Boekverslag Harry Mulisch

Siegfried

... 5 6 7 8 9 [10] 11 12 13 14 15 ...

Info over dit verslag

Geschreven door:

Cyriel Pieters

Niveau:

4VWO

Kwaliteit:

Waardering:

Taal:

Nederlands

Woorden:

2900

Opvragingen:

22

Hulpmiddeltjes

Openen in tekstverwerker Openen in tekstverwerker

Printen Printen

Emailen Emailen

Waardering

Gemiddelde waardering: 4 uit 5 (19 stemmen)

Heb je er iets aan gehad? Geef zelf je waardering:
Erg goed bruikbaar
Goed bruikbaar
Bruikbaar
Een beetje bruikbaar
Niks aan gehad

Titels van Harry Mulisch

Laatst gewijzigd op 18 november 2003

1. Zakelijke gegevens
Titel: Siegfried – Een zwarte idylle
Auteur: Harry Mulisch
Uitgever: Uitgeverij De Bezige Bij
Jaar van uitgave: 2001
Jaar eerste druk: 2001
Aantal bladzijden: 213

2. Titel (+ eventueel motto)
Verklaring van de titel:
Het verhaal draait om Siegfried, de fictieve zoon van Adolf Hitler en zijn maîtresse Eva Braun.
Verklaring van de ondertitel:
Deze ondertitel slaat op de situatie op de Berghof, Hitlers verblijf, zoals die beschreven wordt door Ullrich en Julia Falk. Het samenwonen van dit jonge paar met de hen opgedrongen zoon van Hitler en Eva heeft inderdaad iets van een idylle, totdat de gruwelijke opdracht wordt gegeven Siegfried te doden.
Verklaring van het motto:
Warum holt mich der Teufel nicht? Bei ihm ist est bestimmt schöner als hier.
Eva Braun, Dagboek, 2.III.35

Dit betekent: “Waarom haalt de duivel mij niet? Bij hem is het zeker mooier dan hier”.
Deze gevoelens komen duidelijk terug in het verhaal. Eva Braun wordt steeds ongelukkiger en ze spreekt ook steeds minder met Hitler. Ze wordt steeds verwaarloosd en de wereld mag niet weten dat de Führer een vriendin heeft.

3. Inhoudsweergave
Rudolf Herter is een internationaal bekende Nederlandse auteur. Rudolf Herter en zijn vriendin Maria arriveren in Wenen om het boek van Herter ‘De uitvinding van de Liefde’ te promoten en wat interviews te geven. Tijdens een van deze interviews komt hij naar aanleiding van een gestelde vraag opeens op een idee voor zijn nieuwe boek. Hij raakt gefascineerd door Hitler en door het feit dat hij nog door niemand verklaard is. Niemand is er ooit in geslaagd Hitlers daden en gedachten te begrijpen en Herter voelt zich geroepen deze taak te vervullen. Op dat moment heeft hij nog geen idee hoe hij dit zal gaan aanpakken. De volgende dag heeft hij een lezing in de Nationale Bibliotheek van Wenen en na de lezing begint de signeersessie. Pas wanneer alle mensen naar huis zijn, komt er een ouder echtpaar naar Herter toe: Ullrich en Julia Falk. Zij hebben zijn televisie-interview de voorgaande dag gezien en zij denken dat zij hem kunnen helpen om Hitler beter te begrijpen. Herter heeft het gevoel dat deze twee mensen iets weten wat niemand anders weet en dat deze informatie waardevol is. Hij besluit de volgende dag het echtpaar Falk te bezoeken. Ze vertellen dat zij vroeger in dienst zijn geweest bij villa Berghof: Hitlers buitenverblijf op de Obersalzberg in Berchtesgaden. Aangezien zij een van de laatste overlevenden waren van de WOII en zij in die tijd aan de kant van Hitler stonden hebben zij ongelofelijke waardevolle informatie. De reden waarom zij hun verhaal met Herter wilden delen was dat zij niet wilden sterven met het verhaal. Herter mocht het verhaal pas na het overlijden van het echtpaar Falk publiceren. Julia Falk had een goede band met Eva Braun en wist daardoor meer dan enig ander over het privé-leven van Hitler. Falk vertelde dat Eva Braun een kind verwachtte van Hitler. Omdat dit absoluut niet openbaar mocht worden, werd er een plan bedacht. Ullrich en Julia Falk zouden het kind adopteren als hun eigen kind, zodat niemand wist dat dit het kind van Hitler was. In het geheim beviel Eva op 9 november 1938 (de Reichskristallnacht) van haar zoon Siegfried. Siegfried groeide op en leek enigszins wel op zijn vader: hij speelde graag oorlogje. Siegfried wist niet dat Adolf Hitler eigenlijk zijn vader was. In deze tijd had Eva het erg moeilijk, want zij hield veel van haar kind en het was moeilijk voor haar te accepteren dat zij niet mocht laten merken dat zij de moeder was en Siegfried dan ook met al zijn woede, vreugde en verdriet naar Julia ging, in plaats van naar haar. Ondertussen woedde de oorlog in heel Europa en Hitler begon terrein te verliezen. Op een dag kreeg Herter het bericht dat hij op Hitlers bevel Siegfried moest doden. Wanneer hij dit niet zou doen, zou Siegfried alsnog vermoord worden en zouden hij en Julia naar een concentratiekamp moeten. Hoe erg hij het ook vond, hij besloot het te doen om het leven van Julia te sparen. Hij nam hem mee naar de schietbaan en schoot Siegfried daar door zijn hoofd. Er werd geen onderzoek ingesteld, want het was een “ongeluk”. Na de dood van Siegfried werden Julia en Ullrich overgeplaatst naar Den Haag. Ondertussen was het duidelijk dat de dood van Siegfried een misverstand was: Hitler dacht namelijk dat Eva van joodse afkomst was: dit stond namelijk in haar papieren. Dit had hem doen besluiten Siegfried te vermoorden. Wanneer men had ontdekt dat hij een half joods kind had, dan was dit voor hem rampzalig geweest. Achteraf bleek echter dat Eva helemaal niet joods was, maar dat het bewijs vervalst was. Dit was gedaan door een van Hitlers handlangers om ervoor te zorgen dat niet Siegfried, maar hijzelf de opvolger van Hitler zou kunnen worden.
Toen Hitler hier achterkwam draaide hij compleet door. Ondertussen ging het al heel slecht met het Duitse Rijk en het einde van de oorlog naderde. Hitler en zijn handlangers bleven tot einde bij elkaar in een soort van ondergrondse bunker. Op het laatste moment trouwde Hitler Eva en dat was haar gelukkigste moment in haar leven: hij deed dit dan ook haar als compensatie voor de dood van haar kind, waarna ze samen zelfmoord pleegden.
Met de grote hoeveelheid ongelofelijke informatie keerde Herter terug in zijn hotelkamer. Hij had beloofd te zwijgen over het verhaal totdat Falk was overleden en hij deed dit dan ook, maar hij had wel behoefte zijn ideeën en gedachten te ordenen. Hij begon te praten in zijn dictafoon en dacht Hitler opeens helemaal te kunnen doorgronden. Hij praat en praat en Maria die hem niet helemaal kan volgen plaatst enkele kanttekeningen die Herter dan weer volledig weet te verklaren. Op een gegeven moment is Herter zo moe van de grote emotionele inspanning dat hij besluit even te gaan liggen en Maria gaat dan even wat drinken beneden. Wanneer zij later terugkomt ligt Herter dood op bed. De dokter komt en stelt een onmiddellijke hartstilstand vast. Wanneer Maria het bandje van het dictafoon afluistert hoort ze een tijdlang niks en dan opeens hoort ze plotseling een zacht rumoer, en pas na de derde keer luisteren verstond ze wat hij zei: ‘…hij …hij …hij is hier’. Herter is dus eigenlijk ook een slachtoffer van Hitler want deze laatste woorden suggereren dat Hitlers geest die van Herter is komen halen. Hitler zei ook ‘…hij …hij …hij was hier’. Zag Herter in zijn visioen Hitler? Zag Hitler in zijn visioen zijn tirannieke vader?

4. Personages
Rudolf Herter
Hij is een beroemde Nederlandse schrijver van 72 jaar oud die naar Wenen komt om daar zijn nieuwe boek 'De Uitvinding van de Liefde' te promoten. Herter vergelijkt Hitler met een dirigent en hij maakt ook een vergelijking tussen Hitler en Nietzsche. Ook bedenkt hij aan het einde van zijn boek de theorie over het Niets. In deze theorie komen zoveel toevalligheden bij elkaar dat het bijna geen toeval meer kan zijn. Na het bedenken van deze theorie, sterft hij plotseling op zijn hotelkamer. Hij is de protagonist (hoofdrolspeler). Herter is het alter-ego van Mulisch. Herter komt in Wenen voorlezen uit “De Uitvinding van de Liefde”, wat zou kunnen worden gezien als “De ontdekking van de hemel”. Beiden hebben kankeroperaties ondergaan, de uiterlijke verschijning is identiek. Net als Mulisch veel tegenstanders heeft, is er ook “een groep verstokte Herterhaters” (p. 56). Beiden hebben een bezoek gebracht aan Cuba en geschreven over Eichmann.

Maria
Zij is de vriendin van Herter. Zij steunt hem en is met hem mee op reis naar Wenen.

Olga
Zij is de vrouw van Herter en woont met hun zoon Marnix in Amsterdam. Over haar wordt weinig verteld; ze is een flat character.

Marnix
Hij is de enige zoon van Rudolf en Olga en is zeven jaar in het begin van het boek. Hij is ook een flat character.

Ullrich Falk
Hij was een persoonlijke dienstbode van Hitler en speelde de vader van Hitlers zoon Siegfried. In opdracht van Hitler vermoordt hij onder dwang Siegfried.

Julia Falk
De vrouw van Ullrich. Zij speelde de moeder van Siegfried en hield van hem alsof het haar eigen zoon was. Julia en Ullrich Falk vertellen het verhaal over Siegfried aan Herter.

Siegfried
Afgekort als Siggi. Hij is de geheime zoon van Hitler en Eva Braun. Hij wordt doodgeschoten door meneer Falk op het bevel van de Führer.
Over hem wordt weinig verteld; de nadruk van het boek ligt toch op zijn zogenaamde vader: Adolf.
Uit het dagboek van Eva Braun blijkt dat Siegfried dood moest van Adolf omdat hij een achtste jood was.

Eva Braun
Eva Braun is de vriendin van Hitler. Van haar krijgt hij zijn zoon. Vlak voordat hij zelfmoord pleegt trouwt hij overhaast met Eva. Over haar gevoelens en twijfels kom je veel te weten in het boek, vooral in het stukje uit haar dagboek.

Adolf Hitler
Adolf Hitler wordt in het begin van het boek licht positief beschreven maar dit neemt af naarmate je verder komt in het boek. Hij is de vader van Siegfried. Op zijn bevel wordt Siegfried gedood.

5. Opbouw
Het boek is verdeeld in 19 hoofdstukken die genummerd zijn en geen titel hebben. Het verhaal loopt door, het volgende hoofdstuk begint daar waar het vorige hoofdstuk is afgelopen, er zit geen tijdsspanne tussen. Alleen hoofdstuk 18 is anders, dit is een stuk uit het dagboek van Eva Braun.

6. Ruimte
Het eigenlijke verhaal speelt zich af op verschillende locaties in Wenen. In een hotel, auto, lezingzaal in de Nationalbibliothek, op straat en in een bejaardentehuis in een afgelegen wijk. De flashbacks spelen voor een deel ook in Wenen, maar vooral op de Berghof, het ‘Alpenfort’ van Hitler.
De stad Wenen is op zich al een belangenruimte, hier is het allemaal begonnen, Hitler kwam uit de buurt van Wenen, en ook andere belangrijke personen die in het boek aangehaald worden. Ook de Berghof kan gezien worden als een belangrijke ruimte (alhoewel dit géén fictie is). Het ligt op een berg, en ligt volledig omsloten door andere bergen, het ligt erg afgelegen en hoog, zoals Hitler ver van de gewone mens en gebeurtenissen had afgestaan, op eenzame hoogte.

7. Tijd
De verteltijd is 213 bladzijden.
De vertelde tijd is ongeveer drie dagen, de tijd die Herter doorbrengt in Wenen. Het verhaal speelt zich af in november 1999. Dit wordt duidelijk als Herter het boek van de Falks signeert met “Voor Ullrich Falk, die in de tijden van het kwaad, een onvoorstelbaar offer bracht aan de liefde. En voor Julia. Rudolf Herter, Wenen, November 1999”.
De flashbacks spelen allemaal in de tijd van Hitler, van 1933 tot ’45.

8. Perspectief (vertelsituatie)
Het verhaal is geschreven vanuit een auctoriaal perspectief. Je kunt alleen de gedachten van personen lezen, als deze het zelf ook werkelijk vertellen. De Falks, vertellen tijdens hun verhaal zelf wat ze toen dachten. Ook wanneer Herter zijn theorie bedenkt, lees je dat omdat hij hardop aan het denken is.
Het fragment uit het dagboek van Eva Braun is vanuit een ik-perspectief geschreven. Ze vertelt zelf al haar gedachten en gevoelens tijdens de laatste paar weken van haar leven.

9. Thema + motieven
Het thema van dit boek is de oplossing van de vraag wie of wat Hitler eigenlijk was.
Hitler was geobsedeerd door de Endlösung der Judenfrage. Maar bij Mulisch is dat juist de Endlösung der Hitlerfrage.

De kleur bruin is een motief dat steeds weer terugkomt. Eva’s achternaam was Braun, de SA-ers werden de bruinhemden genoemd, Hitler was geboren in Braunau, de partijcentrale heette het Braune Haus en door Göring werd de Berghof ook wel Braunhaus genoemd. Ook hield Hitler erg van chocola. In het stuk uit het dagboek van Eva Braun veegt ze wat chocola weg van Hitlers gezicht.
Een ander motief is het toeval. Volgens Mulisch bestaat er geen toeval. In ‘De ontdekking van de hemel’ probeert hij dat al te laten zien. Alles wordt door een hogere macht geregeld.
Weer een ander motief is “Niets”. Hitler is Niets, want niets kan zo onmenselijk zijn als hij. Mulisch vindt dat je hem geen persoon meer kunt noemen. Ook wordt Hitler met het getal nul vergeleken. Alles wat met nul wordt vermenigvuldigd wordt vernietigd. Hitler is nul en nul is Niets.
Leiding is ook een motief van het boek. In het boek vergelijkt Mulisch Hitler met een dirigent. Een dirigent eist honderd procent inzet en gehoorzaamheid van zijn orkest. Zij doen het werk, hij verschijnt als laatste ten tonele en gaat als eerste weer weg, maar toch neemt hij de lof in ontvangst.

10. Taalgebruik/stijl
De tekst was qua taalgebruik niet lastig om te lezen. Ik kon de woorden allemaal goed begrijpen. Hoewel de personage Herter ingewikkeldere zinnen heeft. Maar dat pas goed bij zijn personage. Het is namelijk een schrijver en hij heeft dus een grote woordenschat en een goed taalgebruik.

11. Genre en stroming
Dit boek is een roman, gedeeltelijk een oorlogsroman, omdat het voor een groot gedeelte over de oorlog en het leven van Hitler gaat, maar vooral een psychologische roman. Herter wil proberen Hitler te begrijpen, wie hij was en waarom hij zo was, waar een heleboel psychologie komt kijken waarmee Herter wil proberen Hitler te doorgronden.

12. Auteur
Harry Kurt Victor Mulisch wordt geboren op 29 juli 1927 in Haarlem. Mulisch is de enige zoon van Karl Victor Kurt Mulisch en Alice Schwarz. Zijn vader komt uit het toenmalige Oostenrijk-Hongarije (nu: Jablonec in Tsjechië). Na de Eerste Wereldoorlog is hij naar Nederland geëmigreerd. Zijn moeder is joods, geboren in Antwerpen. Hoewel er thuis Duits wordt gesproken, wordt hij opgevoed met Nederlands.
In 1936 scheiden zijn ouders, zijn moeder verhuist naar Amsterdam en Mulisch blijft bij zijn vader. Hij wordt vooral opgevoed door de huishoudster Frieda Falk.
Mulisch gaat na de lagere school (1933-1939) naar het Christelijk Lyceum in Haarlem. Tijdens de oorlog werkt zijn vader bij de collaborerende bank Lippmann-Rosenthal & Co en in deze positie kan hij zijn zoon en ex-vrouw beschermen tegen deportatie. In zijn middelbare schooljaren raakt Mulisch in de ban van de wetenschap. Hij richt een laboratorium in voor zijn experimenten, geïnspireerd door het jeugdboek “De avonturen van Bram Vingerling” van Leonard Roggeveen. Deze hobby gaat ten koste van zijn schoolprestaties: hij zakt voor zijn overgangstentamen in 1944 en gaat van school. Na de oorlog wordt vader Mulisch tot drie jaar gevangenisstraf veroordeeld vanwege zijn baan bij Lippmann-Rosenthal & Co. Zijn moeder emigreert naar Amerika.
Mulisch' belangstelling verschuift meer en meer van de wetenschap naar de kunst. Hij tekent veel en schrijft in 1946 het verhaal Mijn kamer, dat in 1947 gepubliceerd wordt in het tijdschrift Elsevier. Daarnaast begint hij met het lezen van grote schrijvers als Multatuli en Dostojevski, gaat toneel spelen en treedt op in een operette. Vanaf 1949 richt hij zich volledig op het schrijven. Zijn debuut in 1952 maakt hij met de novelle “Tussen hamer en aambeeld”. Zijn vader overlijdt in 1957.
In 1958 verhuist Mulisch naar Amsterdam. In datzelfde jaar wordt hij lid van de redactie van het tijdschrift Podium. Hij is ook redacteur van Randstad en tot 1990 van het bekende literaire tijdschrift De Gids. In de zestiger jaren toont hij zich sterk betrokken bij de nieuwe maatschappelijke en politieke ontwikkelingen. Hij voelt zich aangetrokken tot een communistische staat als het Cuba van Fidel Castro.
In 1971 trouwt Mulisch met Sjoerdje Woudenberg. Met haar krijgt hij twee kinderen. In 1992 wordt er nog een zoon geboren uit een verhouding met een nieuwe partner. Op zijn vijftigste verjaardag wordt Mulisch benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. In 1992, bij het uitreiken van het eerste exemplaar van De ontdekking van de hemel, volgt een bevordering tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau. Van de gemeente Amsterdam krijgt Mulisch de zilveren eremedaille.

Werk van Harry Mulisch (Chronologisch volgorde):

Tussen hamer en aambeeld ('52)
Archibald Strohalm ('52)
Chantage op het leven ('53)
De diamant ('54)
De sprong der paarden en de zoete zee ('55)
Het mirakel ('55)
Het zwarte licht ('56)
De versierde mens ('57)
Manifesten ('58)
Het stenen bruidsbed ('59)
Tanchelijn ('60)
De knop ('60)
Voer voor psychologen ('61)
Wenken voor de bescherming van uw gezin en uzelf, tijdens de jongste dag ('61)
De zaak 40/61 ('61)
Quauhquauhtinchan in den vreemde ('62)
Geen combinatie 2 ('64)
Bericht aan de rattenkoning ('66)
Wenken voor de Jongste Dag ('67)
Het woord bij de daad ('68)
Reconstructie ('69)
Israël is zelf een mens ('69)
De voorspelling van het heden ('69)
Paralipomena Orphica ('70)
De verteller ('70)
Het auteurstheater ('70)
De Verteller verteld ('71)
Over de affaire Padilla ('71)
Chantage op het leven ('71)
Soep lepelen met een vork ('72)
Wat gebeurde er met sergeant Massuro? ('72)
Oidipous Oidipous ('72)
De toekomst van gisteren ('72)
Het seksuele bolwerk ('73)
Woorden, woorden, woorden ('73)
De vogels ('74)
Bezoekuur ('74)
Tegenlicht ('75)
Mijn getijdenboek ('75)
Volk en vaderliefde ('75)
Twee vrouwen ('75)
Kind en kraai ('75)
Het ironische van de ironie ('76)
De grens ('76)
Vergrote raadsels ('76)
De wijn is drinkbaar dank zij het glas ('76)
De taal is een ei ('76)
Oude lucht ('77)
Axel ('77)
Verzamelde verhalen 1947-1977 ('77)
De verteller of een idioticon voor zegelbewaarders gevolgd door Kommentaar Katalogus Kuriosa en een Katastrofestuk ('78)
Wat poëzie is ('78)
Paniek der onschuld ('79)
De compositie van de wereld ('80)
De mythische formule ('81)
Opus Gran ('82)
De aanslag ('82)
De gezochte spiegel ('83)
Egyptisch ('83)
Het boek ('84)
Wij uiten wat wij voelen, niet wat past ('84)
De kamer ('84)
Vaders en toverballen ('84)
Het Ene ('84)
Hoogste tijd ('85)
Aan het woord ('86)
Bijlage bij De compositie van de wereld ('86)
De pupil ('87)
De gedichten: 1974-1983 ('87)
Grondslagen van de mythologie van het schrijverschap ('87)
Het licht ('88)
Oedipus als Freud ('88)
De elementen ('88)
Theater: 1960-1977 ('88)
Het beeld en de klok ('89)
Voorval ('89)
De zuilen van Hercules ('90)
De ontdekking van de hemel (voorpublicatie) ('92)
Op de drempel van de geschiedenis ('92)
De ontdekking van de hemel ('92)
Een spookgeschiedenis ('93)
Twee opgravingen ('94)
Bij gelegenheid ('95)
Vijf fabels ('95)
De oer-aanslag ('96)
Zielespiegel ('97)
Het zevende land ('98)
De procedure ('98)
Het theater, de brief e/d waarheid ('00)
Siegfried ('01)
Vonk ('02)
Moderne atoomtheorie voor iedereen ('02)

Belangrijk!
De verslagen op Scholieren.com zijn bedoeld als naslagwerk. Lever nooit verslagen van internet zomaar bij je leraar in. Je bent zelf verantwoordelijk voor de gevolgen van dit soort fraude.

Wij krijgen de verslagen van scholieren. Hierdoor kan het gebeuren dat er foute informatie online staat. Gebruik geschiedt dus op eigen risico. Kom je een fout tegen? Laat het ons weten.

naar boven