ff n studiebreak
Bankhangende Justine steekt loom haar duim op voor niet-sportende jongeren. Want wie sport er tegenwoordig nou nog?
geef je mening
Tjeerd pleit tegen internetdaten. Heb jij al eens een date (of meer) gehad met iemand die je online leerde kennen?
CASA Nederland en Scholieren.com reiken dit jaar de CASA Werkstuk Award uit. Het allerbeste werkstuk wint een reis voor 2 personen t.w.v. €500, een snuffelstage en eeuwige roem! Dit jaar is het thema abortus. De redactie bedacht alvast 13 invalshoeken, klik hier en stuur je werkstuk op.
Boekverslag Willem Frederik Hermans
Het behouden huis
Geschreven door: | MiSsYSiO (6 vwo) [meer] |
Datum ingestuurd: | 10 januari 2004 |
Taal: |  |
Woorden: | 1.650 |
Bekeken: | 2810 keer (11 deze maand) |
Waardering: | |
Deel op: |
|
Handeling
Een Nederlandse soldaat tijdens WO II komt bij de Duitse linie terecht, schiet de Duitse soldaten daar dood en loopt een dorp in. Hij stuit op een gegeven moment op een groot oud huis, dat onbewoond blijkt, hij betrekt het. Het Duitse leger vraagt hem, denkend dat hij Duits is, of zij bij hem Duitse soldaten mogen onderbrengen, dit laat hij toe. Eén kamer blijft echter voor iedereen, inclusief hemzelf, gesloten. De eigenaars van het huis duiken op, en de kamer blijkt ineens geopend. De soldaat vermoordt de eigenaars, de volgende dag komen de Bolsjewieken, die moorden de Duitse soldaten uit. De soldaat heeft dan alweer zijn legerkleding aangetrokken, en vertrekt samen met de Bolsjewieken, als hij wegloopt gooit hij nog een granaat naar het huis, dat dan ontploft.
Compositie
Het verhaal is niet ingedeeld in stukken, het is één lang deel. Het is ook maar een dun boekje, een onderverdeling is eigenlijk niet nodig, er is niet ontzettend veel tekst, maar er zijn ook inhoudelijk niet zulke duidelijke wendingen. Wel is er een gigantische open plek, namelijk het begin van het boek. Als lezer begin je middenin een oorlog, je hebt geen flauw idee wat er tevoren gebeurd is, je weet niet wie de hoofdpersoon is, alleen dat hij vermoeid is, dorst en honger heeft, en zich eenzaam voelt wegens onmogelijke communicatie met zijn medepartizanen. Dit heet een ‘opening-in-de-handeling’. Het boek heeft een cyclische structuur, de soldaat begint in chaos, vindt rust, maar beetje bij beetje komt hij weer bij de beginchaos terecht.
Figuren
Alle personages in het boek zijn flat characters, je leert maar weinig van ze kennen. Er zijn dan ook maar twee personages die ik een beetje kan beschrijven;
De soldaat hoofdpersoon, naam blijft onbekend, hij is Nederlander, vrijwel de enige eigenschap die je duidelijk van hem leert kennen is zijn zelfzuchtigheid
De oude man de oude man die door de soldaat in de aanvankelijk gesloten kamer gevonden wordt, hij geeft ontzettend veel om zijn vissen, het is het enige beetje levende cultuur dat er nog is tijdens de oorlog, hij wil dat behouden
Tijd en ruimte
Het verhaal speelt zich ergens aan het oostfront af, waar precies is niet duidelijk. De gebeurtenissen spelen zich af in 1944, en worden op chronologische volgorde verteld.
Perspectief
Het verhaal is geschreven vanuit een ik-perspectief, waardoor je erg afhankelijk bent van de ik-persoon. Je weet alleen wat hij denkt en wat hij ziet, dat laatste natuurlijk gekleurd door zijn persoonlijke mening.
Thematiek
Hermans heeft een erg pessimistische kijk op het leven, zijn hoofdpersoon in dit boek leidt ook een leven van soort van vergeefsheid, wat naar mijn idee ook met het thema te maken heeft. Hij kan zoveel moeite doen als hij wil om zijn grote geluk te bereiken, namelijk het huis voor altijd voor zichzelf hebben, het is allemaal vergeefs. Het lukt hem nooit, al moordt hij ervoor, past zich op allerlei manieren aan, het huis zal nooit van hem alleen zijn.
Thema: De tegenstelling tussen cultuur (rust) en chaos
Motieven:
- Oorlog
- Mislukking
- Totale eenzaamheid, verlatenheid
- Zelfzucht, egoïsme
- Alles overhebben voor je geluk
Stijl
Het boek is in vergelijking met Hermans’ andere boeken, in vrij makkelijk taalgebruik geschreven. Deze vind ik altijd erg moeilijk door te komen, de zinnen zijn moeilijk te begrijpen, ik moet ze vaak herlezen voor ik ze snap. Ik vind de verhalen die Hermans in zijn boeken vertelt vaak erg mooi en boeiend, maar zijn manier van schrijven spreekt mij niet aan. Dit boek is dus simpeler, minder langdradig geschreven, maar nu vind ik het weer niet fijn weg lezen. Reden hiervoor is dat ik, mede omdat het zo’n kort verhaal is, vrij snel door het verhaal heen was zonder echt door te hebben wat er nou eigenlijk gebeurde. Ik heb het boek zo’n drie keer gelezen, eerst vrij snel, daarna nog eens om te kijken wat ik nou eigenlijk gelezen had, en de derde keer was na mijn referaat. Simon Feddema heeft mij er toen op gewezen dat het boek erg symbolisch was, veel kleine dingen stonden symbool voor grotere dingen. Het boek is nog steeds niet geheel tot mij doorgedrongen, ik denk dat dit ook door de makkelijke schrijfstijl komt, het leest makkelijk door zonder dat je het in je op neemt. Het boek bevat veel beeldspraak, vooral vergelijkingen, maar ook personificaties. Ook veel kunstgrepen als tijdsversnelling en tijdsvertraging.
Genre
Het boek is een novelle
Titel
‘Het behouden huis’, staat voor het grote mooie huis, dat het Duitse leger bij zijn overval op het dorp behouden heeft, ze hebben het geheel met rust gelaten. Het huis is behouden van de chaos die oorlog heet, het is nog helemaal in orde, zelfs de pan soep op het aanrecht is nog onaangeroerd.
Wereldbeeld
De mensheid denkt in een orde die niet werkelijk bestaat en is blind voor de oorspronkelijke chaos.
Samenvatting
De ik-figuur vecht in de Tweede Wereldoorlog aan de zijde van de partisanen. De meeste zijn Oost-Europeanen. Dat zorgt voor taalproblemen. Hier heeft hij moeite mee en hij voelt zich eenzaam. Alleen met een Spanjaard heeft hij wat contact. Wanneer de partisanen een stadje veroverd hebben en de ik-figuur een café binnen wil gaan, krijgt hij de opdracht het stadje te zuiveren van ‘boobytraps’.
In het stadje ziet hij niemand. Plotseling stuit hij op een groot huis. Hij herinnert zich het verblijf in gevangenissen – sinds vier jaar heeft hij niet meer in een normaal bed geslapen. Met een zekere eerbied neemt de hoofdpersoon zijn intrek in het huis. Hij gaat het hele huis door. Slechts een kamer is op slot. Er is niemand. Wanneer hij het hele huis doorzocht heeft, neemt hij een bad en trekt daarna de kleding van de oorspronkelijke bewoner aan. Hierna gaat hij naar de keuken en eet de pan soep, die nog op het fornuis stond, leeg.
Plotseling gaat de bel. De Duitsers hebben een tegenaanval gedaan en nu staat er een Duitse officier op de stoep. Hij denkt dat de ik-figuur de wettige bewoner is en scheept hem op met de inkwartiering van enkele officieren. De volgende ochtend ontdekt hij dat het slot van de kelder is geforceerd. Hij beklaagt zich hierover bij de kolonel en het slot wordt vervangen en de solda-ten houden zich in het vervolg rustig.
Hoewel de ik-figuur de Duitsers als soldaat bestreden heeft, ziet hij geen wezenlijke bedrei-ging in hen, omdat hij als het ware zijn soldatenleven opzij heeft gelegd. Wel is hij voortdurend bang voor de komst van de werkelijke eigenaars.
De volgende week verloopt rustig. De ik-figuur verkent de omgeving en neemt een kat mee naar het huis. In de huisbibliotheek ontdekt hij allerlei boeken over vissen: de eigenaar moet een vissenliefhebber zijn.
Op een dag betreedt een vreemde man het huis. Hij blijkt de eigenaar te zijn. De ik-figuur schiet hem dood. Dan komt er een vrouw uit de badkamer. De ik-figuur wurgt haar op lugubere wijze en legt haar in ‘zijn’ slaapkamer. De vermoorde man legt hij in de tuin. Wanneer hij weer binnenkomt ziet hij licht in de afgesloten kamer. De deur staat op een kier. De ik-figuur ziet een dove oude man temidden van een verzameling aquaria. De oude man vertelt een heel verhaal over zijn ‘cultuurgoed’. De ik-figuur gaat naast de vrouw liggen en valt in slaap.
Nadat de kolonel op de deur heeft geklopt, zegt hij dat ze ingesloten zijn door de bolsjewis-ten. De ik-figuur trekt zijn uniform weer aan en neemt de kolonel gevangen. Hij mag zich niet meer scheren. Op weg naar beneden probeert de ik-figuur de oude man duidelijk te maken dat hij geen ‘Heil Hitler’ meer mag zeggen. Hij schrijft de boodschap op een briefje, wanneer de man hem niet snapt.
De ik-figuur sluit zich weer bij het leger aan. Hij komt ook de Spanjaard weer tegen.. Die is geïnteresseerd in de vrouw. De ik-figuur brengt hem naar het huis. De partisanen, die hen ge-volgd zijn, vernielen het huis en belemmeren de ik-figuur de doorgang naar boven.
’s Avonds lukt het hem naar boven te gaan. De kamer is verlaten en de aquaria zijn ver-nield. Ook de vrouw is weg. In de tuin treft hij het lijk van de eigenaar nog wel aan. Op het grasveld voor het huis ontdekt hij de anderen: de oude man, de kolonel en de vrouw zijn aan een plataan opgehangen. Voordat hij met het leger meegaat, gooit hij nog een granaat in het huis. Hij beseft dat het huis al die tijd ‘komedie heeft gespeeld’ en nu pas laat zien wat het in werkelijkheid geweest is: ‘een hol, tochtig brok steen, inwendig vol afbraak en veiligheid.’
Mijn mening
Wat bij mij verbazing opwekt, is dat veel mensen dit boek roemen. Nadat ik het gelezen had, bleef ik ten opzichte van het boek met een soort leeg gevoel achter, het deed mij niets. De gebeurtenissen die beschreven worden kwamen me te onwerkelijk voor, daardoor kon ik me ook moeilijk met het verhaal identificeren. Ik heb dus wat zitten zoeken naar andermans mening, recensies en boekverslagen. Ik kwam erachter dat de meeste mensen het boek meer roemen om het literaire topniveau, dan om het verhaal zelf, wat voor mij ook te begrijpen valt, ik vond het verhaal ook niet echt interessant. Het was mij te onwerkelijk, te ver van mijn bed ook waarschijnlijk. In één van de boekverslagen die ik gelezen heb stond een opmerking die voor mij eigenlijk ook geldt; ‘Ik ben het niet eens met het thema en daar draait tenslotte het hele boek om. Wel vind ik het boek in literair opzicht zeker geslaagd. Ik kan het boek niet echt aanbevelen om te lezen. Het heeft niet echt een meerwaarde. De novelle geeft wel een heel goed beeld van het existentialisme.’ Het geeft eigenlijk weer hoe ik ook over het boek denk, het was een verhaal over een eenzame soldaat, maar meer indrukken heeft het bij mij niet achtergelaten. De meeste indruk na het lezen van dit boek maakte op mij de levensopvatting van Hermans, die ik vaak tegenkwam bij het zoeken naar informatie, zo pessimistisch als deze man is, dat vind ik eigenlijk interessanter dan het boek zelf.
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk, niet om plagiaat mee te plegen. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het dan weten door een reactie te geven.
