Boekverslag Vonne van der Meer

Info over dit verslag

Geschreven door:	Geraldine [meer]
Niveau:	4VWO
Kwaliteit:
Waardering:
Taal:	Nederlands
Woorden:	3648
Opvragingen:	1

Hulpmiddeltjes

Openen in tekstverwerker

Printen

Emailen

Waardering

Gemiddelde waardering: 3 uit 5 (18 stemmen)

Heb je er iets aan gehad? Geef zelf je waardering:
Erg goed bruikbaar
Goed bruikbaar
Bruikbaar
Een beetje bruikbaar
Niks aan gehad

Titels van Vonne van der Meer

• De avondboot (14)

  2001

• De reis naar het kind (12)

  1989

• Een warme rug (5)

  1987

• Eilandgasten (27)

  2000

• Het limonadegevoel e.a. verhalen (1)

  1985

• Ik verbind u door (5)

  2004

• Laatste seizoen (6)

  2002

• Nachtgoed (2)

  1993

• Spookliefde (9)

  1995

• Take 7 (2)

  2007

• Zo is hij (1)

  1991

Persoonlijk

1. Ik heb dit boek gelezen omdat iemand anders er een boekverslag over moest maken. Die kon nergens informatie vinden en ik had op dat moment niet echt iets te doen en bood aan even te helpen. Ook omdat ik de titel van het boek zo apart vond. Ik ging dus op internet zoeken voor die persoon. Daar vond ik een samenvatting. Nadat ik die gelezen had leek het boek me wel leuk. En ben ik het gaan lezen

2. Ik vond het niet echt een heel interessant boek. Het boek heeft niet echt een bepaald thema of hoofdgedachte. Het is gewoon een relaxed boekje om zo te lezen. Het is niet moeilijk te lezen. Gewoon lekker voor in de vakantie, aan het zwembad.

3. Het boek is makkelijk geschreven. Er komen geen moeilijke woorden in voor. Je begint met het verhaal zoals de situatie nu is. En dan krijg je een flashback die voortduurt tot het laatste hoofdstuk. In het laatste hoofdstuk kom je weer terug bij nu. Het boek is verdeeld in 10 hoofdstukken. Heel duidelijk.

4. De personen in het boek spraken mij niet aan. Ten eerste vind ik Prikkebeen veel te naïef.
De moeder, Helen, vind ik ook niet echt leuk, ze heeft een affaire met een andere man terwijl ze getrouwd is. En haar oudste dochter weet er gewoon van, sorry maar dan vind ik niet dat je een goede moeder bent, dan geef je je kinderen toch helemaal het verkeerde voorbeeld!
Die vader is ook niet echt snugger, hij is dan wel niet vaak thuis. Het is toch raar als het je helemaal niet opvalt dat er opeens bijna elke dag een man bij je over de vloer komt. En die oudste dochter vind ik ook niet helemaal normaal, die heeft een relatie met een getrouwde man. En dan heb je Gilles nog. Die is ook nogal vaag. Er wordt in het boek wel vaak over hem gesproken maar toch weet je niet echt veel van hem. Maar omdat hij er met iemand anders zijn vrouw vandoor gaat, trekt hij mij ook niet als persoon. Ook heeft hij geen werk en weet niet eens wat hij wil gaan doen om geld te verdienen.

5 ik vond het slot heel mooi, Het was echt een goed einde. Aangezien je het boek begint met de situatie zoals hij nu is, en dan teruggaat naar de jeugdjaren van Prikkebeen en Marita. Het boek eindigt weer met zoals de situatie nu is.

6. Ik vond het boek makkelijk te lezen, Er komen geen moeilijke woorden in het boek voor en het zijn allemaal korte hoofdstukjes. Ze gaan ook nooit te diep in op een stukje. Het is gewoon heel recht toe, recht aan. Ook hoef je je er niet heel diep in te verdiepen om het te snappen. De tekst zet je verder ook niet aan het denken. Je kunt als je zou willen gewoon een hoofdstukje overslaan. Dan is het gewoon weer makkelijk op te pakken.

7. Ik weet niet of ik dit boek aan zou raden. Het is niet echt een heel boeiend boek. Je leert er verder niks van. Ook de personen zijn niet echt boeiend, in het hele verhaal gebeuren gewoon bijna geen spannende dingen, het is heel voorspellend. Al met al raad ik het dus niet aan.

Inhoud en structuur

Samenvatting

Het verhaal begint met dat Prikkebeen, nu een volwassen vrouw, haar zus en kinderen op haalt van schiphol. Marita is van plan te gaan scheiden. Dit moet ze echter haar ouders nog meedelen. Ze heeft haar vader al heel lang niet gezien en schrikt dus ook heel erg als ze hem voor het eerst ziet na zijn beroerte. Ze praten heel wat en dan gaat het verhaal terug naar 20 jaar geleden en begint het verhaal pas echt.
Wanneer de hoofdpersoon van het boek, Prikkebeen, een meisje van dertien jaar, met haar rolschaatsen valt en in een tuin terechtkomt wordt zij daar opgevangen door een aantrekkelijke man, genaamd Gilles, op wie ze gelijk smoorverliefd is. Hij brengt haar thuis en maakt daar kennis met de moeder van Prikkebeen, Helen. Gilles komt steeds vaker langs maar Prikkebeen heeft totaal niet door dat hij niet voor haar komt, maar een geheime affaire met haar moeder heeft. Helen, is oorspronkelijk Duits maar heeft er alles aan gedaan om deze afkomst te verbergen vanwege pijnlijke herinneringen aan haar jeugd. Zij is een huisvrouw die vrij eenzaam is, totdat ze Gilles ontmoet.. Er is één iemand die van de affaire afweet. Dat is Helen’s oudste dochter Marita. Dit is de vijf jaar oudere zus van Prikkebeen. Zij heeft zelf een relatie met een veel oudere, getrouwde man. Haar moeder keurt dit af maar Marita chanteert haar door te zeggen dat ze de affaire met Gilles aan haar vader zal doorvertellen.
Dan Marita raakt ongewenst zwanger en zonder dat Prikkebeen of haar vader het te weten komen, zorgt haar moeder ervoor dat ze snel abortus kan plegen.

Gilles heeft zelf geen baan en het enige wat hij doet is dat hij op huizen past van mensen die weg zijn. Helen vind dat het tijd wordt voor iets anders en helpt Gilles aan een baan in het bedrijf van haar man. Hij weigert dit echter aan te nemen. Plotseling gaat hij bij anderen mensen op het huis passen. Prikkebeen snapt niets van het plotselinge verdwijnen van Gilles uit haar leven en geeft zich zelf de schuld. De werkelijke reden is dat Gilles de affaire met Helen niet langer aankan.
Dan gaat her verhaal weer verder bij het begin( 20 jaar verder dus). De herinneringen aan hun jeugd worden door gesprekken en video’s bij hun ouders weer opgerakeld. Het wordt duidelijk dat Prikkebeen haar naïviteit van twintig jaar geleden kwijt is en dat Lex(de vader) nooit achter de affaire is gekomen.

Opdracht B

1. Verklaar de Titel: De titelverklaring van dit boek ligt heel diep. Het boek trok mij mede door de titel. De uitleg van de titel wordt eigenlijk pas in het laatste hoofdstuk duidelijk. Dit hoofdstuk heet ook ‘Een warme rug’. Maar de titel slaat op Helen, de moeder van Prikkebeen, dit is zo Terwijl Prikkebeen haar moeder uitlegt wat er van Gilles is geworden in zijn verdere leven, een verhaal dat zij verzint, herinnert zij zich de avond, een jaar eerder, toen haar ouders voor het eerst sinds haar vaders beroerte naar een feest zouden gaan. Haar moeder droeg een jurk met een diep uitgesneden rug en had de hele dag in de zon gezeten. Ze zegt hier het volgende over:

“Ik had neergekeken op die sterrenhemel van sproeten en gedacht: mijn moeder. Hoe ik ook oordeel, hier zal ieder verwijt uiteindelijk verdwaald raken. Zij is een warme rug die mij passeert.”

Ik denk dat Prikkebeen hiermee duidelijk wil maken dat zij, ondanks alle worstelingen met haar moeders karakter, deze vrouw toch moet respecteren voor wie ze is en dat haar moeder het altijd goed bedoelde maar dat zij samen nooit een hechte band hebben gehad of zullen hebben.

2. Het genre van het boek is: psychologische roman, het boek gaat over de jeugd van Prikkebeen en over hoe ze die ervaren heeft .Ook kom je te weten wat er nu van haar geworden is.

3. Het thema van het boek is: familie. In dit boek wordt uitgebreid behandelt hoe het er in de familie van Prikkebeen aan toe gaat. Hoe iedereen met elkaar omgaat en ook hoe dat nu gaat, nu ze allemaal ouder zijn. Hoe men terugkijkt op de opvoeding.

4. De motieven van dit verhaal zijn vreemdgaan, elkaar trouw blijven en het verliezen van onschuld Prikkebeen is ondanks alles haar ouders altijd trouw gebleven en woont nu zelfs nog thuis om haar moeder te helpen haar vader te verzorgen. Helen is eigenlijk nooit echt een goede moeder geweest, ze probeerde het wel, maar je kunt wel zeggen dat dat mislukt is. Ook is ze haar man niet trouw geweest. Ze heeft een affaire met een andere man gehad en heeft de zwangerschap en abortus van haar dochter voor haar man verzwegen.Iedereen in het verhaal doet zich voor als een heel onschuldig persoon, maar eigenlijk is iedereen op zijn eigen manier verschrikkelijk schijnheilig… Dit zijn de belangrijkste motieven.

5. Er komen heel veel verschillende personages voor in het boek.

De hoofdpersoon van het boek is Prikkebeen. Ze is ongeveer dertig jaar en ze kijkt terug in haar verleden als dertienjarig meisje. Ze komt erachter dat ze op het moment dat ze Gilles voor het eerst ontmoet nog een klein ontwetend meisje is. Doordat haar zus het lievelingetje van haar moeder was, heeft ze zich snel ontwikkeld tot een zelfstandige vrouw. Ze heeft een hele uitgesproken mening over de manier waarop ze is opgevoed, hierdoor kom je steeds meer over haar persoonlijkheid te weten. Ze is erg onzeker en kijkt erg op tegen haar moeder en Marita. Ze wil ook ‘sexy’ zijn en ze is jaloers op de band die haar zus met haar moeder heeft. Later ziet ze in dat ze door zichzelf te blijven, veel beter in het leven is komen te staan dan haar gezinsleden.

Belangrijke bijpersonen:

Marita is de paar jaar oudere zus van Prikkebeen. Ze heeft altijd wel iets om haar moeder mee te chanteren en krijgt daarom altijd haar zin. Ze is heel erg met jongens bezig. Ze heeft geen geheimen voor haar moeder. Moeder en dochter gaan met elkaar om alsof ze elkaars beste vriendinnen zijn en delen alles. Marita is nu rond de 35. Ze is geëmigreerd naar Canada, omdat haar man daar woont. Ze wil nu van haar man scheiden en terug komen naar Nederland. Ze heeft ook 2 kinderen. Ondanks alle vriendjes die ze heeft gehad, is ze nooit gelukkig geweest in de liefde.

Haar moeder is nooit echt verliefd geweest op haar vader en heeft haar leven lang spijt gehad dat ze thuis is gebleven om voor de kinderen te zorgen. Helen voelt zich veel jonger dan dat ze in werkelijkheid is en ze is beste vriendinnen met Marita. Ze heeft zelf een hele moeilijke jeugd gehad. Ze krijgt een geheime affaire met Gilles.

Gilles is de geheime liefde van Helen. Hij heeft zwart, sluik haar wat kastanjerood lijkt als het in de zon komt, hoge jukbeenderen en een brede mond. Fijne wenkbrauwen die ver doorlopen tot aan zijn slapen. Hij heeft geen werk, maar om toch iets te doen past hij op huizen van mensen die lang op vakantie gaan. Hij is jonger dan de moeder van Helen, maar hoe oud precies wordt in het verhaal niet genoemd. Ze hebben het steeds over ‘een jongeman’.

De vader van Prikkebeen en Marita en de man van Helen. Hij werkt heel erg hard en is ‘s avonds altijd heel laat thuis daardoor heeft hij niet veel tijd voor zijn vrouw en kinderen. Hij is zeer naïef omdat hij niet doorheeft of het niet door wil hebben, dat zijn vrouw een ander heeft. Hij heeft nu een beroerte gehad en

6. Het verhaal begint gewoon in deze tijd. Dan gaat Prikkebeen vertellen over vroeger. Dat is een flashback. Die flashback duurt een paar maanden. Dat is dus de vertelde tijd van de Flashback. Aan het einde van het boek ga je weer terug naar nu. De ‘Nu’ duurt maar een dag. Prikkebeen haalt Marita op van het vliegveld. Ze gaan naar het huis van hun ouders, praten en eten. ´s Avonds kijken ze een film. Dan is het boek afgelopen. In het boek denkt Prikkebeen ook aan later. Dat ze met Gilles gaat trouwen en gelukkig zal zijn. Dit kun je dan een vooruitwijzing noemen.

7. Er is geen spanning in het boek opgebouwd. Het boek is erg saai. Het boek gaat gewoon over het leven van de hoofdpersoon. Die maakt echter niet echt spannende dingen mee. Behalve dan dat ze verliefd wordt op Gilles, maar dat maakt het boek niet spannend ofzo. Het enige wat misschien enige spanning geeft is dat je erachter wil komen hoe het nou afloopt tussen Gilles en Helen. Je wilt weten hoelang ze hun relatie geheim kunnen houden.

8. Het boek heeft een gesloten einde. Je weet hoe het is afgelopen met Gilles en Helen. Ook weet je hoe het na de jeugdjaren met Marita en Prikkebeen is gegaan. Ze hebben hun verleden afgesloten.

9. Het verhaal is geschreven vanuit het vertellers perspectief. Iedereen wordt aangesproken als de moeder, de vader, het zusje, Prikkebeen, Gilles of ze. Dit is erg onpersoonlijk. Maar het past wel in de sfeer van het boek. Hierdoor krijg je namelijk een betere indruk van alle persoonlijkheden apart. Dit is ook wel nodig om het boek goed te kunnen lezen. Anders zou het helemaal verwarrend zijn.

Vergelijking van jou oordeel

Titel van de recensie over het boek dat ik heb gelezen: Een verliefdheid van beslissende invloed : Vonne van der Meer lost belofte van haar debuut met eerste roman niet in
Auteur: Arnold Heumakers
Bron: De Volkskrant
Jaar van uitgave: 1987

In Het limonadegevoel, de verhalenbundel waarmee Vonne van der Meer in 1985 debuteerde, hebben de hoofdpersonen opvallend vaak last van schaamte. Zij zijn onzeker, durven niet voor hun gevoelens uit te komen, zij blozen of vermommen zich, bang voor wat de buitenwereld van hen zal denken.

Een vrouw die hulpeloos op de bevallingstafel ligt om een dood kind ter wereld te brengen, een andere vrouw die zich zelfvertrouwen hoopt te verschaffen door gewaagde lingerie te kopen, een derde vrouw die ontdekt dat haar man verslaafd is aan porno en zo geconfronteerd wordt met haar eigen erotische fantasieën, - stuk voor stuk schamen zij zich, maar ieder op haar eigen manier, in verschillende schakeringen, andere nuances, die door Vonne van der Meer knap worden beschreven. Het limonadegevoel, dat werd bekroond met de Geertjan Lubberhuizenprijs, was wat men noemt een veelbelovend debuut.

Gêne

Nu is van Vonne van der Meer een tweede boek verschenen, de roman Een warme rug, en opnieuw speelt de schaamte een grote rol. De vertelster, een vrouw van 24 of 25 jaar, herinnert zich haar verliefdheid van tien jaar eerder op een zekere Gilles, een man van in de dertig met wie haar moeder een verhouding had. Haar verliefdheid werd destijds niet opgemerkt. In de ogen van de volwassenen was zij nog maar een kind, dat vanwege haar spichtige gestalte Prikkebeen werd genoemd.

De schaamte ("gêne") komt letterlijk ter sprake naar aanleiding van een tafereel dat zich afspeelt op Prikkebeens veertiende verjaardag. Door Gilles heeft zij als een klein kind, en terwijl zij ineengedoken op de grond zit hoort zij hem iets fluisteren tegen haar moeder dat betrekking heeft op hun - volwassen - verhouding. Wat hij heeft gefluisterd is haar echter ontgaan, achteraf wil zij het niet weten: "Als de gêne, het woord dat ik toen nog niet kende, alsof de gêne die ik toen, liggend op de vloer, voelde, nu met terugwerkende kracht groter werd." De schaamte heeft haar, zo blijkt, niet meer losgelaten. Het echec van haar kinderliefde is een trauma geworden dat haar nog altijd bezighoudt. Het bewijs is de roman, waarin zij over het verleden vertelt, of liever: waarin zij dat verleden reconstrueert. Achteraf vult Prikkebeen (die inmiddels Catherina is gaan heten) aan wat zij destijds wel gezien en gehoord maar niet begrepen heeft.

Behalve schaamte en frustratie (ze doet altijd "zo vreemd tegen mannen", zegt haar moeder) heeft Prikkebeen van haar eerste liefde ook een zekere wrok overgehouden, wrok tegen haar moeder. Dat wordt tenminste gesuggereerd aan het slot van de roman als blijkt dat zij pas dan, dus tien jaar later in staat is haar te vergeven. Van rivale is de moeder weer volledig moeder geworden. Wat deze ommezwaai teweegbrengt is de ontroering die het zien van haar blote met zomersproeten bezaaide rug onverwachts oproept: "Het was alsof de wereld een halve slag draaide. Alsof het heelal waarnaar ik duizelig van onbegrip had opgezien, zich plotseling onder me bevond. Ik had neergekeken op die sterrenhemel van sproeten en gedacht: mijn moeder. Hoe ik ook oordeel, hier zal ieder verwijt uiteindelijk verdwaald raken. Zij is een warme rug die mij passeert." Het gaat in Een warme rug echter niet alleen om de moeder ( en de zeer schimmig blijvende minnaar Gilles). Naast hen zijn ook nog een vader en een ouder zusje, Marita, in het geding. Met dit zusje, dat op Schiphol door Prikkebeen wordt afgehaald, begint de roman. Zij gold op de middelbare school als "een stuk" en uit het boek blijkt dat zij die reputatie ook alle eer heeft aangedaan, inclusief een ongewenste zwangerschap en een abortus. Daarna is zij getrouwd met een Canadese tandarts, van wie ze twee kinderen heeft en van wie ze nu wil scheiden. Om dit te bespreken is zij naar Nederland gekomen.

De andere reden van haar komst is haar vader, die kort tevoren door een beroerte is getroffen. Hij is sindsdien half verlamd, moet bij alles geholpen worden en kan niet meer normaal praten. Daardoor is hij nu ook in lichamelijk opzicht de buitenstaander geworden die hij in feite altijd was geweest. In de jeugdherinneringen van Prikkebeen is hij nog een drukbezet zakenman, directeur van een firma, een aardige man eigenlijk, die houdt van wandelen, van vogels en van muziek, en die zijn kinderen op een niet botte manier gevoel voor traditie probeert bij te brengen. Maar het mag niet baten: vrouw en dochters sluiten hem buiten. Van de abortus van Marita bijvoorbeeld mag hij niets weten en of hij ooit achter de affaire van zijn vrouw met Gilles is gekomen kan Prikkebeen achteraf alleen maar vermoeden, al denkt ze van wel.

Haar verhouding tegenover haar vader getuigt van een volstrekte trouweloosheid. Zij wil met alle geweld bij "de vrouwen" horen. Officieel wordt ze ook tot hun verbond toegelaten nadat ze voor de eerste keer ongesteld is geworden (een gebeurtenis waarop overigens ook pa - heel liberaal - een toast uitbrengt), maar later blijkt dit in de praktijk niet te kloppen. Zodra het om echt belangrijke dingen gaat, neemt men haar niet in vertrouwen. Zij blijft het jongere zusje dat nog niet mee telt en alles maar half begrijpt.

Dat laatste is ook zo. Van de volwassen wereld, waarin Marita zich zo halsoverkop heeft gestort, snapt ze nog niet veel. Het duidelijkst blijkt dat uit de potsierlijke vertoning die zij opvoert, gestoken in bontjas en ondergoed, om Gilles te verleiden. Het voorafgaande college van Marita blijkt inderdaad niet aan haar besteed te zijn geweest. Gelukkig voor Prikkebeen heeft Gilles niet in de gaten wat er van hem verwacht wordt, dus de concrete schade blijft beperkt. Maar van de psychische schade kan dat niet gezegd worden.

Leeg blad

Het zwakke punt van de roman is echter dat dit laatste onvoldoende wordt uitgewerkt. Het personage van Prikkebeen dat de roman draagt - het is per slot van rekening haar verhaal - komt veel te weinig uit de verf. Ik bedoel nu niet het portret van haar als veertienjarig meisje, dat is - op een zelfs ietwat clichématige manier - duidelijk genoeg: Prikkebeen is mager (ze heeft tot haar grote smart nog geen borsten), doet op de verkeerde momenten stoer en weet met zichzelf niet goed raad. Ook de verliefdheid op Gilles is geen punt. Wat duister blijft, is waarom deze verliefdheid zo'n beslissende invloed op haar leven is blijven uitoefenen. Tussen toen en nu is haar karakter een leeg blad, alsof haar ontwikkeling destijds is blijven stilstaan. Zoiets kan natuurlijk, maar het wordt in de roman op geen enkel manier aannemelijk gemaakt.

Als personage heeft Prikkebeen te weinig substantie. Er zijn hier en daar wel suggesties die van haar een intrigerender persoonlijkheid proberen te maken. Maar het blijft steeds bij suggesties. Zo is er de relatie tot haar vader: als kind heeft Prikkebeen tegen hem partij gekozen om bij de vrouwen te kunnen horen (ze stelt op een gegeven moment zelfs voor de huisdeur op het nachtslot te doen zodat hij niet meer binnen zal kunnen komen),wanneer de familie tien jaar later bijeen zit om familiefilms te bekijken weet zij echter als enige nog de vogelnaam die hij hen vroeger had geleerd. Maar verder gaat de schrijfster niet; Prikkebeens blijkbaar eveneens gewijzigde houding tegenover haar vader wordt niet uitgediept.

Ik krijg de indruk dat Vonne van der Meer niet genoeg over haar hoofdpersoon heeft nagedacht. Prikkebeen is in deze roman een kapstok waaraan een aantal jeugdherinneringen zijn opgehangen. Niettemin wordt voortdurend de indruk gewekt dat er veel meer aan de hand is. Omdat Prikkebeen haar jeugdherinneringen zo uitdrukkelijk presenteert als een reconstructie waarbij ook haar fantasie een rol heeft gespeeld, zou je kunnen zeggen dat haar karakter juist dáárin tot uiting komt.

Ik neem aan dat de schrijfster het zo ook bedoeld heeft. Maar een dergelijke opzet werkt alleen als de lezer beschikt over vergelijkingsmateriaal. Wie Prikkebeen is of liever: is geworden, zou vooral moeten blijken uit de vertekeningen die zij in het beeld van het verleden aanbrengt. Haar karakter spiegelt zich niet zozeer in het verleden zelf als wel in haar interpretatie, maar om die naar waarde te kunnen schatten moeten de lezers beschikken over een duidelijk beeld van de volwassen Prikkebeen of over een of meer andere interpretaties van hetzelfde verleden. In Een warme rug ontbreken beide.

Ook de overige personages blijven tamelijk aan de oppervlakte en zijn vaak opgebouwd uit te geijkte ingrediënten, al heeft de moeder als voormalig Duits dienstmeisje (Else Böhler na de oorlog) nog wel enige exotische trekken meegekregen. Dat zou allemaal tot daarantoe zijn, als het centrale karakter van Prikkebeen sterk genoeg was geweest. Haar oppervlakkigheid echter tast het hart van de roman aan.

Een warme rug is daardoor een onevenwichtige geheel geworden, dat moet worden beschouwd als een mislukking. Wel vind ik het een mislukking die talent laat zien, want bij alle bezwaren zal ik niet ontkennen dat het boek in diverse passages "sfeer" heeft. Vonne van der Meer kàn schrijven, maar wat mij betreft blijft zij ook met dit tweede boek een belofte die nog niet volledig is ingelost