Boekverslag Gudrun Pausewang

Heb je zin om een korte enquête in te vullen over jouw ergernissen op school? Meedoen kost een paar minuutjes van je tijd.

Geschreven door:	anoniem [meer]
Datum ingestuurd:	5 september 2003
Niveau:	5 vwo
Taal:
Woorden:	1100
Opvragingen:	1522 (15 deze maand)
Waardering:	Currently 3.36/5 1 2 3 4 5 3.4/5 (11 stemmen)

Titel:	Reise im August
Auteur:	Pausewang, Gudrun
Jaar van uitgave:	1996

Auteur:	Pausewang, Gudrun
Nationaliteit:	Duits
Populaire titels:	1983Die letzten Kinder von Schewenborn (14) 1987Die Wolke (7) 1978Auf einem langen Weg (6) 1984Kinderbesuch (5) 1988Das Tor zum Garten des Zambranos / De poort (2) 2003Du darfst nicht schreien (1) 1986Pepe Amado (1) 1993Der Schlund (2) 1996Reise im August (2) 1995Die Verraterin (1) 1984Die Entfuhrung der Dona Agata (1) 1978Wie gewaltig kommt der Fluß daher (1) 2000Einfach abhauen (1) 1992Der Grossvater im Bollerwagen (0) ... meer

1. Reise im August
2. Reise im August

Download dit verslag in PDF-formaat

Reise im August

Schrijver: Gundrun Pausewang
Uitgever: Ravensburger Buchverlag
Aantal gelezen pagina’s: 156

A verwachtingen en eerste reactie
Ik heb dit boek gekozen op advies van meneer Beekes. En ik verwachtte het verhaal van een joods meisje, dat gedeporteerd wordt in de Tweede Wereldoorlog terwijl ze door haar (groot-)ouders niet ingelicht is over wat er aan de hand is in de wereld. Dat was alles wat ik van tevoren wist.
Mijn eerste reactie was: “Jeetje… en dit is waarschijnlijk niet eens overdreven…”. Hoewel dit geen autobiografie kan zijn, omdat de hoofdpersoon, Alice, het verhaal niet overleeft, kan ik me wel voorstellen dat het inderdaad zo gegaan is in de Tweede Wereldoorlog, en dat is afschuwelijk.

B beknopte samenvatting en analyse

Samenvatting
Het verhaal begint met het dichtgaan van de treindeur. Alice is met haar grootvader en nog 47 anderen letterlijk in een veewagon geladen. Haar grootmoeder was er ook bij in het begin, maar die zijn ze in de drukte kwijtgeraakt. Alice staat bij een wand van de wagon en heeft daar een klein kijkgaatje gevonden. De hele reis kijkt ze af en toe door dat gaatje naar buiten.
Als iedereen een beetje rustig is gaan een aantal mensen een lijst opstellen van de namen van de mensen die in de wagon zitten. En ze regelen ook dat één hoek van de wagon als toilet gebruikt zal worden. Alice is nog erg opgewekt en heeft niets door van de afschuwelijke dingen die haar te wachten staan. Tijdens het opstellen van de namenlijst let Alice goed op, zodat ze al veel namen leert. Vlak naast haar zitten Ruth en haar drie kinderen, Rebekka, Ruben en David. Verder staat er bij de schuifdeur een jongen, Paul, die bij elk voorbijgaand station de naam van dat station roept. En er zijn nog veel verschillende families met en zonder kinderen.
De reis duurt erg lang, en de voedselpakketjes die iedereen zelf van huis hebben meegenomen raken snel op en dus wordt er door iedereen verstandig mee omgegaan. De reis bestaat vooral uit slapen en een beetje praten. Op een gegeven moment stelt Ruth voor om te gaan kwartetten om de tijd te doden en dat doen ze ook even.
Terwijl grootvader slaapt zit Alice bij de andere kinderen en van hen hoort ze waarom ze in de trein zitten en dat haar ouders zeer waarschijnlijk niet naar een tandheelkundige kliniek zijn gegaan, zoals haar steeds verteld is, maar dat ze net als zijzelf waarschijnlijk afgevoerd zijn omdat ze joods zijn.
Dit is natuurlijk onbegrijpelijk voor Alice, ze is al die tijd voorgelogen door de mensen die ze vertrouwde! Als grootvader wakker is gaat ze hem vragen of het waar is en waarom ze voorgelogen is. Ze is zo verontwaardigd en verdrietig dat haar grootvader ook over zijn toeren raakt en waarschijnlijk aan een hartstilstand overlijdt.
Niet lang daarna stopt de trein en drie mannen proberen te ontsnappen, maar er wordt geschoten en de mannen, waaronder Paul overleven het niet. Alleen Pauls lichaam wordt opgeraapt en in de wagon gegooid. Ze leggen hem bij grootvader, vlakbij Alice. Twee andere mannen mogen op een gegeven moment water halen. Er is ook een zwangere vrouw in de wagon die op het punt staat te bevallen, daarom vragen de mannen of ze nog een emmer water mogen halen en dat mag, als ze dan weer samen gaan. Als ze terugkomen moeten ze rennen want de trein rijdt bijna weg. Maar de emmers mogen ze gelukkig meenemen.
‘s Nachts bevalt de vrouw van een jongen in het licht van zaklantaarns. En de toilethoek wordt zo uitgebreid dat ze er een dam van kleding omheen gaan leggen. Deze dam breekt echter één keer door, doordat een geestelijk gehandicapte jongen erop stapte, maar ze repareren de dam en dan gaat alles weer goed. Alice heeft alleen wel last van buikpijn.
Niet veel later arriveren ze in Auschwitz, daar moeten ze de trein uit en hun bagage achterlaten. Ze krijgen te horen dat ze eerst mogen douchen en dat ze daarna een kop koffie zullen krijgen. De vrouwen en kinderen moeten in één rij en de mannen in een andere rij. Alice blijft bij Ruth en de rest en ze valt flauw bij de ingang. Als ze weer bijkomt zijn ze in een kleedruimte beland. Iedereen kleedt zich uit. Dan worden ze naar de douche ruimte geloodst en wordt de ooraak van Alice d’r buikpijn duidelijk: ze is ongesteld geworden.
De deur gaat dicht, een andere deur gaat open een groep mannen komt binnen, de deur sluit weer en de “douches” gaan aan.

Perspectief en verteller
Het perspectief ligt bij Alice, een 11-jarig joods meisje, die gedeporteerd wordt door de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog. En er is sprake van een verborgen verteller, het verhaal lijkt zichzelf te vertellen.

Ruimte
De belangrijkste ruimte in dit verhaal is de veewagon waarin ze vervoerd worden. Deze wordt beschreven als een veel te kleine ruimte voor bijna 50 mensen. Ook de w.c.-hoek die steeds verder uitbereidt geeft iets van dat opgesloten gevoel. Verder zijn er aan beide kanten schuifdeuren met aan de bovenkant een opening, waardoor Paul de stations voorbij ziet gaan.

Thema
In zeer moeilijke omstandigheden groei je heel snel op. Dat is waar het gehele verhaal volgens mij om draait, want in het begin is Alice echt nog een jong meisje, maar door alles wat gebeurd tijdens de reis wordt ze heel snel volwassen.

Tijd
Dit boek speelt zich in de Tweede Wereldoorlog af, en in geen andere tijd kan dit verhaal zich afspelen, want (gelukkig!) zijn er verder nog nooit op zo’n grote schaal deportaties uitgevoerd.
Het verhaal speelt zich volgens mij binnen één dag af, want het wordt maar één keer nacht. Dus van ‘s ochtends vroeg tot de volgende ochtend of middag, dus één of ander halve dag.
Maar haar herinneringen gaan wel meer dan 3 jaar terug en ook kijkt ze naar de toekomst, want ze wil 6 kinderen e.d.

Titelverklaring
“Reise im August” geeft heel duidelijk weer waarover het boek over gaat. Het gaat over de reis die Alice in augustus maakt. Het wordt de reis van d’r leven, in een negatieve manier… Het is de reis waar ze van een meisje een vrouw wordt en d’r allerlaatste reis.

C verwerkingsopdracht
…

D eindoordeel en evaluatie
Ik vond het een leuk boek, maar had in m’n achterhoofd wel steeds “is dit echt een kinderboek??” Het is zo’n zwaar thema, maar ik vind het wel goed dat het toch op zo’n manier onder de aandacht gebracht wordt en dat het niet diep weggestopt wordt.
Het boek was goed te lezen en zelfs als de vrouw (moeder Maibaum) met een spraakgebrek aan ‘t woord was begreep ik het. Maar het is ook een kinderboek, dus ik had ook niet veel anders verwacht…