geef je mening
Tjeerd pleit tegen internetdaten. Heb jij al eens een date (of meer) gehad met iemand die je online leerde kennen?
ff n studiebreak
Meiden, laser je binnenste schaamlippen lekker weg joh. Want je vriendje wil een playboypoesje.
CASA Nederland en Scholieren.com reiken dit jaar de CASA Werkstuk Award uit. Het allerbeste werkstuk wint een reis voor 2 personen t.w.v. €500, een snuffelstage en eeuwige roem! Dit jaar is het thema abortus. De redactie bedacht alvast 13 invalshoeken, klik hier en stuur je werkstuk op.
Boekverslag Peter Verhelst
Tongkat
Geschreven door: | Ruben Brugnera (1 aso) |
Datum ingestuurd: | 12 november 2003 |
Taal: |  |
Woorden: | 1.450 |
Bekeken: | 8544 keer (28 deze maand) |
Waardering: | |
Deel op: |
|
-
Door karindekroes op 02-05-2007ik wilde geen fout signaleren, ik wilde alleen een compliment uitdelen. Ik ben vierdejaars student cultuurwetenschappen in maastricht en ik werk aan een interview met verhelst, vandaar dat ik bezig was achtergrond informatie te verzamelen. de samenvatting die ik hier lees van Tongkat laat me verstel... lees meer
1.1 VERHELST, Peter, Tongkat…Een verhalenbordeel, Prometheus, Amsterdam, 1999
1.2 Beknopte samenvatting:
Er waren eens een koning en een koningin, die geen kinderen kregen. De koning, geobsedeerd door het verlangen stralend te worden, zonderde zich maandenlang af in een apart deel van het paleis. De koningin, die in al die tijd haar man niet had gezien, werd zwanger (van een zeer ascetische hofmonnik) en baarde een zoon. Deze jonge prins werd voorbereid op het koningschap en kreeg een zeer gedegen opvoeding.
Wanneer die zoon op jeugdige leeftijd tot koning gekroond wordt, weet niemand wat er met de oude koning gebeurd is. Dit wordt door het volk niet in dank afgenomen en enkele rebellen, waaronder veel zigeuners, proberen ondergronds(letterlijk en figuurlijk) een revolutie te ontketenen onder de bevolking. Ze worden hierbij geholpen door een plotseling bikkelharde winter – zo streng dat zelfs het vuur bevriest – die de mensen bij bosjes doet doodvriezen en zo de maatschappij ontwricht.
Op een dag verlaat de nieuwe koning, naarstig op zoek naar warmte, zijn paleis om het ‘meisje met de bloedrode haren’ te vinden. Want van haar werd gezegd dat kussen met haar je lijf in vuur en vlam zet. De koning vindt haar en verdwijnt met haar het land in.
Ondertussen mort het volk en komt het in opstand. Het paleis wordt belegerd, maar het stijve hofleven gaat gewoon door alsof er niets aan de hand is. De anarchie is algemeen. Mensen gaan hedonistisch op zoek naar plezier. Ze zoeken hun toevlucht in alcohol, aardbeikussen en dromen. Ja, er werd gedeald in dromen, aangezien seks door de kou niet meer mogelijk was.(Wrijf twee ijsblokjes tegen elkaar. Veroorzaken ze hitte?) Tongkatten heten ze, de meisjes die met hun tong je dromen stelen en je nieuwe dromen in de plaats geven.
De koning, die na zijn zwerftocht de hoofdstad weer heeft bereikt, mengt zich onder zijn eigen volk en sluit zich zelfs aan bij de opstandelingen.
Bij deze opstandelingen vinden we Prometheus, de mythologische titaan met het vuur achter zijn tanden, Ulrike, het meisje met de rode haren, Gudrun, een keukenhulp aan het hof, Peter, de jongen die zijn familie heeft verloren aan de kou en in dienst is genomen door het hof om het ijs op de wandtapijten weg te hakken en zijn vriend, de kamerjongen van de koning. Carlos was hun leider.
Bijna allemaal sterven ze als martelaars van de revolutie – de kamerjongen wel meerdere keren (hij had namelijk acht levens) – behalve Peter en de kamerjongen, die nog één leven overhield. Toch slagen ze in hun opzet: het paleis wordt geplunderd en de monarchie vernietigd.
1.3 Passage die me treft: pagina 9 t.e.m. pagina 14 : In deze passage is de kilte, de kou zo verbazingwekkend goed beschreven dat je het bij het lezen ervan koud krijgt. Elk woord en elk detail is zo gekozen dat je het je levendig kunt voorstellen. (vb.: De eerste twee alinea’s van het boek: “Dat jaar was de ijzige kou een slang die beet naar je hielpezen of naar je neerhangende handen, om zich daaraan op te trekken. Opklimmend langs je ruggenwervels. Kronkelend rond je hals. Tussen je lippen door.
Als gelatine steven je hersenen op in de beenderwitte kom van de schedel. Als woekerende diamanten zette die kou zich op je tanden vast. Je hele lichaam nam de kleur aan van gestold kaarsvet.”
1.4 Opdracht: In hoeverre is dit verhaal literatuur?
Het boek “Tongkat…Een verhalenbordeel” van Peter Verhelst neemt je mee naar een universum dat op het eerste gezicht allesbehalve lijkt op dat van ons. Toch herkennen we, naarmate het boek vordert, onze maatschappij in al haar facetten in deze mythische sprookjeswereld en onze gedachtegangen, gevoelens, twijfels en ervaringen vinden we terug in de verschillende al even excentrieke personages. Van politiek tot religie, van seksualiteit tot menselijke wreedheden, van psychologie tot sociologie, ja werkelijk alles vinden we terug in het apocalyptisch sprookje over alles en niets…
Het boek is op zijn minst uiterst experimenteel en innoverend te noemen. Het wijkt af van de traditioneel zuivere proza-vertelstijl. Zo zit de gewone tekst boordevol poëzie en wordt er voor afwisseling gezorgd door citaten (Homo homini rattus est < Homo homini lupus est (Thomas Hobbes: De mens is een wolf voor zijn medemensen)), verwijzingen naar oude culturen, bijbelse verhalen (p. 192: Wijk maar, Rode zee. (…) En de rode zee wijkt. –>Mozes ) of geschiedkundige feiten. (‘Bwoedewewlijkheib(sic).’(…) ‘Gewijkheib(sic).’(…) ‘Vwijheib(sic).’ (woorden zo uitgesproken omdat de arme man oraal verkracht wordt: =’égalité, fraternité, liberté’ –>Franse revolutie) )
Een ander vernieuwend element is het veelzijdig vertelstandpunt. Elk hoofdstuk is verteld door de ogen van steeds weer een ander personage. Zo krijgen de hoofdstukken elk een eigen kijk op de revolutie, waarbij het verleden, het karakter en de achtergronden van elke verteller een zeer belangrijke rol spelen.
Tenslotte vind ik het fantastisch hoe Peter Verhelst vertrekt vanuit personen of componenten uit de Griekse mythologie en er een nieuwe zelfbedachte mythe rond opbouwt.
Het moeilijkste, maar ook het meest sensationele aan Tongkat, is de symboliek die de lezer steeds weer moet trachten te ontrafelen. Grote delen van het verhaal zijn volledig verteld aan de hand van zintuiglijke waarnemingen. Wat het er voor de lezer zeker niet gemakkelijker op maakt. Belangrijke gebeurtenissen liggen vaak verscholen achter vage beschrijvingen. Op pagina’s 109-113 wordt bijvoorbeeld beschreven hoe Ulrike en Prometheus voor het eerst de liefde bedrijven en hoe ze erna stap voor stap als koppel samen volwassen worden: Ze vervellen als slangen waarbij ze hun kinderhuid afleggen. Dit alles zonder ook maar één concrete verwijzing naar seks.
Een symbool dat telkens terugkeert is het pentagram. Het virus, als een ster waarvan de hoeken afbreken en zich vermenigvuldigen, de vampierenbeten, de afdruk van de klauw van een titaan, het logo van de revolutionairen,… De ster zaait zich uit over de vertelling en verwerft doorheen het verhaal nieuwe, soms zeer tegenstrijdige connotaties. Zo is de ster in het ene hoofdstuk symbool voor de gruwelijke slachtpartijen van de Titanen, terwijl ze in het andere hoofdstuk het symbool is voor de liefde tussen man en vrouw.
Lang heb ik nagedacht waarom het pentagram in “Tongkat” zo’n centrale rol is gegeven. Het is een regelmatig woekerende structuur die we overal in de natuur kunnen terugvinden. Daarom staat het pentagram, volgens mij althans, symbool voor de natuurlijke wetmatigheid, waar je niet omheen kunt. Zo heeft de revolutie in het boek immers geen diepe fundamentele oorzaak. Deze vindt gewoon plaats omwille van het feit dat elke macht ooit eens gebroken zal worden. Zo een ijzeren wet speelt ook in het hoofdstuk over Prometheus waarin Japetos, zijn vader, zich laat vermoorden door Ulrike. Prometheus was volwassen en mannelijk genoeg geworden om zijn vaders rol over te nemen, die daarom overbodig werd en zichzelf uit de weg moest laten ruimen.
Het boek heeft een zeer eigenaardige structuur. Het verhaal wordt eigenlijk verteld als een droom. Het is niet chronologisch opgebouwd. Het wordt versnipperd en die snippers herinneringen worden door elkaar gegooid en geplaatst in hoofdstukken die parallel naast elkaar staan. In elk ervan wordt hetzelfde verhaal opnieuw verteld, maar telkens vanuit een verschillend perspectief. De lezer moet de geschiedenis zelf proberen te achterhalen en zijn reconstructie voortdurend bijschaven. Op die manier speelt Verhelst met zijn lezers. Hij brengt ze eerst helemaal in de war en pas later ontsluiert hij heel geleidelijk het verhaal.
De voorstelling van de personages komt uitgebreid aan bod in het boek. Ze krijgen ieder één of meerdere hoofdstukken om zichzelf voor te stellen. Die hoofdstukken kunnen daardoor gelezen worden als een apart, op zichzelf staand verhaal. De hoofdpersonen zijn niet bepaald realistisch te noemen. Ze zijn allemaal uitersten, maar dit vormt geen belemmering om onszelf ermee te identificeren. Want hun gevoelens zijn herkenbaar voor ons.
Opvallend zijn de metamorfoses die twee personages ondergaan. Peter, de ik-verteller uit het eerste hoofdstuk, wordt plotseling vampier en Ulrike transformeert van geliefde van Prometheus naar het meisje met het rode haar dat de koning kust en later naar een Tongkat, een dromenprostituee. Tenslotte wordt ze de enige vrouwelijke strijdster van de revolutie.
Tongkat wil vooral een kritische blik werpen op onze maatschappij. Hoe goed de samenleving ook georganiseerd lijkt, achter de schone, politiek correcte schijn gaat heel wat onrechtvaardigheid, agressie en bedrog schuil. De Dutroux-affaire, de communautaire kwesties en de opkomst van extreemrechts hebben invloed gehad op het boek.
Peter Verhelst relativeert de macht van de staat, de eeuwigheid ervan en onze westerse moraal, die we zo hoog in het vaandel dragen en hij toont aan hoe zinloos een gewelddadige revolutie is, ook al slaagt deze.
Het lijkt me duidelijk dat dit boek zeer literair is. Het loonde zeker de moeite om het te lezen, ook al kostte het me uren en uren.
Ik vind het een meesterwerk en wil zeker nog boeken lezen van Peter Verhelst of andere postmodernistische auteurs.
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk, niet om plagiaat mee te plegen. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het dan weten door een reactie te geven.
