Boekverslag Connie Palmen

Info over dit verslag

Geschreven door:	Josien [meer]
Niveau:	4HAVO
Kwaliteit:
Waardering:
Taal:	Nederlands
Woorden:	4032
Opvragingen:	9

Hulpmiddeltjes

Openen in tekstverwerker

Printen

Emailen

Waardering

Gemiddelde waardering: 3 uit 5 (21 stemmen)

Heb je er iets aan gehad? Geef zelf je waardering:
Erg goed bruikbaar
Goed bruikbaar
Bruikbaar
Een beetje bruikbaar
Niks aan gehad

Titels van Connie Palmen

• De erfenis (15)

  1999

• De vriendschap (19)

  1995

• De wetten (15)

  1991

• Geheel de uwe (2)

  2002

• I.M. (9)

  1998

• Lucifer (2)

  2007

1. Zakelijke gegevens:

-De titel: de erfenis
-De auteur: Conny Palmen.
-Uitgeverij, druk, aantal blz en eerste druk: de erfenis, uitgeverij Prometheus, Amsterdam, 1999-1, 96 bladzijden ( eerste druk 1999)
-Genre: Het boek behoort tot het genre “Novelle”. Het boek komt overeen met de kenmerken van een novelle, genoemd op blz. 36 van het Eldorado basisboek. Het boek bevat niet meer dan 100 bladzijden, de karakters van personen worden oppervlakkig beschreven en behalve de twee hoofdpersonen zijn er weinig bijfiguren, op na de 2 hoofdpersonen heeft iedere bijpersoon dezelfde belangrijke inhoud.

2. Eerste reactie:

Ik had nog nooit eerder een boek van Connie Palmen gelezen. Ik vond de achterkant van dit boek er interessant uitzien, het trok me aan. Juist omdat je een stukje van het boek las, heel geheimzinnig. Dit boek was een erg mooi boek, humor, romantiek, spanning alles was in dit boek verwerkt.
Ik vond het ook vooral een heel mooi boek, het was heel mooi en realistisch beschreven hoe Lotte aftakelde.

3. Verdieping:

A. Samenvatting:

In mijn toespraak op de begrafenis van Lotte Inden vertelde ik wat ze tegen me zei toen ik bij haar in dienst kwam:” Er sluipt een ziekte in mij die al mijn spieren lam legt. Het hart is een spier dus ik ga er dood aan.” Vijf jaar geleden kwam ik bij haar in dienst. Ik had haar ontmoet op mijn werk. Zij was schrijfster en ik was neerlandicus en ontevreden. De avond na onze ontmoeting belde ze me op en vroeg of ik langs wilde komen. Stipt om acht uur stond ik voor de deur. Ze vroeg of ik tevreden was, en ik zei dat ik dat niet was. Ze vertelde mij haar verhaal en vroeg of ik in dienst bij haar wilde komen en bereikbaar te zijn als zij dat van mij verlangde. Ik wilde dat wel, eigenlijk vroeg ze me datgene waar ik m’n hele leven al naar uitzag. Ik werd voorgesteld aan haar vrienden en familie. Lotte vertelde hen haar verhaal en troostte ze met het feit dat ze mij had voor de verzorging.
Lotte was een merkwaardige schrijfster met aparte gedachten en opvattingen. Vaak vroeg ik wat ze daarmee bedoelde en meestal was ze bereid me iets tot in de fitness uit te leggen, maar naarmate ze zieker werd verwees ze me naar aar bibliotheek waarin ze al haar gedachten onder lemma’s geordend had. Zo zei ze de laatste tijd steeds vaker kijk onder geld, vriendschap, familie enz. Daarna volgde er dan een verhaal met haar eigen visie op bepaalde dingen. Lotte’s laatste grote wens was om nog een boek uit te brengen:” De grote roman.” Ze wist dat ze dit nooit meer zelf helemaal kon maken omdat de ziekte haar ‘opvrat’ daarom vroeg ze mij om haar te helpen. Ik moest vaak citaten uit een door haar genoemd boek destilleren en toevoegen aan haar erfelijk materiaal. Onder destilleren verstond ze stukjes overtypen die beslist terug moesten komen in haar roman. Met haar erfelijk materiaal bedoelde ze alle aantekeningen, gedachten en krabbels die als bouwstenen diende voor haar laatste grote roman.
Ik realiseerde me dat het voor andere mensen raar moest klinken als we het over erfelijk materiaal hadden, maar bij ons was het zo ingeburgerd dat we er zonder schaamte over praatten. De door mij gedestilleerde stukken werden uitvoerig besproken, en ik begon steeds meer te begrijpen hoe haar verhaal in elkaar moest steken. Tijdens de laatste reis die we maakten voor haar dood had Lotte op haar computer een schema ontworpen om mij behulpzaam te zijn. Het schema bestond uit clusters van woorden die ik de afgelopen jaren gedestilleerd had. Ze waren verbonden door een hoofdwoord. Met een rood hoofd van inspanning legde ze alle verbintenissen uit en vroeg me nogmaals of ik het boek goed genoeg kende. “Ja” zei ik, want het was zo. Ze vertelde ook nog dat toen ze van haar ziekte hoorde ze zich bedacht dat ze haar erfelijk materiaal aan niemand anders over kon dragen, dat ze daar nu haar ziekte mee vergeleek. Het is een erfenis die ik aan niemand anders over kan dragen”, zei ze. Toen we weer terug in haar woonplaats waren stierf ze. “Ik wacht op je boek”, was het laatste dat ze zei.

B. Onderzoek van de verhaaltechnieken:

1. schrijfstijl
2. De ruimte
3. De verhaalfiguren
4. de vertelwijze

1.
De woordenschat in dit boek ligt erg hoog. Veel zinnen zijn ingewikkeld geformuleerd.
Doordat ik het zo’n mooi en goed boek vind kon je makkelijk door deze moeilijke zinnen heen lezen.
2.
Het hele verhaal verloopt in een flashback. Je leest de gedachte van Max die hij over een aantal jaar met Lotte heeft doorgebracht. Dit kun je concluderen uit het volgende: ”In mijn toespraak op de begrafenis van Lotte Inden vertelde ik wat ze tegen me zei toen ik voor het eerst voor haar begon te werken”(blz. 5) Dit is de inleiding van het boek. Vanaf dit punt gaan Max’ gedachten van vijf jaar geleden tot het heden. Het verhaal is dus ook niet chronologisch verteld, want het loopt van het heden (toespraak op de begrafenis) naar het verleden (gedachten aan Lotte), weer steeds verder naar het heden.
Misschien haalt Max z’n gedachten in één dag op, dat weet ik niet maar z’n gedachten gaan in ieder geval over een periode van vijf jaar. Dit kun je concluderen uit het volgende citaat: ”Vijf jaar geleden nam ze me in dienst, voor vierentwintig uur per dag, kost en inwoning inbegrepen”. (blz. 6) In welke tijd het verhaal zich afspeelt kun je niet opmaken uit de tekst, maar het is niet in de middeleeuwen want auto’s, computers en rolstoelen waren er wel. Het verhaal zal zich dus afgespeeld hebben tussen 1900 en 2000 in. Maar wanneer het verhaal zich afspeelde vind ik voor dit boek niet zo belangrijk. Het gaat er in dit boek om een beschrijving te geven van een heel indringende relatie tussen twee personen en die, naarmate de tijd vorderde steeds indringender werd omdat de ene persoon genoodzaakt was steeds meer over te laten aan de ander. En of dit verhaal zich nou tienduizend jaar geleden of nu afspeelde maakt niet uit want zo’n relatie tussen mensen kun je in ieder willekeurig genoemde tijd laten plaatsvinden. Hetzelfde geldt voor de plaats. Je kunt dit verhaal overal laten plaatsvinden.
3.
-Max: Een bi - seksuele man van in de dertig. Hij vindt zelf dat het aan hem niet te zien is dat hij ook op mannen valt. Hij is neerlandicus en ontevreden met zijn leven totdat hij bij Lotte intrekt. Max is enig kind en komt uit een welgestelde familie. Max had geen goede band met zijn ouders. Hij is opgelucht als zijn vader overlijdt en had Margaretha (Zijn beste vriendin) graag als moeder gehad. Max leeft met een man samen, maar gaat bij hem weg als hij voor Lotte gaat werken. Uiteindelijk wordt hij de geliefde van Lotte.
-Margaretha: Een jeugdvriendin van de vader van Max en later Max zijn beste vriendin. Ze is psychiater en woont alleen. Ze is niet van plan om dit ooit te veranderen. Ze is naar eigen zeggen ongeschikt om kinderen op te voeden, maar heeft Max vaak geholpen. Ze is ondanks dat ze heel lang bevriend is geweest met de vader van Max nooit verliefd op hem geworden, omdat ze niet bang voor hem was. Margaretha was de enige die Max zijn vaderde waarheid durfde te zeggen.
-De moeder van Max: Een vrouw met een zwakke gezondheid die geen oog had voor haar kind, maar alleen voor haar man. Volgens Margaretha had Max zijn vader allang al zijn interesse in haar verloren als ze niet allerlei kwaaltjes gehad had. De moeder van Max deed alles om haar man te behagen. Wat de moeder van Max als verliefdheid ziet is eigenlijk verkapte angst. Eigenlijk is ze bang voor haar man.
-De vader van Max: Een gynaecoloog, die het presteerde om iedereen die geen patiënt van hem was tegen hem het harnas in te jagen. Hij had de praktijk van de vader van Margeretha overgenomen. Hij heeft een buitenhuis in Zwitserland en maakt meerdere keren per jaar uitstapjes naar het buitenland met zijn vrouw. Max logeert dan bij Margaretha. Max zijn vader is ijdel en kan alleen maar van andere mensen houden als het slecht met ze gaat.
-Lotte: Een succesvol schrijfster met een uitgesproken (volgens Max soms calvinistische) mening en een grote kennis van uiteenlopende literatuur. Ze heeft een progressieve spierziekte. Als Lotte te horen krijgt dat ze deze ziekte heeft neemt ze Max in dienst. Langzaam maar zeker helpt Max haar bij al haar taken. Lotte vertrouwd Max haar archief (het erfelijk materiaal) toe en de afronding van haar levenswerk. Lotte komt uit een katholiek gezin. Ze heeft drie broers waarmee ze een goede band onderhoud, vooral van haar jongste broer houdt ze erg veel. Haar liefde wordt bijna een obsessie als Timmie dicht bij haar in de buurt naar school gaat. Ook met haar ouders heeft Lotte een goede band. De grote liefde van Lotte TT is overleden. Ze voelt zich alsof ze in spagaat leeft. Na haar dood denkt ze niet dat ze hem nog zal zien, maar ze wordt tenminste wel weer gelijk aan hem. Max, haar latere geliefde kan de pijn van het verlies van TT niet bij haar wegnemen. Volgens Margaretha heeft Lotte TT tot god verheven. Lotte is iemand die het lot omhelst of dat nu slecht is of niet. Aan de ene kant is ze een uitgelaten persoonlijkheid, aan de andere kant ook erg gesloten. Lotte rookt.
-Tobias Tallicz (TT): De grote liefde van Lotte. Hij is jurist en een bekend schrijver van misdaadromans. Ook is hij één van de weinige Europeanen die in Amerika wel eens gevraagd wordt om zijn licht over bepaalde misdadige zaken te laten schijnen. Hij is namelijk een groot kenner van de psychologie van de seriemoordenaar.
-Timmie: Het jongste broertje van Lotte. Hij is een nakomertje en heeft bij zijn geboorte een groot knalrood hoofd. Al snel trekt dit bij en wordt hij een mooi engelachtig maar onzeker jongetje. De volwassen Timmie is geschiedenisleraar.
-Just: Een oudere broer van Lotte. Hij is acteur.
-Michael: Een oudere broer van Lotte. Hij is dierenarts.
-De moeder van Lotte: Een gelovige vrouw, die absoluut het beste met haar kinderen voor heeft en erg trots op ze is. Ze heeft een goede band met al haar kinderen en bid tiende van rozenkransen voor ze. Na de geboorte van haar jongste zoon lijdt ze waarschijnlijk aan een postnatale depressie. De huisarts schrijft haar zonder dat ze het weet de pil voor. Naar eigen zeggen is ze een eenvoudig mens. Ze heeft heel wat zorgen om haar kinderen en als Just naar de toneelschool wil heeft ze daar in eerste instantie wel moeite mee. Ze is een uitgelaten persoonlijkheid en houdt van geschiedenis.
-De vader van Lotte: Een gelovige man die erg veel van zijn kinderen houdt en zich erge zorgen om zijn kinderen kan maken. Hij is erg gek op het verhaal van de man met de haak.
-Axel Landauers: Een oude vriend van Lotte en TT. Volgens Max benijdde Axel hem af en toe. Ze waren in een strijd verwikkeld.
-De nadruk ligt vooral op de individuen:
Er is sprake van een belangentegenstelling tussen Max en Axel Landauers. Max is de geliefde van Lotte. Axel Launders geeft de indruk dit ook graag te willen zijn. Dezelfde belangentegenstelling heeft dan ook bestaan tussen TT en Landauers. Ook is er een belangentegenstelling tussen de jonge Lotte en haar broertje Timmie. Lotte wil haar broertje zo graag beschermen dat de onzekere Timmie geen zelfvertrouwen kan verwerven.
4.
Je leest het hele verhaal door de ogen van Max, er wordt gebruik gemaakt van een hij / zij perspectief.

C. Thematiek:

1.Motieven
2.Thema
3.Titelverklaring

1.
Dag en nacht voor iemand klaarstaan.
Citaat: “Vijf jaar geleden nam ze me in dienst, voor 24 uur per dag. Kost en inwoning inbegrepen.”(blz 6)
-Naarmate ze meer tijd met elkaar doorbrengen voelen ze elkaar perfect aan.
Citaat: “De grote roman, onderbrak ik haar”. “Max, ik kan je wel zoenen” reageerde zij met komische gelatenheid.(blz 87)
-Veel om elkaar geven.
Citaat: “…en ik heb tegen haar gezegd dat de jaren die ik haar heb mogen beminnen de gelukkigste van mijn leven waren”.(blz 93)
-Haar laatste wens in vervulling laten gaan.
Citaat: “Hoe de grote roman in elkaar ging steken was me in de loop van de tijd steeds duidelijker geworden, zodat het voor mij minder raadselachtig was de zinnen waarom ze had gevraagd te destilleren”. (blz 90)
2.
Zodra je weet dat je binnen afzienbare tijd zal sterven, dan ga je op een zorgvuldigere manier met je tijd om en besef je wat in je leven echt belangrijk is.
3.
In het begin van het boek, toen Lotte van haar ziekte hoorde zat ze ermee in haar maag dat haar erfelijk materiaal een erfenis zou worden die ze niemand aan kon doen. Later in het boek begon ze ook haar ziekte hiermee te vergelijken. Ze kon hem aan niemand anders overlaten. Uiteindelijk heeft ze toch iemand gevonden die haar handen langzaam heeft overgenomen en haar roman uit gaat brengen, iemand dus aan wie ze haar erfelijk materiaal kon overlaten. Zodoende heeft ze ook haar ziekte met hem gedeeld door erover te praten. Hij heeft op zijn beurt weer geholpen waar hij kon. Hier komt die indringende relatie weer naar voren.

D. Plaats in de literatuurgeschiedenis:

Biografische gegevens
Connie Palmen is op 25 november 1955 als Aldegonda Petronella Huberta Maria Palmen geboren in St. Odiliënberg, een dorpje met een klooster in de buurt van Roermond. Als kind was ze zeer gevoelig voor alles wat met God en de kerk te maken had. Ze wilde aanvankelijk priester worden en, toen ze merkte dat dat voor vrouwen niet was weggelegd, non. De rol van God werd, toen ze wat ouder was en een boek over het existentialisme las, overgenomen door Jean-Paul Sartre. Later raakte ze in de ban van het gedachtegoed van de filosoof Foucault. Na de middelbare school ging ze in Roermond studeren aan de Pedagogische Academie. Toen ze 22 was, vertrok ze naar Amsterdam waar ze Nederlands en later ook filosofie studeerde.

De studie Nederlands voltooide ze in 1986 cum laude met een doctoraalscriptie over de roman In Nederland van Cees Nooteboom. Twee jaar later rondde ze de studie filosofie af met een scriptie die ze in 1992 publiceerde onder de titel Het weerzinwekkende lot van de oude filosoof Socrates.

Informatie over haar werk
De schrijfster Connie Palmen schrijft voornamelijk romans en non-fictie verhalen. Haar boeken kunnen volgens mij het best als autobiografisch worden bestempeld, al zal zij mij daarom zelf vervloeken. Citaat uit De erfenis, blz. 79: “Het stempel narcistisch of autobiografisch heeft geen enkele analytische of onderscheidende waarde, geen enkele. Gezeur aan mijn kop! Beckett, Brodkey, Joyce, Duras, Genet, Pavese, Proust, Multatuli, Capote, Roth, Dostojevski, de hele godvergeten wereldliteratuur is autobiografisch, dus dat zegt niets.” Het feit blijft, dat als ik samenvattingen van haar andere werken lees en ze vergelijk met de inhoud van De erfenis en de biografie van de schrijfster, in bijna alle boeken een zekere autobiografische laag aanwezig is en aar mijn mening heeft de betiteling autobiografisch wel degelijk een onderscheidende waarde, omdat er veel boeken zijn die ik niet autobiografisch vind. De hoofdpersonen in de boeken zijn vaak mensen die schrijver zijn of dit juist willen worden. Dit is zeker het geval in I.M. en De erfenis, maar ook in De wetten. Een ander voorbeeld is dat in haar boeken vaak filosofische en literaire onderwerpen worden aangekaart, zo wordt er in De erfenis bijvoorbeeld gesproken over het verval van de grens tussen de publieke en private wereld en wordt er bij dit onderwerp, zoals bij vele andere onderwerpen in dit boek, verwezen naar boeken die in relatie staan met het onderwerp. In De vriendschap studeert de hoofdpersoon Kit net als Palmen filosofie en pedagogie en de kennis die daarbij vergaard wordt komt vooral terug in de brief die de afsluiting van het boek vormt. In De wetten verwijst Connie Palmen zelf naar haar afstudeerscriptie voor Filosofie door in de relatie van de hoofdpersoon met de kunstenaar te zeggen dat hij weigert een personage te worden in een boek zoals Socrates dat werd in de afstudeerscriptie van de hoofdpersoon en dus van Connie Palmen. Het onderwerp van het non-fictie verhaal Het weerzinwekkende lot van de oude filosoof Socrates zelf is de relatie tussen filosofie en literatuur en meer specifiek de (on)mogelijkheid van de taal om de waarheid uit te drukken. Het taalgebruik van Connie Palmen zorgt soms wel voor afschrikking, omdat het taalgebruik erg ingewikkeld is en er veel vaak ongewone woorden worden gebruikt.

1991 De wetten roman
1992 Het weerzinwekkende lot van de oude filosoof Socrates non-fictie
1995 De vriendschap roman
1998 I.M. roman
1999 De erfenis roman

(De achtergrond informatie heb ik van: www.google.nl)

4. Taaksheet:

Ik heb taaksheet nummer 4 gekozen; uitdagingen.

Naam van de hoofdfiguren; Max en Lotte.

1. Hun belangrijkste uitdaging:

Het ‘ laatste grote boek ‘ zo goed mogelijk in elkaar zetten. Zorgen dat alle gedachtes van Lotte er in verwerkt zijn en dat het er zo uit zal zien als zij dat wilde. Max meot namelijk de puntjes op de i zetten, want het boek is nog niet helemaal af wanneer Lotte overlijdt.

2. Zij pakken het aan door:

Lotte heeft al haar gedachtes en gevoelens “gesorteerd”. Ze heeft elke afdeling; familie, geld, vrienden etc. Op volgorde gezet op de zolder; in iedere map ( je hebt dus een map vrienden een map geld etc. ) staat hoe Lotte over dat onderwerp denkt. Max moet deels van deze gedachtes citeren en zo, als alles goed gaat, komt Lotte’s laatste boek eruit te zien zoals zij dat wilde.

3. Als ik voor zo’n probleem zou staan zal ik:

Ik vind het eigenlijk een hele goeie oplossing, ik vind het heel slim aangepakt.
Ik denk dat ik het zelf ook zo zou doen. Wel denk ik dat ik nooit op zo’n geniaal idee zou zijn gekomen. Ik zou niet willen dat iemand 24 uur me verzorgd maar ik zou zorgen dat ik diegene kan bellen en dat deze meteen komt.

4. Deze oplossing omdat:

Ik ben nog niet dood, dus ik kan nog leven. Ik vind dat je niet meer kan leven als iemand je 24 uur per dag verzorgd. Wat heb je nog voor een leven als je niet meer kan lopen, eten etc. Dan hoeft het van mij niet meer.

5. Beoordeling:

Ik vond het een heel mooi boek om te lezen, het is zo goed beschreven. De hele verloop van haar ziekte prachtig! Mooi ook hoe Max steeds Lotte’s gedachtes leest en haar hierdoor eigenlijk 100% leert kennen.
Wat ik ook heel mooi vond om te lezen hoe die relatie tussen Max en Lotte langzaam zo anders wordt; van een verzorgende - relatie tot een liefde – relatie .
Wel vond ik het taalgebruik soms echt lastig, typisch een Connie Palmen boek wordt mij vaak gezegd, dit vind ik altijd wat minder maar anderzijds past dat ook bij haar stijl van schrijven.
Een geslaagd boek voor mij!

6. Recensie opdracht, eigen recensie :

De novelle De erfenis van Connie Palmen - het Boekenweekgeschenk 1999 - vertelt over de vier of vijf intensieve jaren van Lotte en Max. Hij is haar secretaris, ziekenverzorger, medebewoner, chauffeur, tekstverwerker, alles, en uiteindelijk - op het moment dat zij nauwelijks meer iets te bieden heeft - ook haar geliefde. Wat mij het meest opvalt in haar novelle, is dat liefde bestaat: de ware en mooi beschreven liefde van de kleine Lotte voor haar ouders, de liefde van Max voor zijn broertje, liefde die in liefde afstand neemt, de lange, fraaie brief van Lottes moeder vol liefde voor Lotte. Max zegt over Lotte: ,,Door haar beschrijvingen van haar vrienden werd ik in mijzelf een weekmakend verlangen naar een groter vermogen tot liefde en vriendschap gewaar.'' ( blz. 41)
In een column schrijft Lotte: ,,Ik hou er werkelijk zeer veel van om veel van iemand te houden en ik hou ook van de verschillen tussen die liefdes en om erover na te denken hoe het zit met die liefde voor net die ene, voor een stel anderen, voor familie, vrienden, voor voorbijgangers en blijvers, voor eten en drinken, voor kennis en voor het schrijven en ik hou ervan om in de voortdurende verwachting te leven dat ik ooit het raadsel kan oplossen waarom ik soms niet hou van alles waarvan ik hou.'' (blz. 24/25)
Niet alleen in de relatie Palmen/lezers, maar ook binnen de novelle in de relatie Lotte/Max is het belangrijk om een goed, sprekend boek te schrijven. Zij samen willen immers vanuit het 'erfelijk materiaal' een roman schrijven. Die roman zal de onderlinge samenhang moeten tonen van al die in boeken gepropte beschreven papiertjes en al die multo velletjes in ringbanden. Op de papiertjes staan citaten van auteurs en reacties van Lotte zelf. Ze heeft de zaak in steekwoorden ondergebracht. Zie geheim, en Max trekt de G tevoorschijn. Zie familie, en Max weet de weg naar Lottes leesverleden en naar haar gedachten over broers en ouders.
Langzaam leert hij de verbanden begrijpen en valt hij samen met Lotte, zodat hij haar na haar dood als schrijver kan voortzetten. Max' denken wordt hoe langer hoe meer Lottes denken. Dat heeft naar mijn besef ook een negatieve zijde, want Max wordt een bijna griezelig voorbeeld van beïnvloeding.
Als mensen lezen en converseren, beïnvloeden ze elkaars ideeën. Dit is een belangrijk element in het verhaal. Ook Lotte zelf verging het zo. Als ze met Max een paar weken in Bretagne gaat werken, moeten er drie kisten vol Becket, Flaubert, Maslow, enz. mee. Daar moet trouwens die roman ook over gaan, over de invloed van de twintigste eeuw op een mens. Lotte wil er niets van weten dat dé mens van de twintigste - eeuw een 'egomaniakale narcist' is, die intussen gekweld wordt 'door de kierende leegte van zijn eigen hart' (77). Volgens haar bestaat er naast beïnvloeding ook originaliteit, een ander kernwoord voor haar roman – in - wording. ,,Het is net zo stom om het idee van originaliteit af te schaffen, als het is om God dood te verklaren.'' (27)
Is De erfenis eigenlijk wel een lopend verhaal? Er gebeurt weinig. De hoofdpersonen Lotte en Max ontwikkelen hun ideeën vanuit de bibliotheek en het archief om hen heen.
Ook als er nieuwe personages binnengehaald worden (Margaretha, Axel), doen die driftig mee aan het citeren van wijsheden. Een groot deel van De erfenis is een staande boekenkast vol ideeën, en als zodanig minder geschikt voor de doorsnee van álle Nederlandse lezers. Intussen veroorzaken al die doordenkers bij het lezen wel degelijk gunstige vertragingen, omdat de lezer door het talent van Connie Palmen eenvoudigweg aangezet wordt tot denken.
Zo lezen we ergens: ,,een goed boek wordt bijeengehouden door iets wat er niet staat en datgene wat er niet staat, dat is het geheim van de schrijver.'' (36) ,,Ieder boek bevat bij wijze van spreken een ongeschreven boek'' (38).
Het is een interessante gedachte dat de novelle De erfenis zichzelf nu juist presenteert als zo'n 'ongeschreven boek'. We lezen over Lotte immers: ,,Het was altijd haar idee geweest de grote roman te laten beginnen bij de dood van een van de personages. Bij die dood erft de familie een bibliotheek. Al vrij snel blijkt het merendeel van de boeken volgestouwd te zijn met persoonlijke documenten, brieven, aanzetten tot romans, verwijzingen naar passages...'' (25/26).
De novelle De erfenis heeft zich daar keurig naar gevoegd. Ze begint met de begrafenis van Lotte en vervolgt met de tochten van Max over de zolder en door de bibliotheek, op zoek naar het materiaal voor 'de grote roman'. Het verhaal De erfenis is het ei waar de oortjes en tenen van 'de grote roman' al uit tevoorschijn beginnen te kieren. De tijd zal het leren of dat de volgende grote roman van Connie Palmen is.

Ik vond het best moeilijk om mijn eigen recensie te schrijven, ik heb deze dan ook met hulp van mijn moeder gemaakt. Ik heb bij het maken van deze recensie veel afgekeken van het internet.
Ik heb hier gezien dat er heel veel wordt geciteerd uit het boek en dat een recensie als een soort verhaal wordt neer gezet. Ik heb geprobeerd dat ook te doen…