Boekverslag Harry Mulisch

Info over dit verslag

Geschreven door:	anoniem
Niveau:	5HAVO
Kwaliteit:
Waardering:
Taal:	Nederlands
Woorden:	4240
Opvragingen:	52

Hulpmiddeltjes

Openen in tekstverwerker

Printen

Emailen

Waardering

Gemiddelde waardering: 3 uit 5 (7 stemmen)

Heb je er iets aan gehad? Geef zelf je waardering:
Erg goed bruikbaar
Goed bruikbaar
Bruikbaar
Een beetje bruikbaar
Niks aan gehad

Titels van Harry Mulisch

• Archibald Strohalm (1)

  1952

• Bericht aan de rattenkoning (1)

  1966

• De aanslag (108)

  1982

• De diamant (6)

  1954

• De elementen (14)

  1988

• De ontdekking van de hemel (33)

  1992

• De procedure (12)

  1997

• De pupil (11)

  1987

• De sprong der paarden en de zoete zee (3)

  1955

• De versierde mens (2)

  1957

• De zaak 40/61 (1)

  1962

• Het beeld en de klok (4)

  1989

• Het mirakel (5)

  1955

• Het stenen bruidsbed (11)

  1959

• Het theater, de brief en de waarheid (15)

  2000

• Het woord bij de daad (0)

  1968

• Het zwarte licht (11)

  1956

• Hoogste tijd (2)

  1985

• Oidipus, Oidipus! (0)

  1972

• Oude lucht (1)

  1977

• Siegfried (39)

  2001

• Tussen hamer en aambeeld (3)

  1952

• Twee vrouwen (55)

  1975

• Voer voor psychologen (0)

  1961

• Vonk (1)

  2002

• Voorval (1)

  1989

Beschrijvingsopdracht

Korte motivatie van de boekkeuze

Ik had veel verhalen gehoord over dit boek en tevens omdat het een zodanig absurd dik boek is, leek het me een uitdaging om het boek ‘de ontdekking van de hemel’ te gaan lezen. Inmiddels is het al weer een jaar geleden sinds ik het boek gelezen heb, maar ik zal proberen de herinnering een beetje op te halen.

Eerste persoonlijke reactie

Ik vond het boek erg interessant, want het verhaal is heel uitgebreid en ook zitten er soms ook leuke, filosofische gedeelten in. Het boek zet me ook aan het denken. Omdat er filosofische opvattingen in zitten, waar ik eigenlijk nooit over nagedacht heb, en daar ga je dan ook over nadenken. Soms ben je het daar dan mee eens en soms niet. Het is ook een indrukwekkend boek. Dat komt mede doordat het een zodanig gigantisch groot boek is waar ontzettend veel in verteld word.

Korte samenvatting van de inhoud

Het begin van het begin

Het varhaal begint als Onno, Max ontmoet. Ze zijn ongeveer gelijk van het begin de beste vrienden. Dat komt doordat ze allebei erg intelligent zijn en veel dezelfde interesses hebben waardoor ze goed met elkaar kunnen praten. Max is sterrenkundige, en Onno zit in de politiek. Onno heeft een droom, ooit een keer premier te worden van Nederland en Max wil de hemel ontdekken.
Op een dag lopen ze een winkel binnen en daar zien ze Ada zitten. Ada is bezig met cello spelen en Max is op slag verliefd. Max is een echte charmeur en daardoor krijgt hij ook al snel een relatie met Ada. Onno vindt Ada ook een mooie vrouw, maar hij heeft al een relatie met Helga. Helga vindt het niet leuk dat Onno en Max zulke goede vrienden zijn. Daarom maakt ze het uit met Onno. Onno vindt dit niet leuke en hij geeft vervolgens Max de schuld. Daardoor ontstaat een kleine ruzie tussen de twee. Uiteindelijk maakt Ada het uit met Max. Max gaat naar Auswitch in Polen, om meer te weten te komen over zijn ouders die daar zijn omgekomen. Het bezoek aan Auswitch heeft een zodanige indruk gemaakt op Max, dat hij een compleet ander beeld krijgt van het leven. Als hij vervolgens weet terug is in Nederland heeft Onno een relatie gekregen met Ada. Ze gaan met zijn drieën naar Cuba, omdat Ada met het orkest waar ze in speelt, daar moet optreden. Op Cuba gaat Ada vreemd met Max. Onno ook vreemd met een andere vrouw. Onno gaat dezelfde avond ook nog met Ada naar bed.

Het einde van het begin

Al snel blijkt dat Ada zwanger is geworden. Max schrikt hiervan, omdat het kind op Cuba is verwekt. Hij is echter de enige, omdat Ada denkt dat het kind van Onno is. Onno weet natuurlijk van niets. Doordat Ada zwanger is, trouwt ze met Onno. Als Ada hoog zwanger is, krijgt ze een ongeluk met de auto. Ada raakt in een coma, maar gelukkig is de baby ongedeerd. Deze kan worden gehaald met een keizersnede als het zover is. Na een paar maanden wordt het kind geboren. Het is een jongetje. Onno noemt hem Quinten. Hij heeft verschrikkelijk blauwe ogen.

Het begin van het einde

De vader van Ada gaat dood en Max blijft bij Sophia, de moeder van Ada. Ze gaan diezelfde avond nog met elkaar naar bed. Onno is zeer druk bezig met de politiek, omdat hij niet voor Ada hoeft te zorgen. Hij kon ook niet alleen voor Quinten zorgen, dus Quinten komt bij Max en Sophia te wonen. Quinten leert veel bij Sophia en Max. Quinten blijkt zeer intelligent te zijn, hij heeft verschillende talenten. Hij heeft een goede talenknobbel en hij heeft ook de gave om sloten te forceren. Quinten ziet ook dingen die anderen mensen niet kunnen zien. Onno heeft weer een nieuwe relatie met Helga. Deze wordt alleen zeer abrupt beëindigd, als ze wordt vermoord. Na de dood van Helga, verdwijnt Onno.
Max is ook weer een nieuwe relatie begonnen met Tsjallingtsje. Op een gegeven moment is Max dronken. Op dat moment zit hij te kijken naar zijn resultaten van zijn onderzoek en hij ontdekt het begin van het heelal. Daarbij ontdekt hij ook gelijk de hemel. Max is ongelooflijk blij, maar dat is echter van korte duur. Zonder dat hij iemand over zijn vondst kan vertellen, wordt hij gedood door een meteoriet.
Quinten krijgt een droom. Hij droomt in die droom van een gebouw zonder binnenkant. Hij noemt het gebouw: ‘De Burcht’.

Het einde van het einde

Als Quinten 18 is, gaat hij opzoek naar zijn vader. Hij wil tevens een aantal van de grootste en oudste gebouwen van Europa gaan bekijken, dit komt door zijn droom over de Burcht. Zijn reis lijd hem van Venetië naar Florence en vervolgens naar Rome. Als Quinten daar een van de grote gebouwen aan het bekijken is ontmoet hij Onno. Quinten en Onno zijn beiden blij om elkaar te zien. Quinten vertelt daar ook over de dood van Max. Onno is in zijn tijd dat hij in Rome was veel met de bijbel mee geweest en hij vertelt daardoor veel over de bijbel aan Quinten. Quinten krijgt hierdoor een idee over waar de Stenen Tafelen zich moeten bevinden. Hij denkt dat de Tafelen in het Heilige de Heilige van het Sancta Sanctorium moet liggen. Onno zegt dat dit niet kan, omdat daar al eerder naar de Tafelen was gezocht. Toch is Quinten er zeker van. Op een nacht breken ze in het Heilige der Heilige. Doordat Quinten ze goed met sloten om kan gaan, krijgt hij het slot op de deur met gemak open. Zoals hij al had voorspelt vinden ze daar de Tafelen.

Ze vertrekken met de tafelen, diezelfde dag nog naar Tel Aviv. In Tel Aviv komt Onno er achter dat Quinten eigenlijk de zoon is van Max, omdat ze daar de moeder zien van Max, die toch niet omgekomen was in Auswitch. De moeder van Max heeft net zulke blauwe ogen als dat Quinten heeft en dat kon geen toeval zijn. Dezelfde dag nog zorgt de engel er ervoor dat Quinten met de stenen tafelen de Hemel bereikt. Om bewijzen achter te laten krijgt Onno een hartaanval en hij sterft.

Verdiepingsopdracht 1

Er zijn een aantal hoofdpersonages in het boek, maar er zijn er twee die belangrijk zijn voor het verhaalverloop, namelijk Max Delius en Onno Quist.

1. Max Delius is een tenger mannetje. Hij is ook niet zo groot. Hij heeft een grote neus. Hij is bijdehand en komt charmant over. Hij heeft wel een vreemde hobby: Meisjes ontmaagden. Daar is hij dan ook wel goed in.
2. Max wil in het boek eigenlijk niet uiteindelijk bereiken, althans, voor zover wordt mede gedeeld in het boek. Hij is wel constant bezig met dingen die elkaar afwisselen.
3. Max heeft een karakter van een persoon met een duidelijk eigen mening. Ook is hij intelligent. Dit heeft onder andere invloed op zijn manier van praten en denken. Zo zegt hij over de relatie met zijn beste vriend Onno Quist: “Wij zijn een twee-eiige eenling”. Hiermee geeft Max aan dat hij en Onno vrijwel dezelfde denkwijze hebben, maar ze niet qua uiterlijk op elkaar lijken. Het gegeven dat ze op het zelfde moment verwekt zijn, versterkt deze uitspraak. Ook de handelingen die Max verricht bevestigen zijn karaktertrekken.
4. Een van de belangrijkste beslissingen die Max neemt, lijkt misschien onbenullig, maar het heeft toch een aardige impact op de rest van de verloop van het verhaal. En dat is dat Max Onno mee laat rijden wanneer hij Onno ziet liften. Daardoor ontmoet Max Onno en daardoor gaat het verhaal van start.
5. Die beslissing heeft als gevolg dat daardoor het plan van de engel om de 10 geboden terug te halen, van start kan gaan.
6. Ik weet niet of ik Onno, een kerel van ruim 2 meter lang, met een gewicht van ruim 100 kilo, zomaar zou oppikken. Kennelijk had Max daar geen moeite mee.
7. De hoofdpersoon veranderd qua karakter niet in het verhaal, alleen wordt hij wel wat ouder. Het verhaal spreidt over een jaar of 20.
8. Max vind ik een zeer sympathieke persoon. Hij is niet alleen heel aardig, maar ook best bijdehand, waardoor hij af en toe best grappige opmerkingen maakt. Dat trekt mij wel aan.
9. Ik kon me aardig in Max verplaatsen, hoewel hij soms andere interesses had. Ook met sommige opvattingen van hem was ik het niet eens, maar overall kon ik me goed in hem verplaatsen
10. In het verhaal komen uiteraard nog een paar belangrijke figuren voor.
Om te beginnen Onno. Onno is Max’ beste vriend. Onno is een forse vent van ruim 2 meter lang en 100 kilogram zwaar. Hij heeft rechten gestudeerd en tevens wat andere studies op universitair niveau, maar hij heeft geen baan.
Dan Ada Brons. Zij is de ex van Max en de vrouw van Onno. Zij is een dochter van een boekhandelaar en een celliste in hart en nieren. Tevens is zij de moeder van Quinten.
Zij geraakt in een coma als een boom omwaait en op de auto valt waar zij zich in bevindt.
Quinten is de zoon van Ada, maar wie precies zijn vader is, dat is minder duidelijk. Het gedeelde vaderschap van Max en Onno blijft even mysterieus als de samenhang van ruimte en tijd.
Quinten blijkt de Uitverkorene te zijn. Hij is door de hemel gestuurd met de opdracht het terughalen van de stenen tafelen met de Mozaïsche Wet. Want de mensheid heeft het pact met de hemel verraden voor een ander pact: de Engelse geleerde Francis Bacon heeft namens de mensheid een pact gesloten met de duivel, dat resulteert in een razendsnelle ontwikkeling van wetenschap en techniek, als gevolg waarvan de hemel steeds overbodiger is geworden. Dit alles wordt pas geleidelijk aan duidelijker.
Sophia Brons is de moeder van Ada. Als haar man sterft, wordt Quinten geboren. Max stelt Onno voor dat hij samen met Sophia Quinten wil opvoeden. Onno is immers druk bezig met zijn politieke carrière. Ze verhuizen naar Groot Rechteren, een landgoed met een kasteel.Zij huren daar een appartement, waarvan de eigenaar een baron is.
Sophia leeft twee levens. De nachtelijke avonturen beleeft zij samen met Max. Overdag is zij een stoïcijnse vrouw, dat wil zeggen dat zij niets van haar gevoelens laat merken die zij voor Max heeft.

12. Ik vind dat Sophia nogal koud overkomt met betrekking tot de relatie met Max overdag. Dat vind ik toch een beetje vreemd gedrag. Voor de rest zijn de beslissingen en handelingen van de personen vrij normaal. Echt gedetailleerde voorbeelden kan ik me niet meer voor m’n ogen halen.
13. Bijna alle hoofdpersonages en bijpersonages zijn karakters. Dit komt onder andere doordat ze allemaal een belangrijke rol spelen en omdat ze vaak in het verhaal voor komen. Natuurlijk zijn er wel types, zoals gasten die op de crematie van de vader van Ada aanwezig zijn, maar die komen maar kort voor in het boek.

Verdiepingsopdracht 2

1. Het onderwerp

Het is me niet altijd duidelijk waar de tekst over gaat, vooral omdat de schrijfwijze af en toe moeilijk te volgen is. Maar je hebt, nadat je een stuk van een pagina of 50 hebt gelezen, wel een duidelijke indruk waar het verspreid over een grote lap tekst over gaat.
Het onderwerp vind ik zeer interessant, omdat het over filosofie gaat. Het onderwerp van het boek is het terug halen van de Tafelen met de tien geboden. Althans, dat is de gedachte achter het boek. In werkelijkheid gaat het over het verloop van de vriendschap tussen Max en Onno en over het opgroeien van Quinten en hoe Quinten de 10 geboden moet terughalen naar de ‘Chef’.
Het is in principe niet een onderwerp waar ik ooit diep over nagedacht heb, omdat ik niet gelovig ben. Het onderwerp van het boek heeft namelijk veel te maken met geloof.
Ik ben door dit boek niet anders over het onderwerp gaan nadenken, omdat ik eigenlijk nog geen mening had over het onderwerp toen ik aan het boek begon.
Ik vond het verrassend goed hoe het onderwerp uitgewerkt werd door Harry Mulisch. Hij heeft een eigenzinnige schrijfwijze en weet bepaalde gebeurtenissen of opvattingen prachtig onder woorden te brengen.
Ik heb zoals ik zei geen mening over het onderwerp, maar de manier waarop Mulisch het onderwerp beschrijft, vind ik zeer geslaagd. Dat is ook een van de redenen waarom het zo’n goed boek is, hij weet altijd op een prachtige manier het verhaal te beschrijven.
Er is onlangs een verfilming van het boek uitgebracht, namelijk The Discovery Of Heaven. Ik heb deze film nog niet gezien, maar ik ben het wel van plan. Ook heb ik geen vergelijkbare boeken gelezen, omdat boeken zoals deze niet al te vaak voorkomen in een lijst met acceptabele boeken voor in het leesdossier.

2. De gebeurtenissen

Er zijn een aantal belangrijke gebeurtenissen in het boek. Maar de gebeurtenis waar het allemaal mee begint is dat Max op een regenachtige avond Onno ziet lopen, die hij toen nog niet kende, en hem mee laat rijden. Daar gaat het verhaal eigenlijk van start, de ontmoeting tussen Max en Onno zeg maar. Een andere belangrijke gebeurtenis is dat Max er achter komt dat er opeens een paar sterren anders aan de hemel staan. Hij heeft een dergelijk gevoel hoe dat komt. Daarom heet het boek ook De Ontdekking Van De Hemel. Echter, een kort moment daarna wordt Max vol getroffen door een meteoriet.
De nadruk op de gebeurtenissen liggen niet zo zeer op de gedachten en gevoelens van de personen, maar meer op de gedachte áchter de gebeurtenis. Bijvoorbeeld: Max laat Onno meerijden. Dit is veroorzaakt door de engel die het plan uitvoerde. Max en Onno zaten in het complot zonder dat ze het in de gaten hadden.
Het verhaal bevat erg veel gebeurtenissen en blijft zonder meer erg boeiend, waar dan ook in het boek. En niet zo zeer alleen de gebeurtenissen zorgen ervoor dat het boek boeiend blijft, maar ook de hele gedachte erachter is erg interessant.
De gebeurtenissen volgen, als je ze leest, niet altijd in een logische volgorde, maar achteraf na het lezen van een gebeurtenis, heb je in de gaten dat het een logische stap was om te gebeuren. Het verband tussen de gebeurtenissen is eigenlijk volgens hetzelfde principe, dat ze op het moment van lezen nog niet helemaal begrijpelijk zijn, maar dat ze naderhand toch logisch uit elkaar voortkomen.
Ik vind de gebeurtenissen tamelijk zwaarwichtig, de engelen in het boek zijn heel nonchalant over wat ze doen met de levens van de hoofdpersonen uit het boek, maar de hoofdpersonen gaan vaak door een hel op aarde, en dat vind ik toch wel een beetje sterk.
De gebeurtenis die het meeste indruk op mij heeft gemaakt is denk ik het moment waarop Max merkt dat er een paar sterren zijn verschoven, en hij realiseert zich dat hij de hemel heeft ontdekt. Op hetzelfde moment wordt er een ster steeds groter en groter, tot dat het een meteoriet blijkt te zijn, die zich zonder pardoes vol op Max stort, waardoor er van Max, volgens het boek, niet meer over blijft dan wanneer je een mier tussen twee vuurstenen plet.
De meeste gebeurtenissen hebben mij aan het denken gezet, bijvoorbeeld het bovengenoemde incident en wat er op volgde gebeurde. Na het incident met de asteroïde wordt er namelijk in het boek gezegd dat er voor Max nog maar één ‘voltreffer’ met een meteoriet is geweest, namelijk een onfortuinlijke Italiaanse priester in de 18e eeuw… Natuurlijk was dit geen toeval, want die priester had natuurlijk ook de hemel ontdekt, maar toch, op de manier waarop het geschreven wordt, zet het mij aan het denken.
De sfeer waarin de gebeurtenissen gebeuren vind ik vrij neutraal, er zijn niet echt bijzondere omstandigheden waaronder de gebeurtenissen plaatsvinden, dus gewoon in het dagelijks leven.
De gebeurtenissen maken, ondanks de neutrale sfeer, een grote indruk op mij. Niet alleen de gebeurtenissen zelf, maar ook het feit dat Harry Mulisch ze heeft verzonnen. Sommige gebeurtenissen tarten mijn verbeelding ook, en dan denk ik: ‘Hoe kan iemand zoiets geniaals verzinnen?’ dat maakt dus ook indruk op mij. Ook door de schrijfstijl kan ik de gebeurtenissen goed voor mij zien.
Soms moet je zelf wat aanvullen in het verhaal, maar dat is absoluut niet vervelend, integendeel, je denkt dan ‘Hee, verrek, dat zit zó in elkaar!’ en dat is wel heel gaaf, hoe de schrijver een dergelijke truc uithaalt.
Ik heb zelf nooit een gebeurtenis meegemaakt dat in het verhaal voorkomt, maar toch zijn het gebeurtenissen die zo maar zouden voor kunnen komen in ieders leven. Toch kan ik goed begrijpen wat er in een gebeurtenis speelt.
Het waren niet zo zeer de gebeurtenissen die er voor zorgden dat ik af en toe moeite had om de aandacht erbij te houden, maar vooral de dikte van het boek: 901 bladzijden! Dat is wel even goed de tijd ervoor nemen. Maar de gebeurtenissen vallen absoluut niets te verwijzen, prachtig verzonnen.
Helaas heb ik ‘The discovery of heaven’ nog niet gezien, maar dat ga ik binnenkort zeker doen!

3. Personages

De hoofdpersoon is alles behalve een held, vanwege de dingen die hij doet, maar toch ga je hem, naarmate het boek verstrijkt, erg respecteren.
Ik kon me goed in de hoofdpersoon verplaatsen. Dit kwam onder andere door dat hij het grootste gedeelte van het verhaal in de schijnwerpers staat, en de schrijver de hoofdpersoon nauwkeurig heeft uitgewerkt in het verhaal. Dus het karakter en het uiterlijk en de handelingen van de hoofdpersoon zijn tot in detail beschreven. Hierdoor gingen ze inderdaad voor mij leven. De meeste personages zijn als mensen beschreven. Ik vind de engelen eigenlijk de enige belangrijke personages die als typetjes worden beschreven.
De hoofdpersoon van het verhaal, Max, heeft één vreemd trekje. Hij maakt er een hobby van om meisjes te ontmaagden. Voor de rest is het een tamelijk normale knul. Onno heeft als vreemd trekje dat hij, ondanks allerlei universitaire onderscheidingen, dat hij geen werk heeft en tamelijk arm is. De rest van de eigenschappen van de personages in het boek zijn tamelijk normaal.
Het gedrag van de personages is niet echt verrassend of opvallend. Ze gedragen zich allemaal tamelijk normaal. Geen een personage heeft mij beïnvloed, maar ik vond het wel interessant hoe de personages zich gedragen op hun manier.
De beslissingen van de personages vind ik ook begrijpelijk. Ze zijn logisch en soms zijn ze ook voorspelbaar, hoewel je daar in eerste instantie niet over nadenkt als je het boek aan het lezen bent, of de beslissingen voorspelbaar zijn. Ik laat het gewoon over me heen komen. Ik vind het boek té dik om nog na te kunnen gaan op welk(e) moment(en) ik een andere beslissing zou hebben genomen.
De personages reageren, net als bij de beslissingen, tamelijk normaal. Er zijn volgens mij geen momenten in het boek dat de personages onlogisch reageren op een gebeurtenis.
Ik vind vrijwel alle personages in het boek sympathiek, behalve de engelen, want die spelen een spelletje met échte (althans in het boek) levens en doen daar erg nonchalant over.
Je komt het meeste te weten van Max, Onno en Quinten, want dat zijn de drie sleutelfiguren in het verhaal. En aangezien het boek 901 bladzijden heeft, reken dan maar dat er veel over ze vertelt wordt! Ik hoef dus niet veel in te vullen over het innerlijk van de personages.

4. Bouw

Het hele verhaal hangt verrassend goed met elkaar samen. Hiermee bedoel ik dat op het moment dat je het verhaal leest, het nog niet zo logisch is, maar naarmate het boek verstrijkt merk je dat de gebeurtenissen goed met elkaar samenvallen.
Het verhaal is niet altijd even spannend, maar tóch boeit het genoeg om door te lezen. Er zitten ook hele spannende stukken in, trouwens.
Het verhaal is dus ook tamelijk boeiend. Het zijn interessante, filosofische onderwerpen die aan bod komen in het boek, en dat spreekt mij wel aan.
Er is één verhaallijn in het boek waar het écht om draait. En sommige mensen zijn het er niet over eens wát de belangrijkste verhaallijn nou ís. De een zegt dat het de opdracht van de engelen is, en de ander wat er op aarde gebeurt. Persoonlijk vind ik de belangrijkste verhaallijn degene die op aarde afspeelt. Ik vind het wel interessant dat er een paar verhaallijnen door elkaar heen lopen.
De bouw van het verhaal past goed bij het onderwerp, er zijn eigenlijk vrij weinig terugblikken (voor een boek met deze dikte) en het is een goede balans.
Er wordt niet echt met de tijd gespeeld, hoor, in het boek. Het loopt, behalve de flashbacks, in een tamelijk logisch-chronologische volgorde.
Er zitten relatief weinig terugblikken in de tekst. Ze zitten er wel in, maar dat is vooral aan het begin van het boek. Ik vind het wel goed dat er terugblikken in zitten, want dan kun je het verhaal beter begrijpen.
Het einde van het boek is heel erg mooi vooral. Ik vind het een tamelijk goed einde. Het is tamelijk onduidelijk, maar het is een einde waardoor je niet de drang hebt om het onduidelijke nog te weten willen komen.
Je ziet de gebeurtenissen door de ogen van de alwetende verteller, maar toch komt het erg in de buurt alsof je het verhaal door de ogen van de hoofdpersoon volgt. Dat vind ik erg geslaagd.

5. Taalgebruik

Ik vind de tekst niet lastig om te lezen. Ik moest er wel even inkomen, maar als je dan een tijdje bezig bent, kun je het verhaal en de schrijfstijl goed volgen.
Er zijn mij eigenlijk geen eigenaardigheden opgevallen in de schrijfstijl en de taal die ik niet kon begrijpen (voor zover ik mij kan herinneren).
De verhoudingen tussen beschrijving, dialoog en gedachten / gevoelens is goed in balans. Door die goede balans ga je je niet ergeren aan dat er te veel dialoog of te veel beschrijving is.
Ik vind de manier van vertellen inderdaad een beetje te wijdlopig. Je merkt, ook in andere boeken van Harry Mulisch, dat hij tijdenlang over een onderwerp kan doorzeuren wat helemaal nergens over gaat.
Ik vind dat het taalgebruik heel goed past bij de personages en het onderwerp. Het is een boek van een tamelijk hoog niveau. Dat merk je dus ook in het verhaal.
De tekst bevat vrij veel beeldspraak, maar dat is niet erg, want dat past goed in de stijl van het boek en verhaal. Toch kun je je goed bedenken wat de beeldspraak betekend. Dat leverde dus niet veel problemen op.

Verdiepingsopdracht 3

Dit is de recensie die ik heb opgezocht:

Recensie van dit boek

Deze turfdikke Mulisch doet vooral denken aan de intellectuele feuilletons van Thomas Mann (De toverberg, Doctor Faustus): uiterst leesbaar en hoogst interessant tegelijk. Het is de artistieke verbeelding van het thema dat in 'De compositie van de wereld' al studieus werd benaderd: de paradox als het laatste woord in zaken van hoofd en hart. Dat thema is ingenieus doorgecomponeerd in de levensgeschiedenissen van twee vrienden (waarvoor de schaker Donner en Mulisch zelf duidelijk model stonden) en de manipulaties van die levens door enkele engelen. Deze engelen zijn ontsteld door de technische almacht van de mens in leven (genetica) en dood (Auschwitz) en willen het verbond tussen God en mens ongedaan maken. De 65 hoofdstukken zijn gesteld in opvallend soepel en verzorgd Nederlands en geven een spectaculair panorama van de preoccupaties en stilistische vaardigheden van de deze duivelskunstenaar. (Biblion recensie, Redactie/TB.)
Het eindoordeel van de recensent luidt duidelijk positief. De argumenten hiervoor zijn onder andere dat de recensent vindt dat de 65 hoofdstukken zijn gesteld in opvallend soepel en verzorgt Nederlands en dat de hoofdstukken een spectaculair panorama zijn van de preoccupaties en de stilistische vaardigheden van Harry Mulisch.
Ik vind dat de recensent een goede recensie van het boek heeft gemaakt door middel van dat hij niet alleen argumenten, maar ook een stukje van de inhoud van het boek vertelt. Ik vind dat de argumenten in de recensie overeenkomen met mijn eigen mening over het boek.
Evaluatie
Mijn eindoordeel over het boek.
Ik vond het een interessant boek om te lezen, door de filosofische gedachten die erachter zitten. Ook vond ik het, vooral door de grootte van het boek (lees: dikte) een indrukwekkend verhaal. Het verhaal is erg diepzinnig. Vooral omdat achter elke gebeurtenis in het boek een gedachte zit. Het verhaal is niet altijd even vrolijk. Er gebeuren ook hele nare dingen in het boek, bijvoorbeeld wanneer Ada in coma raakt nadat er een boom op de auto valt. Als ik een cijfer aan het boek zou mogen geven, kreeg het van mij een vette 9 ½.
Over het uitvoeren van de verdiepingsopdracht.
Het werken aan de verdiepingsopdracht was een hele klus. Het is overdreven lang en gedetailleerd en niet leuk om te maken. Vooral deel 5 van de verdiepingsopdracht was moeilijk te doen, vooral omdat de vragen zo omslachtig waren en je moest improviseren. Heb je eerst een hele lijst met vragen, moet je er ook nog eens over na gaan denken: niet leuk. Ik kwam geen problemen tegen gelukkig, anders was ik nog langer bezig geweest. Ik ben blij wanneer ik deze lijst heb beantwoord. Deze verdiepingsopdracht was precies hetzelfde als bij voorgaande boeken, alleen omdat het zo’n ongelooflijk dik boek is en het een hele tijd geleden is dat ik het gelezen heb, was het bij dit boek toch wat lastiger. Ik heb door de verdiepingsopdracht geen beter inzicht in het boek gekregen, dus eigenlijk was het op dat punt nutteloos. Ik wist namelijk al hoe ik over het boek dacht nadat ik het gelezen had. Ik heb van deze verdiepingsopdracht geleerd dat ik niet meer blijf zitten in deze klas en dat ik ook geen Nederlandse literatuur ga kiezen als vervolgopleiding. Het was niet echt zinvol dus.