CASA Nederland en Scholieren.com reiken dit jaar de CASA Werkstuk Award uit. Het allerbeste werkstuk wint een reis voor 2 personen t.w.v. €500, een snuffelstage en eeuwige roem! Dit jaar is het thema abortus. De redactie bedacht alvast 13 invalshoeken, klik hier en stuur je werkstuk op.
geef je mening
Tjeerd pleit tegen internetdaten. Heb jij al eens een date (of meer) gehad met iemand die je online leerde kennen?
ff n studiebreak
Klasgenoten stonden vroeger als hongerige hyena's om Jorieke heen. Klaar om het jonge hertje aan te vallen dat nog scoubidoutouwtjes had.
Boekverslag Onbekend
Karel ende Elegast
Geschreven door: | anoniem (5 vwo) [meer] |
Datum ingestuurd: | 23 mei 2004 |
Taal: |  |
Woorden: | 1.700 |
Bekeken: | 2531 keer (8 deze maand) |
Waardering: | |
Deel op: |
|
A. Voorwerk en samenvatting
1) Complete titelbeschrijving:
Karel ende Elegast, vert. Karel Eykman, Amsterdam 1998
Uitgeverij Prometheus
2) Korte motivatie van boekkeuze:
Ik heb dit boek gekozen, omdat het een heel erg bekend verhaal is. Bijna iedereen kent het wel dus dacht ik, ik wil ook wel eens weten hoe dat verhaal gaat. Ook sprak de beschrijving van het boek mij wel aan.
3) Korte samenvatting van de inhoud:
Het boek gaat over koning Karel de Grote die ongeveer 800 na Christus leefde. Op een nacht wordt hij gewekt door een engel die hem vertelt dat hij uit stelen moet gaan. Karel wil het niet geloven, pas na drie waarschuwingen doet hij wat de engel hem beveelt en gaat op stelen uit. Door de hulp van God komt Karel ongemerkt zijn kasteel uit. Hij krijgt respect voor de dieven en de roofridders. Dan komt er plotseling een in het zwart geklede ridder aan. Ze willen allebei niet zeggen wie ze zijn en ze beginnen een gevecht. Karel wint en vraagt de naam van zijn tegenstander. Het blijkt Elegast te zijn die een tijd geleden door Karel is verbannen. Karel vertelt Elegast dat hij Adelbrecht heet en dat hij ook een dief is. Dan besluiten ze om samen te gaan stelen. Ze gaan naar Eggeric van Eggermonde, de zwager van Karel, die een slechte man is. Karel is niet gewend om te stelen en gedraagt zich daarom zeer onhandig. Daarom gaat Elegast alleen naar binnen. Door toverkruit kan Elegast de dieren verstaan. Die vertellen hem dat de koning in de buurt is, maar dat gelooft hij niet. Elegast steelt een grote buit, maar dan ziet hij een heel mooi zadel staan in de slaapkamer van Eggeric. Hij wil het meenemen, maar door het gerinkel van de bellen worden Eggeric en zijn vrouw wakker. Elegast kruipt dan onder het bed. Daar hoort hij dat Eggeric van plan is om koning Karel te doden. Eggerics vrouw, de zuster van Karel, protesteert en daarom slaat Eggeric haar. Er stroomt bloed uit haar neus wat Elegast opvangt met zijn handschoen, als bewijs dat hij alles heeft gehoord. Dan vlucht hij het kasteel uit naar Karel toe en Elegast vertelt hem alles wat hij gehoord heeft. Karel bedank God en begrijpt nu waarom hij moest gaan stelen. Karel belooft Elegast dit zo snel mogelijk aan de koning te vertellen en zo gaan ze uit elkaar. Door deze gebeurtenissen ontdekt Karel de trouw van Elegast aan de koning en de ontrouw van Eggeric. De volgende dag worden alle samenzweerders gevangen genomen en er komt een tweestrijd tussen Elegast en Eggeric. Elegast wint en hij mag Eggeric onthoofden. Elegast wordt in ere hersteld en krijgt als beloning Karels zuster als vrouw.
4) Eerste persoonlijke reactie:
Ik vond het heel interessant om een verhaal te lezen die ze vroeger vaak aan elkaar vertelde, wat hun in die tijd boeiend vonden en hoe ze toen met elkaar om gingen.
Ik vond het heel verbazingwekkend om te zien hoe een taal in de loop der jaren zo sterk kan veranderen, want aan sommige zinnen kon ik geen touw aanvastknopen en was het maar goed dat de vertaling ernaast staat. Het verhaal op zich is wel leerzaam, maar niet zo zeer voor deze tijd, maar wel in de tijd toen het verhaal verzonnen is. Er spreekt een duidelijke boodschap uit dat je de koning trouw moet blijven. Voor deze tijd vind ik het ook wel een vreemd verhaal, omdat de koning steeds door een engel geroepen wordt en vechten was toen ook heel normaal, daar losten ze problemen mee op. Ook is het best vreemd dat bijna alle mensen die geen geld hadden uit stelen gingen, want tegenwoordig krijg je een uitkering. Ik vind het ook gewoon een mooi verhaal, want Elegast die altijd de koning trouw is gebleven wordt beloond en de ‘boef’ Eggeric wordt gestraft en aan het eind is dus alles weer goed gekomen!
B. Verdiepingsopdracht
In de tekst is de hoofdpersoon Karel de Grote (768-814) die koning was destijds. Je ziet in dit boek daarom ook verbanden met het feodale stelsel, want zo was Elegast door Karel de Grote (de leenheer) verbannen, omdat hij een keer iets had gestolen. Karel heeft toen zijn stuk grond weer terug genomen en daarom moest Elegast uit stelen gaan, want anders hadden ze geen geld. Toch blijft zelfs Elegast de koning trouw. Je ziet ook een stukje van de eercultuur, want aan het eind wordt er gevochten en dan wordt de eer van Elegast weer hersteld. Dan waardeert de ‘groep’ hem weer.
De tekst is overgeleverd in handschrift. In het boek zijn ook steeds kanttekeningen gemaakt over welke veranderingen er daardoor plaats hebben gevonden. In de tekst zie je nummersymboliek, want de eerste keer als de engel Karel roept, wil hij het niet echt geloven. De tweede keer dan denkt hij dat het boze geesten of de duivel is, want twee dat is het getal van de gespleten geest. Pas de derde keer gelooft hij dat het van God komt, vooral ook omdat de drie een bijzonder getal is in de bijbel en vaak wordt gebruikt.
Je ziet in de tekst best wel veel van hoofsheid. Zo vindt de koning het eerst heel raar dat hij uit stelen moet gaan, want dat is natuurlijk helemaal niet gepast voor een koning. Als de koning Elegast ontmoet dan gaan ze een eerlijk gevecht aan. Als Karel dan wint dan is hij ook nog zo netjes dat hij Elegast niet vermoordt, maar alleen zijn naam vraagt.
Aan dit voorbeeld zie je ook hoe beleefd ze met elkaar omgingen. Ze gaan niet schreeuwen en ruziën maar handelen heel eerlijk en net.
De koning antwoordde en zei:
‘U vraagt wel erg veel van mij,
Dat is iet zo een-twee-drie gezegd.
Liever heb ik een gevecht
Dan dat ik spreek onder dwang.
Daarvoor leef ik nu eenmaal te lang,
Dat iemand mij nog dwingen zou
Ergens over te spreken als ik het niet wou.
Ik praat al s ik wil, niet als het moet
Loop het slecht af, of goed.
Laten zij samen hierover strijden.
En het beslechten tussen beiden.’ (blz 49)
Dit boek is een duidelijk voorbeeld van karelepiek. Karel de Grote speelt de hoofdrol in het verhaal. Het hele boek gaat over Karel en zijn vazallen. De goede en de slechte vazallen. Deze tekst heeft dan ook verschillende lessen. Zo zie je dat Elegast de koning nog altijd trouw is gebleven en dat hij uiteindelijk daarvoor beloond wordt. De slechte vazal Eggerik wordt daarom ook gestraft. Hij is niet meer trouw aan de koning en wil hem zelfs doden. Dit kost hem uiteindelijk de kop. De les is dan ook dat je je heer altijd trouw moet blijven in voor en tegenspoed.
Je ziet veel geestelijke aspecten in dit verhaal. Karel wordt door een engel (dus boodschapper van God) geroepen om uit stelen te gaan. Door Gods toedoen komt hij Elegast tegen. Samen gaan ze uit stelen bij Eggeric en zo komt de ontrouw van Eggeric boven water. Ook ontdekt Karel de trouw van Elegast. Alles komt weer goed en dit alles met de hulp van God.
Eigenlijk alles staat in verband met God. Bij alles wat er gebeurd zit er wel weer een religieuze reden achter. Ook bij de laatste tweestrijd weer. Degene die de waarheid vertelt, zou winnen met behulp van God. Alles heeft een religieuze reden, want alles gebeurt met behulp van God. De belangrijkste rede is dat door dit alles Karel achter het verraad komt.
Dit verhaal behoort niet tot de geestelijke letterkunde, omdat het verhaal niet over een legende of over Maria gaat. Het gaat meer over de hoofsheid en ridders die trouw moeten zijn aan hun koning.
Uit dit verhaal blijkt wel dat je trouw moet zijn aan God, maar het zijn geen abten, monniken, priesters of religieuzen die dit meedelen. De belangrijkst functie van dit verhaal is ook niet dat je een beter christelijk leven moet gaan leiden of meer het ware geloof uit dragen.
Je moet altijd het bevel van God opvolgen en dan komt alles goed. God laat nooit iets voor niets gebeuren.
Ook staat het boek in verband met de standentheorie en dan vooral annexatie, omdat uit het verhaal duidelijk blijkt dat je de koning trouw moet blijven. Eggeric verraadt de koning en daarom wordt hij vermoord. Elegast blijft ondanks alles de koning trouw en wordt daar voor beloond. Het blijkt dus dat je naar de hoofse cultuur moet handelen om goed te doen.
De tekst behoort tot het genre ridderroman. Een abel spel is een wereldlijk toneelstuk met een ernstig (niet komisch) karakter. Het was een klassiek toneeltraditie. Ik kan niet zeggen dat het boek tot dit genre behoort. Het is helemaal niet allemaal ernstig in het verhaal. Zoals wanneer ze in willen breken bij Eggeric en Karel nog even snel van zijn paard afspringt om een ploegijzer van een ploeg af te breken. Hij wil daarmee dan een gat in de muur maken en dit lukt dus niet zo goed. Het is dus geen abel spel. Het grootste kenmerk van een schelmenverhaal is dat individuele slimheid en handigheid de middelen zijn ter handhaving in de maatschappij. Dit past wel bij het verhaal, omdat, vooral Elegast, veel handigheden weet om makkelijk te stelen. Hierdoor kan hijzelf overleven. Ook doen Elegast en Karel er erg moeilijk over om te zeggen wie ze zijn. Hier hebben ze ook weer een handigheid voor om hier achter te komen (soms zelfs zo dat je zelf niet hoeft te zeggen wie je bent en de ander wel).
In dit boek komt geen enkel kenmerk van rederijkers voor. Rederijkers waren goed georganiseerd en speelde een belangrijke invloed uit. Vooral bij stedelijke activiteiten werden ze ingeschakeld. Ze hielden zich bezig met gedichten en toneel. Dit heeft niets te maken met ridders en de trouw aan de koning.
De les uit dit verhaal aan het stedelijk publiek is dat je de koning trouw moet blijven. Doe je dit niet dan word je gestraft en doe je dit wel dan word je er op een zekere manier altijd wel voor beloond.
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk, niet om plagiaat mee te plegen. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het dan weten door een reactie te geven.
