ben gelijk die middag gaan lezen en het boek was redelijk snel uit. Uiteindelijk vind ik het een goede keus omdat ik mij nu ook een mening kan vormen over of het boek wel terecht een prijs heeft gewonnen. (Nu kan ik eindelijk mee discussiëren met mijn moeder en oma...)
٭
Het boek gaat over Casanova, de ultieme vrouwenversierder, en zijn eerste jeugdliefde Lucia. Het verhaal wordt verteld vanuit Lucia.
Giacomo Casanova komt in 1742 logeren op het landhuis waar de moeder van Lucia het huishouden regelt. Het landhuis staat vlak bij Venetië.
Lucia bedient Giacomo af en toe en al gauw kunnen ze het goed met elkaar vinden. Lucia komt elke ochtend zijn ontbijt brengen en blijft dan een tijd lang luisteren naar alle avonturen die Giacomo in zijn 17-jarige bestaan al heeft meegemaakt. Na een tijdje bekent Giacomo de 14-jarige Lucia dat hij verliefd op haar is geworden en ze besluiten dat ze gaan trouwen. Eerst gaat Giacomo zijn studie afmaken, maar daarna zal de verloving zijn. In de tijd dat Giacomo studeert, krijgt Lucia de pokken. Ze geneest, maar haar lichaam is voor altijd getekend, vooral de zijkant van haar gezicht zit vol littekens. Lucia durft Giacomo niet meer onder ogen te komen als hij terugkomt en ze zorgt ervoor dat haar moeder zegt dat ze er met een ander vandoor is gegaan.
Giacomo blijft in haar hoofd rondmalen en hij heeft haar leven bepaalt. Andersom ook, Lucia heeft ervoor gezorgd dat Giacomo vrouwen niet meer durft te vertrouwen.
Van een wijze man leert Lucia zich te gedragen als een echte vrouw. Ook leert ze lezen en schrijven. Als de man dood is, vlucht ze weg uit haar vertrouwde dorp en huis.
Ze reist veel en probeert overal aan het werk te komen, maar door haar uiterlijk schrikt ze mensen af en kan ze nooit ergens lang blijven werken. Ze reist door naar Amsterdam en gaat daar uiteindelijk als hoer werken. Ze krijgt vanwege haar uiterlijk alle afdankertjes van de andere hoeren. Dan besluit ze voortaan gesluierd door het leven te gaan, dit geeft haar zelfvertrouwen en maakt haar aantrekkelijk voor mannen.
Het verhaal begint als Giacomo en Lucia elkaar na lange tijd in Amsterdam treffen. Allebei hebben ze een andere naam genomen, waardoor Giacomo de gesluierde Galathée (Lucia) niet herkent. Maar zij herkent hem wel en heeft er veel moeite mee hem weer te spreken zonder iets te laten merken.
Galathée (Lucia) wil voor beiden afrekenen met het verleden en zorgt ervoor dat Giacomo haar zonder sluier ziet als Lucia. Giacomo schrikt van haar uiterlijk en vindt haar weerzinwekkend. Lucia heeft Giacomo daarvoor al losgelaten en nu verlangen ze beiden niet meer naar wat er vroeger was.
Lucia komt erachter dat ze zwanger is van Giacomo. Ze neemt een enkele bootreis naar Nieuw York. Het verhaal eindigt op het moment dat de Amerikaanse kust in zicht is.
٭
Lucia ontmoet Giacomo Casanova voor het eerst in 1742. Dan komt Giacomo logeren in het landhuis vlakbij Venetië. Later in 1758 ontmoet zij hem weer, dan in Amsterdam.
In dit boek staan duidelijk de jaartallen vermeldt, dus de genoemde jaartallen zijn geen gok. Natuurlijk zitten er in het boek ook duidelijk elementen die verwijzen naar die tijd, zo is er namelijk een spinhuis in Amsterdam. Hier moeten alle vrouwen die iets verkeerd hebben gedaan achter tralies zitten. Vroeger moesten ze spinnen, in de tijd dat Lucia in Amsterdam is bewerken en naaien de vrouwen linnen. Toeristen en bewoners van Amsterdam komen er regelmatig naar toe om de vrouwen uit te schelden en te beledigen. Ook spuugt men op ze of gooit men stenen naar ze toe. Als je als toeschouwer een vrouw woedend maakte, was je een held.
'Het spinhuis in Amsterdam is, net als dat van Delft, Leiden en 's Gravenhage, een trekpleister onder het gemene volk. Voor slechts twee stuivers kan men zich er onbeperkt vermaken. Zo zijn er altijd wel enkele opgeschoten jongens te vinden, die door verwensing en beschimping van de gevangen indruk hopen te maken op hun verloofdes, want vreemd genoeg bestaan er wichtjes op wie zoiets werkt.' (blz. 157)
Ook het feit dat men in Venetië gemaskerd rondloopt, wijst erop dat het geen modern verhaal is. Verder is het idee dat ik kreeg van de schouwburg heel anders dan een schouwburg van nu.
Er gaat vrij weinig tijd voorbij in het boek, namelijk maar 16 jaar. Als Giacomo Lucia dus voor de tweede keer ontmoet is zij 30 en hij 33 jaar. Het boek laat qua periode waarin het zich afspeelt, weinig te raden over. Alles wordt duidelijk vertelt met jaartallen erbij, zo heten twee hoofdstukken bijvoorbeeld ‘Amsterdam 1758’
‘In het voorjaar van ’42 kwam de gravin van Montereale vroeger te Pasiano aan dan wij gewend waren. Al in de eerste week van april werd ons gevraagd het huis in gereedheid te brengen, en toen zij arriveerde bracht zij uit Venetië een heel gevolg aan kunstenaars en werklieden mee.’ (blz. 43)
Het boek is niet chronologisch verteld. Het verhaal begint namelijk met de tweede ontmoeting van Giacomo en Lucia. Deze ontmoeting vindt 16 jaar later dan de eerste ontmoeting plaats. Via verhalen van Giacomo kom je langzaam te weten dat Giacomo, die zich in Amsterdam voordoet als monsieur le chevalier de Seingalt, de man is op wie Lucia zo verliefd is geweest. Ook de terugblikken van Lucia zorgen ervoor dat uiteindelijk het verhaal in elkaar past.
‘Rijgerbos deed een stap opzij. Daar stond zijn gast, die hij mij voorstelde als monsieur le chevalier de Seingalt. “Die plaatsen op de parterre zijn ons verkocht met de verzekering dat zij de beste blik op de voorstelling bieden,” sprak de man in het Frans. Hij boog en kuste mijn hand. “Maar niemand waarschuwde ons dat het meeste bekoorlijke zich vanavond niet op het toneel zou bevinden.”’ (blz. 18)
Hierboven lees je de eerste ontmoeting tussen Lucia en Giacomo nadat ze elkaar zestien jaar lang niet hebben gezien. Omdat Lucia gesluierd is herkend Giacomo haar niet. Ook zij herkend in hem niet meteen haar grote jeugdliefde.
٭
De hoofdpersoon in dit boek is Lucia, de eerste jeugdliefde van Giacomo Casanova. Ze is veertien jaar als zij Giacomo voor het eerst ontmoet in het landhuis waar haar moeder het huishouden regelt.
Ik vind Lucia een heldin omdat ze zo heeft geleden onder pokken, maar ze heeft de vreselijke ziekte overwonnen. Vervolgens zit haar hele gezicht vol met littekens, maar ze gaat niet bij de pakken neer zitten en ze probeert wat van haar leven te maken.
'Na al die jaren kost het mij nog moeite de ravage te beschrijven die ik op mijn spiegelbeeld aantrof. Laat het genoeg zijn te weten dat ik mijzelf er niet in herkende. Rood en strakgespannen huid werd aangemaakt over wat één grote open wond moet zijn geweest. Deze verse aangroei zou mettertijd helen, zij het onregelmatig met diepe putten en dikke bobbels. Mijn linkeraanzien was echter door samentrekkende littekens onherstelbaar verwoest.' (blz. 100-101)
Ze is erg moedig omdat ze in haar eentje op reis gaat en allerlei moeilijkheden moet overwinnen. En dit lukt haar. Ook vind ik Lucia een heldin omdat ze door haar uiterlijk geen werk kan krijgen, maar ze heeft toch de kracht om door te gaan en door te zoeken. Ze is een ontzettend sterke vrouw. Ze is erg moedig door de voile te gaan dragen, want hierdoor verbergt ze weliswaar haar uiterlijk, maar ze valt meer op.
‘Ook was het moeilijk om aan werk te komen. Bij een overdaad een mooie meisjes heeft niemand voorkeur voor een lelijke. Ik moest dus andere kwaliteiten tonen. Door me harder in te zetten dan de rest, minder geld te vragen en meer te slikken, lukte het me keer op keer ergens te worden aangenomen. Daarbij liet ik vernederingen en handtastelijkheden over mijn kant gaan. Wat een ander te ver zou gaan leerde ik aanvaarden, een les die mij later goed van pas zou komen. Desalniettemin duurden mijn betrekkingen nooit lang. [...] Als ik er nu aan terugdenk begrijp ik eigenlijk niet hoe het mogelijk was dat ik moed hield, maar zo ging het. Ik was jong en dan kunnen zelfs de droevigste mislukkingen je verder brengen.’ (blz. 107-108)
Je leert Lucia als lezer goed kennen omdat het verhaal vanuit haar ogen vertelt is. Hierdoor lees je hoe zij reageert op bepaalde dingen en ik vond dat zeer interessant om te lezen. Ook zit het boek vol levenslessen: ‘Ik merkte dat ik mensen voor mij kon winnen met mijn innerlijk als ik zelf aan mijn uiterlijk voorbij durfde te gaan. Zo won ik hun respect naarmate ik dat voor mijzelf hervond.’ (blz. 110) Ik vind het in een boek erg belangrijk dat je je goed kunt inleven in de hoofdpersonen, anders wordt het zo’n afstandelijk verhaal en dat boeit mij als lezer niet. Dit boek is erg persoonlijk en dat vind ik heerlijk lezen. Ook wil ik mij graag in de hoofdpersonen kunnen inleven en dit kan alleen als het karakter van de hoofdpersoon duidelijk is. Als dit niet zo is, kun je het handelen van de persoon misschien niet goed verklaren en begrijpen.
Lucia is een zeer herkenbare vrouw. Ze is erg anders dan ik, maar toch kan ik mij goed in haar verplaatsen. Ze is erg moedig en mondig. Ook deinst ze niet terug voor een bijzondere uitdaging. Haar reacties vindt ik begrijpelijk, al vond ik het eerst erg jammer dat Lucia Giacomo niet meer onder ogen durfde te zien. Aan het einde van het verhaal begreep ik haar reactie wel. Als je dan ook de reactie van Giacomo leest, is duidelijk dat het waarschijnlijk de juiste beslissing is geweest.
‘Arme Lucia, zij is niet ronduit lelijk geworden, maar iets wat nog veel erger is: weerzinwekkend! Hoe hartverscheurend is het wat wij hebben liefgehad, vertrapt te zien.’ (blz. 234)
Ik denk dat ik in de situaties die Lucia mee maakt heel anders zou reageren. Ik denk niet dat ik de kracht zou hebben om mijn leven weer op te bouwen en ik ben bang dat ik bij de pakken neer zou gaan zitten.
Lucia niet, zij gaat gewoon door met leven en trekt zich weinig aan van het commentaar van anderen. Natuurlijk is ze gekwetst als er weer eens een vervelende opmerking naar haar wordt geroepen, maar ze gaat door. Ik denk dat ik het commentaar mij erg zou aantrekken en dat ik daardoor geen zelfvertrouwen meer zou overhouden. En zoals ik in het boek heb kunnen lezen, heeft Lucia veel zelfvertrouwen nodig.
Ook denk ik dat ik niet zo mondig zou kunnen reageren op anderen. Omdat zij verbaal zeer sterk is, weet ze zich staande te houden in allerlei omgevingen. Ik denk niet dat ik mij zou durven laten horen, al is het alleen maar omdat je daarvoor zelfvertrouwen moet hebben en ik denk dat ik dat verlies als ik zulke dingen meemaak.
'Uiteindelijk vroeg hij wat niemand nog zo heeft gedrufd; of ik hem voor de vriendschap die hij mij aanbood wilde belonen door hem een blik op mijn gelaat te schenken. Kennelijk was hij niet gewend dat een vrouw hem iets weigerde, want later probeerde hij het nog eens en minder beleefd. Ten slotte vroeg hij ronduit waarom ik hem niet gunde waarnaar hij zo verlangde. "Wanneer u een kostbaar sieraad bezit," zei ik, "wilt u toch ook niet dat jan en alleman het maar bezichtigt?" "U hebt gelijk, ik zou het wegbergen." "Precies zo bewaak ik mijzelf, monsieur. Zorgvuldig."' (blz. 19)
٭
Een schitterend gebrek is verdeeld in drie delen, elk met een eigen titel; Deel I: Het voordeel van de liefde (11), Deel II: Een schitterend gebrek (75), Deel III: Theatrum amatorium (151). Elk deel is weer verdeeld in hoofdstukken. Deel I heeft er zeven, Deel II zes en Deel III weer zeven. In totaal bestaat het boek dus uit 20 hoofdstukken.
Het boek begint met een de tweede ontmoeting tussen Giacomo en Lucia en steeds volgen er flash backs. Al op bladzijde 19 lees je iets over het feit Lucia een voile draagt. Het is dan nog niet duidelijk. Pas als je het boek uit leest weet je waarom.
‘Jarenlang was ik gewend mijzelf te zien in de ogen van anderen. Ik werd bepaald door hoe zij op mij reageerden. Uit hun blikken maakte ik op wie ik was. Toen kwam ik op het idee mezelf daarvoor af te dekken.’ (blz. 19-20)
Je hebt als je dit leest geen idee waarom Lucia zichzelf moet afdekken, wat heeft zij te verbergen? Nu ik het boek uit heb weet ik dat haar gezicht zo lelijk is geworden door de Pest. Haar hele linkerhelft zit vol littekens en plekken.
Ook gaat Lucia naar een herdersspel kijken in de schouwburg en daar zijn Giacomo en een vriend ook. Het spel gaat over een schapenhoedstertje dat om het geluk van haar lief te redden, net doet alsof zij van een ander houdt. Dit zelfde heeft Lucia ook gedaan. Om te zorgen dat Giacomo niet ongelukkig wordt (haar gezicht zal ervoor zorgen dat hij minder makkelijk een baan krijgt enz.) laat ze haar moeder vertellen dat Lucia er met een ander vandoor is... ‘Om het geluk van haar lief te redden, doet zij net alsof zij van een ander houdt.’ (blz. 20)
‘In de verte gloeiden de bakens van Amsterdam. Jarenlang heb ik gedacht dat die stad mijn einddoel was. Die nacht begreep ik ineens dat ik nog verder moest.’ (blz. 53)
Hier wordt duidelijk dat Lucia niet in Amsterdam zal blijven. Ik heb dit stukje tijdens het lezen gemist, maar hierin wordt eigenlijk voorspeld dat ze ergens anders heen gaat. Het is niet duidelijk waarheen, maar uiteindelijk wordt het Nieuw York. Nu begrijp ik ook dat Lucia voor Nieuw York kiest, ze had waarschijnlijk geen stad in haar hoofd en omdat een vriend het steeds over Nieuw York, zal ze daarvoor wel gekozen hebben...
‘“Ik stel je voor als mijn nichtje...” Hij glom van voorpret. “... Je vous présente ma nièce, Galathée de Pompignac!”’ (blz 90)
Later zal Lucia deze naam gebruiken als ze naar Amsterdam reist. Onder die naam ontmoet ze Giacomo voor de tweede keer en onder andere door die nieuwe naam herkent hij haar niet.
‘Giacomo arriveerde, eerder dan verwacht, op Goede Vrijdag. In de tussenliggende dagen had ik alle mogelijke stappen overwogen maar niets kunnen besluiten. Ik begreep wel wat me te doen stond maar ik kon het nog niet.’ (blz. 101)
Hier wordt duidelijk verwezen naar wat nog gaat komen. Lucia gaat later in het verhaal weg en ze laat haar moeder zeggen dat ze er met een ander vandoor is. Misschien is het ook wel expres gedaan door de schrijver dat het Goede Vrijdag is als Giacomo komt. Op Goede Vrijdag verlaat Jezus de aarde, hij gaat weg. Dit doet Lucia in feite ook, zij gaat ook weg en verdwijnt. Maar net als dat Jezus door leeft in de harten van de mensen, blijft Lucia ook in Giacomo’s hart.
‘Wat mij te doen stond kon ik niet volbrengen voor Lucia’s ogen. Ik zal niet zeggen dat ik niet heb gehuild om het verlies van mijn fatsoen. Ja, af en toe zelfs bitter, als het volle gewicht van de werkelijkheid op mij neerdrukte.’ (blz. 173)
Lucia wordt een hoer om genoeg geld bij elkaar te brengen waar ze van kan leven. Aanvankelijk verdiend ze niet goed omdat ze er zo lelijk uit ziet, maar als ze de voile draagt komen er ineens steeds meer mannen op haar af. Op bladzijde 19 krijg je daar als lezer al een hint voor: ‘Op een dag besloot ik die voile te gaan dragen. De uitwerking daarvan op mannen is opmerkelijk. Zij hebben het liefst wat hun verboden is. Een man hunkert naar wat men hem onthoudt. Hij neemt het onzekere liever dan het zekere.’
٭
Het boek is verteld vanuit de ik-verteller. Lucia is in dit boek de ik-persoon. Je komt door dit perspectief veel te weten over de gedachten van Lucia.
'Al die tijd voelde ik de blikken van Seingalt op mij gericht. Hij probeerde door het kant dat ik als voile draag, de lijnen van mijn gezicht te ontdekken. Ik wist dat hem dit niet zou lukken en toch verontrustte het mij. Ik moest mijn ademhaling dwingen mij opwinding niet te verraden.' (blz. 18)
De vertelsituatie is natuurlijk niet betrouwbaar, want je komt door dit perspectief alleen de gevoelens en gedachten van Lucia te weten. Je leest niks over de gedachten van Giacomo. Daardoor weet je niet hoe het echte verhaal in elkaar zit. Lucias gedachten zijn namelijk niet objectief, maar altijd gekleurd. Ook haar indruk van situaties is bepaald door haar verleden en dus niet betrouwbaar en objectief.
De functie van de gekozen vertelstructuur is dat je als lezer erg meeleefd met de gebeurtenissen van Lucia. Je leert haar goed kennen omdat je haar gedachten ook kunt lezen. Je krijgt sympathie voor Lucia, dit komt door de manier waarop zij verteld over haar verleden. Misschien dat je als lezer anders zou reageren op haar beslissingen als iemand anders het verhaal zou vertellen. Misschien zou ik het dan geen goede beslissingen vinden dat ze een hoer is geworden om geld te verdienen, waarschijnlijk zou ik het dan afkeuren. Nu vind ik het een logische beslissing omdat ze verteld hoe vervelend het allemaal wel niet was en wat er allemaal tegen haar geroepen werd. Je weet nooit of het wel waar is, of dat wel echt naar haar geroepen is. Dit zorgt er voor dat je Lucia gaat geloven en dat je je goed kunt inleven in haar wereldje.
Als lezer ga je door deze vertelsituatie dus anders tegen de gebeurtenissen aankijken. Ook kreeg ik als lezer af en toe tranen in mijn ogen als Lucia vertelt over haar verleden. Dit kan alleen als je met een persoon uit het boek meeleeft en dat is hier dus zeker gelukt. Ik denk dat de kans op tranen bij het lezen van een boek het grootst is als het een ik-verteller is, dan zit je namelijk als het waren in de huid van die persoon en voel je het ook dichterbij je.
٭
Eigen mening:
Ik vind Een schitterend gebrek een mooi boek. Het verhaal is mooi en duidelijk geschreven en het verhaal is niet voorspelbaar. Het einde verraste mij erg, ik snap het ook eigenlijk niet. Ik begrijp niet goed waarom Lucia naar Nieuw York gaat.
Een schitterend gebrek vind ik een mooi boek omdat het niet voorspelbaar is en er veel aan de fantasie van de lezer wordt overgelaten. Zoals de columnist van het Algemeen Dagblad schreef, vond hij het jammer dat Japin niet beschrijft hoe hij denkt dat het leven er toen uitzag. Ik heb daar eigenlijk geen moeite mee, ik heb nu een heel eigen beeld bij het verhaal en dat vind ik leuk.
Het onderwerp sprak mij in eerste instantie niet erg aan, maar toen ik wat uitleg had gekregen over wie Casanova was, leek het mij wel een interessant boek. En dat was het ook. Ik heb een beeld gekregen over hoe het leven er in de 18e eeuw uit heeft gezien. Ik weet natuurlijk niet of dit juist is, want zo'n boek is niet objectief, maar ik vond het wel leuk om eens iets over deze periode te lezen. Weinig boeken die ik tot nu toe had gelezen gaan over deze tijd.
Het boek zat vol wendingen die ik niet aan zag komen, hoewel de recensent van de Volkskrant de conclusies niet verrassend vindt. Ik ben het niet met haar eens, ik was vaak verrast door de reactie van Lucia.
Een schitterend gebrek is geen boek dat je kunt lezen zonder erbij na te hoeven denken, het verhaal zit vrij ingewikkeld in elkaar en je wordt als lezer wel degelijk gedwongen na te denken. Mijn ervaringen zijn op dit punt dus erg verschillend met die van de recensent van De Volkskrant. Zij vindt dat je als lezer alleen maar alles passief kunt opnemen en je niks zelf mag toevoegen, ik ben het hier helemaal niet mee eens! Japin laat een heleboel aan de lezer over om zelf in te vullen... Zo wordt bijvoorbeeld niet uitgebreid beschreven wat Giacomo doet als hij hoort dat Lucia er met een ander van door is.
Ik vind het boek erg leuk, ook omdat de dialogen in een bepaald taaltje zijn. Zowel Lucia als Giacomo spreken allebei erg netjes en ik vind het leuk om te lezen hoe ze elkaar, zonder dat ze grof worden, toch de mond snoeren en afbekken. Ik zou graag naar de achttiende eeuw terug gaan om te kijken of men toen ook echt zo netjes tegen elkaar sprak. Ik ben door dit boek erg nieuwsgierig geworden naar die tijd.
Het verhaal is boeiend, maar niet ontzettend. Soms heb ik met een boek het idee dat ik verder moet lezen, maar met dit boek had ik dat niet. Ik kon met gemak het boek wegleggen zonder het idee te hebben dat ik wat miste. Als ik dan weer eenmaal aan het lezen was, zat ik goed in het verhaal en vond ik het toch wel spannend en boeiend.
Of Arthur Japin terecht de Libris Literatuurprijs 2004 heeft gewonnen? Nee.
Een schitterend gebrek is een mooi boek, maar het is geen geweldig boek. Ik heb mooiere en indrukwekkendere boeken gelezen. Ik ben van plan binnenkort de andere genomineerde boeken te gaan lezen, zodat ik goed kan vergelijken. Een schitterend gebrek is een mooi boek, maar het niet prachtig geschreven. Ook vind ik het verhaal niet zo erg sterk. Het is een leuk verhaal, maar je bent het ook zo weer vergeten. Het is niet een verhaal dat lang in je hoofd blijft zitten en waar je over na blijft denken. Jammer dat Arthur Japin niet ervoor zorgt dat er iets is wat in je hoofd blijft malen, dat vind ik altijd leuk. Dan blijf je nog nadenken over een boek en kun je met andere praten over hun ideeën...
Belangrijk!
De verslagen op Scholieren.com zijn bedoeld als naslagwerk. Lever nooit verslagen van internet zomaar bij je leraar in. Je bent zelf verantwoordelijk voor de gevolgen van dit soort fraude.
Wij krijgen de verslagen van scholieren. Hierdoor kan het gebeuren dat er foute informatie online staat. Gebruik geschiedt dus op eigen risico. Kom je een fout tegen? Laat het ons weten.




Openen in tekstverwerker
Printen
Emailen