Boekverslag Maarten 't Hart
Stenen voor een ransuil
Heb je zin om een korte enquête in te vullen over jouw ergernissen op school? Meedoen kost een paar minuutjes van je tijd.
Geschreven door: | |
Datum ingestuurd: | 6 juni 2004 |
Niveau: | 5 vwo |
Taal: |  |
Woorden: | 2976 |
Opvragingen: | 2599 (20 deze maand) |
Waardering: |
Titel: | Stenen voor een ransuil |
Auteur: | |
Jaar van uitgave: | 1971 |
Moeilijkheidsgraad: |
|
Thema: | Eenzaamheid & Isolement, Homoseksualiteit, Godsdienst & Godsdienstwaanzin |
Auteur: | |
Geslacht: | man |
Nationaliteit: | Nederlands |
Geboren: | 23 november 1944 |
Informatie: | |
Populaire titels: |
|
  | |
| |
3. Stenen voor een ransuil | |
| |
| |
| |
|
Beschrijving
1. De schrijver heet Maarten ‘t Hart.
2. De titel is: Stenen voor een Ransuil.
3. Dit boek is in 1978 bij drukkerij Tulp in Zwolle gedrukt.
4. Het boek is uitgegeven door Uitgeverij De Arbeiderspers te Amsterdam.
5. Het jaar van eerste druk is 1971.
6. Het boek telt 170 bladzijden.
7. Dit boek bevat noch een motto, noch een opdracht.
8. Het boek is verdeeld in 3 delen, met elk een eigen titel. De eerste twee verhalen zijn beide ingedeeld in een paar, met Romeinse cijfers genummerde, hoofdstukken. Elk hoofdstuk is weer ingedeeld in blokken, waartussen het perspectief verspringt. De blokken zijn ook ingedeeld in alinea’s. Het derde deel is in dagboekvorm geschreven, dus aangegeven met data. Ook deze dagen zijn weer onderverdeeld in hoofdstukken, blokken en alinea’s.
9. Deze samenvatting zal ik per boekdeel vertellen:
Deel 1; de hoge zwaluwen: De hoofdpersoon, Ammer, is een gelovige jongen van 13 jaar. Hij krijgt van zijn vriendje Jan pianoles, omdat zijn eigen ouders dat te duur vinden. Jan krijgt wel pianoles en zo geeft hij het geleerde door aan Ammer. Op een dag ziet Ammer bij een spoorwegovergang een man. Hij is een beetje bang voor de man, want die kijkt hem heel raar aan. De man volgt Ammer. Ammer merkt het en gaat weg. Dit gaat een paar dagen zo door. Wanneer Ammer doet alsof hij ziek is en in bed in de woonkamer ligt, komt de man langs. Eerst is Ammer bang en kruipt weg, maar later gaat hij toch de deur openen. De man blijkt de pianoleraar van Jan te zijn en hij weet dat Ammer heel goed piano kan spelen. De leraar, Willem Brikke, wil Ammer graag les geven. Ammer zegt, dat dat te duur is. De man besluit Ammer gratis les te geven, maar omdat Ammer ‘van een andere kerk’ is dan de zijne, moet hij maar een smoes verzinnen om steeds van huis weg te kunnen. Volgens Ammer lukt dat wel. Tijdens de geheime pianolessen gaat Willem zich steeds vreemder gedragen. Hij wordt handtastelijker, hij streelt Ammer niet alleen over zijn hoofd, maar ook over zijn been en rug. Ammer denkt dat dit door zijn passie voor muziek komt; dat hij zich erdoor laat meeslepen. Hij zegt er dus maar niets van tegen anderen. Willem en Ammer oefenen soms samen op het kerkorgel. Tijdens één van Willems concerten moet Ammer de muziek steeds voorzetten voor Willem. Na het concert vergrijpt Willem zich bijna aan Ammer. Hij wordt nog net tegen gehouden, doordat de koster van de kerk de trap opkomt. Ammer kleedt zich aan en gaat zo snel mogelijk weg. Pas na twee weken gaat hij weer terug naar Willem, omdat hij denkt dat hij degene is, die laf is door weg te lopen. Willem doet net of er niets is gebeurd en geeft hem gewoon weer les. Tijdens een kerkdienst, waarbij Willem het orgel moet bespelen, vergrijpt hij zich aan Ammer. Gedurende dit vergrijp gaat er een belletje, wat aangeeft dat de muziek ingezet moest worden. Willem doet dat en Ammer blijft wat schutterig staan. Na de dienst gaat Ammer weg en hij wil nooit meer terug komen.
Deel 2; vluchten: Dit verhaal speelt een paar jaar later. Jakob Valler, een vriend van Ammer, is samen met Ammer op vakantie in Engeland. Ammer is zeer populair bij meisjes. Elke avond gaat Ammer met een Deens meisje een eind wandelen. Veel meisjes willen met Ammer naar bed, maar Ammer wil alleen maar intellectuele gesprekken voeren. ‘s Nachts heeft Ammer vaak nachtmerries over zijn jeugd. Jakob is erg jaloers op Ammer, omdat die wel populair is bij meisjes, maar er noch gebruik, noch misbruik van maakt. Jakob verdenkt Ammer van homoseksualiteit. Tijdens een gesprek over riddertoernooien, geeft Ammer toe dat hij wel eens homoseksueel zou kunnen zijn. Jakob schrijft die avond, wanneer Ammer met het Deense meisje aan het wandelen is, een brief aan Ammer waarin hij zegt, dat hij liever niets met ‘zijn soort mensen’ te maken wil hebben. Hij gaat weg en lift naar Londen.
Deel 3; de zomerslaap: Dit boek begint met een droom van Ammer. Hij droomt over Willem Brikke. Nu hij weet dat hij homo is, wil hij weer met Willem omgaan. Hij vindt het zielig voor Willem, dat hij hem zeven jaar geleden in de steek heeft gelaten. Ammer gaat weer naar zijn geboortedorp Maassluis. Thuis is het vaak bonje. Zijn moeder mag hem niet en visa versa en zijn vader is ernstig ziek. Hij heeft een maagzweer, die op knappen staat. Het is een paar dagen voor kerst en eigenlijk moet zijn vader nog negen preken schrijven. Ammer helpt hem ermee. Ook gaat Ammer bij Willem Brikke langs. Willem heeft helemaal niemand meer, op een paar ouderlingen na. Ammer denkt veel na over het geloof, twijfelt eraan en hij komt tot de conclusie, dat hij eigenlijk niet meer gelooft. Zijn moeder heeft dit in de gaten en vertelt het aan de rest van het gezin. Zijn zusje vindt het echt heel erg. Ammer gaat een aantal keren naar ‘zijn eigen’ kerk, om de preken van zijn vader te horen en om het kerkorgel te bedienen. Tijdens een gesprek met Willem, stelt hij vast dat homoseksualiteit niet iets zondigs is en dat de vooroordelen onterecht zijn. Ammer vertelt thuis nog niets over zijn homoseksualiteit en over zijn afvalligheid. Hij denkt veel na en hij filosofeert over het leven. Wanneer hij op nieuwjaarsdag bij Willem langs wil gaan, is Willem gestorven. Ammer is blij, dat Willem geen pijn heeft geleden tijdens het sterven.
Structuurelementen
1. Het verhaal speelt zich af in de jaren ’70. Dit leid ik af uit het feit, dat het geloof een nog redelijke rol speelt. Ook moeten er al heel wat van de Tweede Wereldoorlog bekend zijn geweest, omdat Ammer daar een keer een boek over leest. Dit was in de jaren ’60 nog niet echt het geval. Vandaar dat ik het tijdstip op eind jaren ‘60/begin jaren ’70 schat. Het hele gebeuren neemt een periode van een kleine twaalf jaar in beslag. Dit is af te leiden uit de uitspraken van Ammer. In het begin heeft hij het erover dat hij over vier maanden 13 wordt (dat is dus in mei), aan het eind van het boek is hij 24 en is het 1 januari. Er zit dus een periode van elf jaar en acht maanden tussen. Niet deze hele periode wordt beschreven, alleen een paar fragmenten. In totaal wordt er drie á vier jaar verteld. Het verhaal wordt wel chronologisch verteld. Dit leest wel een stuk makkelijker.
2. Het verhaal speelt zich af in het geboortedorp van Ammer, in Ostende, in de Thames-vallei, Canterbury en in Londen. De naam van het dorp wordt niet genoemd, maar ik denk dat het een middelgroot dorp is aan de zee, aangezien het een redelijke haven heeft en aangezien er minimaal twee grote kerken zijn. In Ostende moeten Ammer en Jakob wachten op de veerpont naar Engeland. Ze besluiten naar de hoeren te gaan, maar dat doet Ammer niet. In de Thames-vallei gaat Ammer altijd met het Deense meisje wandelen en Jakob achtervolgt ze wel eens, om te kijken, of Ammer ook wat met het meisje uitspookt. In Londen wil Ammer dagelijks naar de kerk, om de koorknapen te zien. In Canterbury logeren Jakob en Ammer in een jeugdherberg. Dit is ook de plaats waarin Ammer opbiecht homoseksueel te zijn. De plaatsen spelen niet echt een rol. Waarom het tweede deel zich in Engeland afspeelt, is niet helemaal duidelijk. Het doet voor de essentie van het verhaal niet ter zake. De omschrijving van het geboortedorp is wel goed. De omschrijving geeft duidelijk aan hoe het er in die tijd in zo’n (gelovig) dorp aan toeging. Dit kwam het verhaal wel ten goede.
3. Er waren eigenlijk maar twee hoofdpersonen en de rest waren bijpersonen. Toch zal ik alle personen zo goed mogelijk beschrijven:
Ammer Stol: een gereformeerde jongen die in zijn doen en laten zeer beperkt wordt door de regels van de kerk. Aangezien zijn vader predikant is van de gereformeerde kerk is, zal hij zich daar wel aan moeten houden. Naarmate hij ouder wordt, begint hij steeds meer aan het geloof te twijfelen. Hij heeft een grote voorliefde voor muziek en met name voor piano- en kerkorgel spelen.
Willem Brikke: een pedofiele pianoleraar. Hij heeft maar weinig leerlingen, omdat veel mensen hem verdenken van ontucht met minderjarigen. Hij wordt door veel mensen gemeden, omdat hij op jongere jongens valt. Hij is lid van de hervormde kerk, maar gaat er nooit meer heen. Vanwege de verschillende geloven mogen hij en Ammer eigenlijk niet met elkaar omgaan. Aan het eind van het boek heeft hij spijt van al zijn daden, maar hij heeft wel een mooi leven gehad, zegt hij. Hij sterft aan het eind van het boek.
Gerard Stol: de vader van Ammer. Hij is zeer gelovig en hij is dan ook predikant van de gereformeerde kerk. Hij heeft zijn leven gewijd aan God. Hij weet niets van Ammers geaardheid, omdat hij dat niet zou overleven. Hij ziet het leven zoals het in de bijbel beschreven staat. Hij heeft veel van zijn vroegere leven op moeten geven voor het geloof, maar hij vindt, dat dat zijn offer aan God is.
Moeder Stol: de moeder van Ammer. Haar naam wordt niet genoemd, maar de persoon op zich wel. Zij en Ammer hebben heel vaak ruzie en ze mogen elkaar absoluut niet. Zij is ook degene, die binnen het gezin gaat stoken, dat Ammer afvallig is.
Zusje Stol: zusje van Ammer. Ze is zeer geschokt als ze hoort dat Ammer afvallig is. Ze houdt vanaf dat moment niet meer van haar broer en wil niets meer met hem te maken hebben.
Jakob Valler: vriend van Ammer. Hij is van dezelfde leeftijd. Hij gaat met Ammer op vakantie naar Engeland. Hier is hij erg jaloers op zijn vriend, omdat hij geen succes heeft bij de meisjes en Ammer wel. Wanneer hij vrijwel zeker weet dat Ammer homoseksueel is, laat hij hem barsten en gaat er vandoor.
Jacqueline de L’Ecluse: mooi meisje dat door velen wordt aanbeden. Zelf is ze zeer geïnteresseerd in Ammer. Ammer wil niets meer dan gewoon vrienden zijn. Jakob is helemaal weg van haar.
Lena Stigter: meisje dat bij Ammer op de basisschool heeft gezeten. Ze is in het tweede deel van het boek hoer in Ostende. Ammer gaat met haar wat drinken in een café, maar hij gaat niet met haar naar bed. Hij heeft medelijden met haar.
Hugo Wildervanck: klasgenoot van Ammer. Ammer is ‘verliefd’ op hem. Hij zou willen dat Hugo van hem was. Hugo is niet gelovig, iets wat voor Ammer moeilijk voor te stellen is.
Huib Stoop: ook een klasgenoot van Ammer en Hugo. Huib is een beetje een lompe jongen. Hij drinkt onder andere bier in de les. Hierover krijgt hij ruzie met de leraar. Ook vindt Huib het leuk om tijdens gym te touwtrekken. Hij wint het altijd, mede dankzij zijn grote gewicht.
Tipsel: leraar Nederlands die Hugo een gedicht over godsdienst laat voorlezen en uitleggen. Hugo geeft dan ook eerlijk zijn mening. Dit staat de leraar niet aan en hij stuurt Hugo eruit. Ammer neemt het voor Hugo op en kan ook vertrekken. Beiden worden door de actie van deze leraar drie dagen geschorst.
Vriendin: hier bedoel ik de vriendin van het winkelmeisje. Elke middagpauze gaan Hugo, Huib en Ammer naar een winkel. Het winkelmeisje wil met de jongen en met twee vriendinnen naar het park. Eén van de vriendinnen wil, zodra ze in het park zijn, met Ammer gaan zoenen. Dit wil Ammer helemaal niet, omdat ze heel dik is opgemaakt en omdat dit hem gewoon niet bevalt. De vriendin wordt boos en de meiden lopen weg. Hugo en Huib balen.
4. Het boek is geschreven in het enkelvoudig persoonaal perspectief. Het eerste deel is geschreven vanuit het perspectief van een buitenstaander. De handeling van alle personen wordt zo duidelijk beschreven. Het tweede deel van het boek is in het ik-perspectief geschreven. De ik-persoon is hier Jakob Valler. Het derde deel is ook weer geschreven vanuit het perspectief van een buitenstaander. De handeling van alle personen wordt daarom ook hier duidelijk beschreven.
5. Het verhaal is zeer realistisch. Ammer denkt veel over het geloof en over zijn ‘zondige geaardheid’ na. Het klopt wel dat veel religie hierop tegen zijn. Ook is het maatschappelijk nog lang niet door iedereen geaccepteerd. Die aspecten zijn dus wel realistisch. Ik heb in het boek niet echt heel grote onwerkelijkheden kunnen ontdekken, hoewel ik het wel apart vond, dat een zeventienjarige jongen in die tijd op vakantie ging naar Engeland.
6. De schrijver gebruikt zinnen van 1 á 1½ regel. Dat vind ik niet te lang, het leest wel lekker. Wanneer de zin langer moet worden, gebruikt de schrijver een komma of dubbele punt om even een rust aan te geven. De schrijver beschrijft in korte, beknopte zinnen veel van de omgeving. Met name in het derde deel van het boek gaat de schrijver diep in op emoties en gedachten. Dit is erg typerend voor dit deel, omdat Ammer dan ontdekt wat hij nu eigenlijk wil en wat hij denkt. Het is dus logisch dat hier de emoties en gedachten duidelijk zijn beschreven.
Bedoeling
1. Pas op de laatste paar bladzijden wordt de titel verklaard. Ammer gooit dan stenen naar een ransuil, die op een tak zit te slapen. Dit doet hij omdat hij met zichzelf in de knoop zit. De ransuil doet net of hij Ammer niet opmerkt en slaapt gewoon verder. Pas wanner Ammer bijna raak gooit, vliegt de vogel weg. Volgens mij heeft deze beschrijving betrekking op het gedrag van Ammer. Hij moet gewoon verdergaan met zijn leven en zich van niemand iets aantrekken. Dat is het allerbeste.
2. Er is geen motto, dus ik kan het ook niet verklaren.
3. Het motief is in dit boek het geloof. Veel handelingen worden namelijk gedaan of juist niet gedaan, ter wille van het geloof. Het geloof is hier ook een verklaring voor het handelen van veel van de personen.
4. Ik heb in het boek geen leidmotieven kunnen ontdekken.
5. Het thema in dit boek is liefde. Voor de één is dit liefde voor God, voor een ander is het liefde voor jongens en voor weer een ander is het liefde voor muziek. Er zijn dus verscheidene vormen van liefde aanwezig, maar centraal gezien is het thema liefde.
Schrijver
1. Maarten 't Hart is op 25 november 1944 geboren in Maassluis. Hij groeide op in een streng gereformeerd gezin. Uit dit milieu probeerde hij zich later los te maken. Tegenwoordig heeft hij een zeer goede band met zijn vader die hem, naast liefde voor literatuur, een hoop bijbracht over de natuur. Het is dus niet verwonderlijk dat hij na het lyceum biologie ging studeren. De studie verliep vlot en in 1978 promoveerde ‘t Hart zelfs in de ethologie.
2. Zijn carrière begint in 1971 wanneer hij als Martin Hart de roman 'Stenen voor een ransuil' publiceert. Vanaf 1972 schreef Maarten veel kranten- en tijdschriftartikelen. In 1974 publiceert hij zijn eerste verhalenbundel 'Het vrome volk', waarvoor hij de Multatuliprijs ontving. In 1978 brak hij door bij een zeer groot publiek met 'Een vlucht regenwulpen', waar inmiddels een miljoen exemplaren van zijn verkocht. De verfilming oogstte eveneens grote successen. Sindsdien toont zowel binnen- als buitenland een enorme belangstelling voor zijn werk. Met name in Duitsland zijn zijn boeken bestsellers. Niet alleen zijn romans en verhalenbundels worden goed verkocht, ook zijn essaybundels zijn kaskrakers.
3. In de pers worden ‘t Harts werken lovend besproken. ‘t Hart formuleert “spits, openhartig en humoristisch” en zijn opinies “dagen je uit om over allerlei zaken na te denken die je anders nauwelijks aandacht zou geven”.
4. Met de verschijning van de roman 'Het woeden der gehele wereld', die werd bekroond met de Gouden Strop 1994 voor het spannendste boek, werd de twee miljoenste 'Maarten 't Hart' verkocht en dat getal stijgt elke dag. Voor de reeks Privé-domein schrijft 't Hart in 1984 zijn autobiografie 'Het roer kan nog zesmaal om': een ongekend succes bij zowel liefhebbers als buitenstaanders. De auteur maakt een 'persoonlijke kroniek 1999' die in 2000 als Privé-domein verschijnt onder de naam 'Een deerne in lokkend postuur': niet alleen een dagboek, maar ook een boek der herinneringen.
Beoordeling
1. Ik vond het een leuk boek. Het onderwerp sprak mij heel erg aan, vooral omdat ik zelf ook wel eens nadenk over het geloof. Verder kan ik me goed inleven in de twijfel en de afvalligheid van Ammer. Dit kwam mede door de goede beschrijvingen, maar ook door het wel of niet zeker zijn van het geloof (is mijn eigen twijfel). Ik zal zeker meer boeken van Maarten ‘t Hart over dit onderwerp willen lezen, omdat ik het, zoals gezegd, een leuk onderwerp vind, maar ook omdat ‘t Hart het zo simpel en toch duidelijk beschrijft.
2. De belangrijkste gebeurtenis is het gedrag van Willem Brikke. Hij zorgt ervoor dat Ammer gaat inzien dat hij ook homoseksueel is. In het begin is dit een schokkende gebeurtenis, maar later ziet Ammer toch in dat hij ook ‘anders’ is.
3. De personen waren duidelijk beschreven. Hierdoor kon ik me ze levensecht voorstellen. De reacties van de mensen om Ammer heen zijn ook duidelijk uitgewerkt. Ze zijn gedoogd; iedereen weet dat je eigenlijk niet zo moet praten over homoseksuelen, maar toch doen heel veel mensen het. Ook is het verschil in mensen, zowel het verschil tussen gelovigen en ongelovigen, als het verschil tussen volwassenen en pubers, is goed uitgewerkt.
4. Het boek was in logische volgorde geschreven. Sommige dingen, zoals de reden voor de plaats van deel twee, was een beetje onduidelijk. Verder was het een makkelijk en voorspelbaar boek. Het boek was wel dermate spannend en voorspelbaar, dat je door wilde lezen, om te kijken of je voorspellingen klopten.
5. Het taalgebruik was vrij makkelijk. Hierdoor kon je snel doorlezen. De beschrijvingen waren beknopt, maar duidelijk. Het gehele boek was zeer realistisch en dus natuurlijk. Het boek was zeker de moeite waard en zeker voor herhaling vatbaar
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het ons dan weten.
a d v e r t e n t i e
Ik wil alles weten over…
• het eerste jaar
• boeken
• colleges
• de stad Leiden
• docenten
• studentenleven
• nog veel meer
Op de Open Dagen van de Universiteit Leiden kun je alles te weten komen over studeren in Leiden. Kom op 20/21 november naar de opleiding van jouw interesse.
www.opendageninleiden.nl
Gelukkig heeft Scholieren.com nu elke vrijdagmiddag film.
© Scholieren.com 2009