Boekverslag Bob Mendes

Geschreven door:	stientje (4 vwo) [meer]
Datum ingestuurd:	12 mei 2003
Taal:
Woorden:	4.500
Bekeken:	2751 keer (24 deze maand)
Waardering:	Currently 3.95/5 1 2 3 4 5 4.0/5 (22 stemmen)
Deel op:

Titel:	De smaak van vrijheid
Auteur:	Bob Mendes
Jaar van uitgave:	1999
Aantal pagina's:	400
Moeilijkheidsgraad:	havo
Thema:	WO II: Algemeen, Liefdesrelatie: problemen

Auteur:	Bob Mendes
Geslacht:	man
Nationaliteit:	Nederlands
Geboren:	15 mei 1928
Informatie:	http://www.mendes.be/
Populaire titels:	1992Vergelding (3) 2005Stukken van mensen (3) 1995Meedogenloos (2) 1994Link (1) 1999De smaak van vrijheid (1) 1991De fraudejagers (1) 1989Het chunnel syndroom (1) 2006Vermoorde onschuld (1) 2001Bloedrecht (1) 1998De kracht van het ijs (1) 1996De kracht van het vuur (0) 2003Medeschuldig (0) ... meer

Naam:
Klas/niveau:
E-mail:
Bericht:
Bestemd voor	Iedereen Scholieren.com redactie
Geheime code:

Praktische gegevens

Titel: De smaak van vrijheid

Auteur: Bob Mendes

Uitgever: Stichting Uitgeverij XL
Oorspronkelijke
Uitgever: Van Holkema & Warendorf

Eerste druk: 1999

Jaar van uitgave: 2001

Plaats van uitgave: Den Haag

Aantal blz.: 528

Inhoud en Opbouw

Typering: psychologische oorlogsroman

Samenvatting: Een 57-jarige Belgische journalist wordt in 1985 uitgenodigd voor en belangrijke politieke bijeenkomst in Oost-Duitsland. Hij spreekt daar met mensen uit hetzelfde kamp waarin hij heeft gezeten. Zo komen er herinneringen omhoog over zijn jeugdjaren in het concentratiekamp Buchenwald die hij verteld aan Elise. Een vrouw van in de 40 die de dochter is van Keller, de gastheer van de bijeenkomst. De man heette Megin Friedmann. Toen hij 14 jaar was werd zijn joodse vader voor zijn ogen opgepakt en zijn christelijke moeder vermoord. Hij werd toen naar het concentratiekamp gebracht.
In het kamp kreeg je verschillende baantjes toegewezen. Zo moest hij oppassen bij een ss-er, sokkenstoppen met de invalide, loopgraven graven en nog meer dingentjes. Bij zijn aankomst in het kamp werden ze eerst helemaal ontsmet en daarna kregen ze kleren van een oudere man uitgedeeld. Megin werd vrienden met deze man, Salbe. Toen Megin ziek werd moest Salbe lang voor hem zorgen in de quarantaine. Salbe zorgde er voor dat Megin wat langer in de quarantaine kon blijven zodat hij goed kon aansterken. Salbe kon zorgen dat Megin hem ging helpen en zodat hij niet terug hoefde in het kamp. Salbe kon er ook voor zorgen dat Megin niet op transport werd gezet en dat hij niet te moeilijke baantjes kreeg. Megin werd na zijn ziekte ingedeeld in een barak waar het nog best goed te doen was.
In het barak werd hij vrienden met Stratski. Stratski zorgde goed voor hem. Ze hadden altijd wat extra eten omdat ze eten moesten uitdelen aan mede gevangenen en dan hielden ze wat achter. Zo bleven Stratski en Megin nog een beetje gezond. Toen Stratski en Megin op een dag loopgraven moesten gaan graven met nog een aantal jongens kwam er een ss-majoor genaamd Braekmann het terrein op lopen. Hij beval iedereen in de vrachtwagen te stappen zodat ze terug gingen naar het kamp. Het zou te gevaarlijk zijn om daar te blijven. Ze moesten alles laten liggen waar het lag. Hij hield Megin en Stratski echter tegen en zei dat zij niet weg mochten gaan. Braekmann vroeg aan Megin of hij Salbe en Karla kende.
Karla was de 10 jaar oudere vriendin van Megin. Zij woonde op de boerderij waar ze nu naast de loopgraven aan het graven waren maar hij had haar nog niet gezien. Ze leerde elkaar kennen toen Megin op de boerderij klusjes moest doen. Karla had er voor gezorgd dat hij sommige dagen niet terug hoefde naar het kamp. Ze bedreven samen de liefde en Megin werd ook hartstikke verliefd op haar.
Hij zei dat hij ze niet kende maar de majoor wist dat hij loog. De majoor beval hem op deze plek te blijven tot Karla hem kwam halen en hij moest doen wat ze hem beval. Hij duwde Megin in een loopgraf, schoot op hem en beval Stratski hem te begraven. Stratski wou het niet. Dus deed Braekmann het, maar hij deed het zo dat Megin nog kon ademen. Braekmann had naast geschoten en Megin leefde nog. En zoals gezegd kwam Karla naar die plek. Ze vluchten weg. Karla legde hem uit wat er aan de hand was. Dat ze hem en Salbe gered uit het kamp met behulp van majoor Braekmann. Onderweg werden ze opgepikt door een oude ambulance waar Salbe en Braekmann in zaten.
Megin is verrast dat Braekmann echt hun geholpen heeft met het ontsnappen uit het kamp, maar hij laat geen dankbaarheid aan de ss-er zien. Hij is boos dat hij op hem schoot en op Stratski heeft geschoten ook al was het naar beide mis. Salbe verteld Megin het hele verhaal hoe Karla met Braekmann zodat ze Megin uit het kamp kon halen. Hij vertelde niet duidelijk wat de relatie tussen Karla en Braekmann nou precies was. Megin vond het allemaal heel raar en vertrouwde Braekmann voor geen cent. In de ambulance ontstond dan ook als maar ruzie tussen de drie mannen. Karla probeerde de orde een beetje te houden, maar dat was zo makkelijk nog niet.
Ze gingen naar het huis van de tante van Karla die gevlucht was. Het huis stond in Arnstadt. Daar aangekomen gingen ze naar de schuilkelder. Er was geen gas en elektriciteit maar wel een heleboel eten en gedestilleerd water, bedden, kolen, tafel en andere dingen die diende om hun in leven te houden. Ondertussen ging het geruzie tussen Braekmann en Megin door. Megin kreeg ook langzaam door dat Karla ook een relatie had met Braekmann, maar hij kon maar niet bedenken waarom Karla met een ss-er zou hebben. En Braekmann kreeg door dat Karla zwanger was geworden. Hij wist niks van de verhouding tussen Megin en Karla, want hij dacht dat Megin een puppenjunge (hoerenjongen) was van Salbe. Karla wist echter dat het kind niet van Braekmann was, maar dat van Megin. Ze hield het echter voor hem verborgen, want na de oorlog wilde ze alleen verder gaan, een schone lei beginnen.
Ze konden van daar bommen horen vallen en Braekmann gaf verslag van wat er gebeurde op gevoel van zijn gehoor. Er kwamen ook ss-ers in het huis zitten en plunderde het huis. Die hadden gelukkig niet door dat er 4 vluchtelingen in de kelder zaten.
Toen ze daar ongeveer een halve dag zaten vielen de Amerikanen aan. Het huis werd beschoten en alles rommelde. Toen alles een tijdje stil was geweest waagde de vier zich naar boven. Het huis was helemaal kapot en geplunderd. Er lagen 4 lijken van Duitse soldaten. Braekmann ging hun spullen doorzoeken. De rest liep door op zoek naar de Amerikanen. Ze gingen naar boven. Toen ze uit het raam keken zagen ze de Amerikaanse vlag hangen. Ze waren bevrijd. Toen zagen ze ook dat Braekmann naar buiten kwam met een loop van een geweer in zijn rug. Hij had geen bewijs dat hij joden had geholpen bij zich. De Amerikanen onder zochten hem en vonden een zakje met diamanten. De Amerikaanse soldaten maakte ruzie om de diamanten en Braekmann vluchtte terug het huis terug in naar boven naar de rest.
De Amerikanen kwamen hem achterna. Braekmann wil ze neer schieten maar Salbe duwt het pistol omhoog. Braekmann miste. Toen kwam er een gevecht tussen Salbe en Braekmann. Het geweer gaat weer af. De kogel mist Salbe maar gaat door de rechterschouder van Megin en kwam terecht in de borst van Karla die achteruit op de grond valt. Braekmann zat nu op het punt Salbe te vermoorden, maar Megin probeert hem te stoppen. Braekmann duwt hem weg. Megin pakt een glasscherf en steekt die in de nek van Braekmann. Salbe pakt het geweer van Braekmann af. Op dat moment komen de Amerikanen binnen stormen en zien Salbe met het geweer van een ss-er en schieten hem neer. Ze slaan Braekmann nog een paar keer met hun kolf van hun geweer in zijn gezicht en slaan en trappen dan Megin in elkaar waardoor hij buiten bewust zijn raakte.
Als Megin wakker wordt ziet hij dat Salbe nog leeft. De laatste woorden van Salbe zijn dat hij voor Karla moet zorgen. Megin gaat snel naar Karla die ook nog leeft. De kogel heeft wel haar long door boort. Megin gaat naar buiten om hulp te halen. Als hij een ambulance ziet denkt iedereen dat hij een Duitser is. Ze helpen hem niet. Megin stort in elkaar.
Hij werd wakker in een Duits militair ziekenhuis in Erfurt. Daarna werd hij in een kamp geplaatst voor krijgsgevangenen. Hij kon niet bewijzen dat hij geen Duitser was. Na twee weken kreeg hij de kans om zijn verhaal aan de kapitein van de Amerikaans Inlichtingendienst te vertellen. Die geloofde hem en is erg geïnteresseerd in Braekmann omdat hij nog niet van een Duitse majoor had gehoord die twee gevangenen uit een kamp had gered. Samen met die kapitein was Megin terug gekeerd naar het huis waar hij Salbe en Karla voor het laatst had gezien. Het lichaam van Karla was gevonden in het in as gelegde huis. Ze was herkent aan haar handtas die ze bij zich had met haar spullen er in en dus ook haar identiteitskaart. Er was ook nog een lijk beneden gevonden van een wat oudere man. Dat was Salbe. Hij was dus nog niet helemaal dood toen Megin hulp ging halen en heeft nog een beetje kunnen vluchten voor de vuurzee maar het was hem niet gelukt. Verder waren er nog drie lijken gevonden van drie Duitse soldaten waaronder het lijk van Braekmann. Megin wist dat er iets niet klopte want er lagen 4 lijken van de Duitse soldaten toen ze op zoek waren naar de Amerikanen er nog was en er zou er nog één bij moeten liggen van Braekmann. Er miste dus twee lijken.
Dit verhaal had Megin in 1985 aan Elise verteld. Zij zei dat ze het verhaal van een andere kant wou vertellen. Zij vertelde hem dat Braekmann helemaal niet dood was. Hij had gewacht tot Megin weg was. Toen had hij andere kleren en aangedaan zodat hij niet meer op een soldaat leek. Hij had zelfs de macht gehad om de identiteit van een overleden man van Buchenwald te bemachtigen en zo werd hij Leon Joachim Keller. Hij had Karla naar buiten gedragen en een andere doodde Duitse soldaat op haar plaats gelegd en verbrand zodat hij niet meer herkenbaar was als man. Salbe heeft hij naar beneden gedragen om te laten lijken dat hij nog leefde. Karla heeft hij naar een ziekenhuis gebracht en daar werd ze geopereerd. Karla had het overleefd en was de moeder van Elise. Elise was de dochter van Megin. Karla was nog 14 jaar bij Braekmann gebleven en is toen van hem gescheiden. Braekmann had veel macht in Duitsland en niemand wist zijn ware identiteit. Op het feest hadden Karla en Elise Megin uitgenodigd om aan de gasten te laten zien wie Keller (Braekmann) nu eigenlijk was. Ze hadden ook Stratski gevonden die wilde getuigen tegen Keller. Toen kwam Karla binnen. Die zou wat later komen. Megin stond na 40 jaar met zijn verloren liefde weer oog in oog.
Hun plan mislukte. Stratski werd gearresteerd en Elise, Karla en Megin werden naar de kamer van Braekmann gestuurd. Daar confronteerde ze elkaar met wat ze zouden doen om Keller naar beneden te halen. Tot Megin een list bedacht hoe hij Stratski vrij kon krijgen. Keller trapte er in. Hij ging weg en Stratski was weer vrij. Toen Keller wegreed ontplofte de auto en kwam Braekmann aan zijn eind. Megin en Karla kwamen weer bij elkaar na 40 jaar.

Tijd: De meeste gebeurtenissen spelen zich in april 1945. Verder speelt het zich af in april 1985. De verhaal tijd is 40 jaar. Er wordt dan wel voor al gericht op één week in april 1945 en op de 11 april in 1985. De rest wordt heel kort samengevat als Karla Megin weer voor het eerst ziet sinds 40 jaar. Ik heb ongeveer 22 uur gedaan over het lezen van het boek.
Een belangrijke vertraging vond ik toen ze in het huis van de tante van Karla waren en ze eindelijk bevrijd waren door de Amerikanen, maar zij dachten dat ze Duitsers waren. De vertraging was toen het gevecht ontstond tussen Braekmann en de rest. Toen Karla “stierf” en Salbe ook dood ging. Er werd heel duidelijk beschreven wat Megin zag en voelde. De vertraging liep door tot en met Megin buitenwesten raakte toen hij hulp ging halen voor Karla. Deze vertraging is te vinden op bladzijde 438 tot en met 448. Deze vertraging vind ik belangrijk, want dat was het moment dat de geliefde en de beste vriend van Megin voor zijn ogen stierven en hij ze voor zijn gevoel nooit meer terug zag. Wat niet helemaal waar was want Karla kreeg hij 40 jaar later nog te zien toen bleek dat ze toch nog leefde. Het was ook een heel aangrijpend stukje.
Een heel wat hoofdstukken voor deze vertraging komt een hele opvallende versnelling. Dit speelt zich af in 1985. In dit stukje wordt verteld dat Karla en Salbe dood gaan. Er wordt niet verteld hoe en wanneer, maar je weet dus als dat ze dood gaan. Deze versnelling komt voor op bladzijde 365.
Het grootste deel van het boek zijn flashbacks. De samenvatting is eigenlijk een samenvatting van alle flashbacks behalve de laatste twee alinea’s. Door al deze flashbacks krijg je de jeugd van Megin te zien en snap je zijn haat voor de nazi’s en voor Keller.

Ruimte: De gebeurtenissen spelen zich af in Duitsland. De gebeurtenissen in 1985 spelen zich af in een Weimar in Oost-Duitsland. De gebeurtenissen in 1945 spelen zich af in Antwerpen (toen Megin nog thuis woonde), in Buchenwald, onderweg naar Arnstadt en in Arnstadt in het huis van de tante van Karla.
Er zijn belangenruimtes, zoals de boerderij waar Karla woonde. Als Megin in of bij de boerderij is voelde hij zich veilig. Hij was dan in de buurt van zijn geliefde en samen bedreven ze dan de liefde in de korenvelden. De boerderij wordt als een beeld van veiligheid en geluk weergegeven. Megin voelt zich dus ook zo als hij daar is.

Personen:
Megin Friedmann: Megin is de hoofdpersoon. Hij is 14 jaar als zijn ouders vermoord worden en hij in het concentratiekamp Buchenwald wordt geplaatst. Dit zorgt ervoor dat hij al snel volwassen werd en zich zo ging gedragen. Toch was hij wel bang voor de nazi’s. Hij had veel haat in zich voor de nazi’s en vooral voor Braekmann. Hoe Salbe en Karla ook probeerde hem te overtuigen dat Braekmann niet zo’n slechte man was, maar Megin bleef ervan overtuigd dat Braekmann niet deugde. Hij kreeg uiteindelijk 40 jaar later ook zijn gelijk. Ook toen was er nog heel veel haat voor Braekmann in de hart van Megin. Megin was een beetje onzekere jongen. Hij wist uiteindelijk niet meer wat hij moest denken van de relatie tussen Karla en hem en tussen Karla en Braekmann. Verder had hij moeite met het beheersen van zijn woede. Zo heeft hij Braekmann bijna twee keer vermoord en de man die zijn vader had vermoord heeft hij ook bijna gedood. Hij was de geliefde van Karla en hij was als een zoon voor Salbe. Salbe was dan ook in zijn ogen zijn tweede vader en zijn beste vriend.
Karla: Karla was de geliefde van Megin en van Braekmann. Ze wist goed wat ze wilde tot ze de kans had om weg te gaan van allebei maar ze toch terug kwam. Ze was een slimme vrouw. Zo redde ze zichzelf en Megin van twee soldaten die hen tegen hielden toen ze net uit het kamp waren gevlucht. Ze maakte altijd grapjes als de gesprekken te gevoelig werden voor haar of als ze merkte dat de sfeer niet helemaal in orde was. Ze voelde liefde voor Megin, maar toch wou ze alleen verder gaan na de oorlog. Na de oorlog bleef ze echter bij Braekmann omdat ze zwanger was, hij had veel geld en macht dan had ze tenminste niks te kort en haar kindje ook niet en omdat ze misbruik kon maken van zijn geld en macht. Ze heeft een goed hart. Zo heeft ze met behulp van Braekmann Salbe en Megin uit het concentratiekamp gehaald.
Fritz Braekmann: Een nazi majoor die een grote hekel heeft aan joden. Hij is een ss-majoor die wel een aantal levens in het concentratiekamp heeft gered. Dit haalde Karla en Salbe over dat het niet zo’n slecht mens was. Dit deed hij omdat hij dan een betere kans had om te overleven na de oorlog. Hij had dan het bewijs dat hij joden had geholpen en dan zou hij waarschijnlijk niet terecht worden gesteld door de Amerikanen. Hij wilde weinig weten van Megin en had een bloedhekel aan hem omdat hij hem niet vertrouwde. Hij was de minnaar voor Karla en had dan ook veel gevoelens voor haar. Hij had veel geld en macht na de oorlog in Duitsland. Toen in 1985 op het feest werd gezegd wie hij werkelijk was wilden de mensen dit niet geloven want hij had zoveel voor hun Duitsland gedaan. Hij wist mensen dus zo te beïnvloeden dat hij werd gezien als een goed man.
Salbe: Een wat oudere man die vijf jaar in het concentratiekamp van Buchenwald heeft gezeten. Hij heeft die 5 jaar concentratiekamp weten te overleven door extra voedsel en medicijnen die hij kreeg van Braekmann in ruil voor diamantjes. Salbe was zorgzaam voor andere zo gaf hij het extra voedsel en medicijnen aan de medegevangenen. Salbe had een goed hart en redde door de medicijnen en voedsel vele levens. Megin was als een zoon voor hem. Hij liet Megin bij hem werken in de quarantaine, hij gaf Megin goede schoenen en kleren en redde zelfs een paar keer zijn leven. Salbe stierf in het huis van de tante van Karla door een kogel van hun bevrijders de Amerikanen.
Stratski: Stratski zorgde voor Megin in het kamp. Hij zorgde dat hij genoeg te eten had en dat hij niet dood ging toen ze een keer een lange mars moesten lopen. Stratski was een sterke pool die veel moed had en niet snel bang werd. Stratski weet te overleven en ziet Megin 40 jaar later weer op het feest van Keller.
Elise: Elise is de dochter van Megin. Zij is opgevoed door Braekmann en door haar moeder Karla. Ze heeft de zelfde humor als haar moeder en wil ook van Braekmann af. Ze kan goed luisteren en luistert dus ook naar de verhalen die Megin aan haar vertelt op het feest.

Vertelwijze: De vertelwijze in 1985 is in de ikvorm geschreven. De ikvorm is dan van Megin. Je leest dan alleen zijn gedachtes en wat hij zag en deed. Behalve één paragraaf in hoofdstuk 3 van boek X daar is de vertelwijze in de hij/zijvorm door de ogen van Braekmann gezien. Daarin denkt Braekmann over hoe dom het was om Megin te laten leven. Hij had genoeg kansen gehad om hem te doden en hij had het alsmaar niet gedaan en nu bleek hij ook nog de vader van Elise te zijn. Je leest hoe schuldig Braekmann zich voelde omdat hij Megin had laten leven. Dit stukje werd niet in de ikvorm geschreven, want je leest bijvoorbeeld: ‘Hij hoorde Karla’s dubbelzinnige grap over zout- en pepermijnen.’
De vertelwijze in 1945 is in de hij/zijvorm door de ogen van Megin gezien. Behalve in één hoofdstuk, namelijk hoofdstuk 12 van boek V. Je leest dan de gedachtes van Karla als ze even alleen is gelaten door Salbe, Megin en Braekmann omdat er Duitse soldaten waren die haar als hun zuster wouden gebruiken. Ze deed zich ook voor als een zuster en ze reden in een ambulance. Ze konden dus moeilijk weigeren. In dat stukje kom je er achter dat ze zwanger is en dat ze verliefd is op Megin. Ook dit stukje is geschreven in de hij/zij vorm.

Structuur: Het boek is in tien boeken verdeeld. Die boeken bevatten dan weer hoofdstukken.
Proloog
Boek I
Hoofdstuk 1 tot en met 3
Boek II
Hoofdstukken 1 tot met 2
Boek III
Hoofdstukken 1 tot met3
Boek IV
Hoofdstukken 1 tot en met6
Boek V
Hoofdstukken 1 tot en met13
Boek VI
Hoofdstukken 1 tot en met 4
Boek VII
Hoofdstukken 1 tot en met 9
Boek VIII
Hoofdstukken 1 tot en met 2
Boek IX
Hoofdstukken 1 tot en met 3
Boek X
Hoofdstukken 1 tot en met 5
Het boek begint met het Proloog. Daarin val je midden in het verhaal over Megin die naar huis fietst, omdat hij zijn vader sinds heel lang weer krijgt te zien, want hij zat ondergedoken, omdat hij joods is. Het is dus geen informatief begin.
Het is een gesloten einde. De problemen zijn opgelost. De waarheid is boven tafel gekomen. De aartsvijand van Megin is dood en hij heeft zijn verloren geliefde terug gevonden.

Motieven en thema
Motieven: De belangrijkste motieven zijn:
· Angst: In de oorlog is veel angst. Dus dat is een motief dat je ziet. Bang om dood te gaan. Bang om je familie, vrienden of geliefde te verliezen en angst voor de nazi’s. Zo is Megin bang toen ze ondergedoken zaten in de schuilkelder van het huis van de tante van Karla en de Duitsers vonden hen bijna, maar hij had ook angst toen Karla en hij bijna gesnapt werden, toen hij net gevlucht was hij het concentratiekamp, door twee Duitse soldaten die langs reden. Hij had ook angst toen hij dacht dat hij vermoord werd door Braekmann toen hij nog in het kamp zat en in het loopgraf werd geduwd en Braekmann begon op hem te schieten en hem te begraven.
· Dood: In de oorlog is er ook veel dood. In het Proloog lees je hoe Megin zijn moeder voor zijn neus vermoord ziet worden en hoe zijn vader neer geschoten wordt en afgevoerd wordt. Megin maakt ook de dood van zijn beste vriend Salbe mee en van zijn geliefde Karla. Het raakt hem zo. Hij is iedereen kwijt geraakt na de oorlog. Hij had niemand meer.
· Liefde: Naast veel negatieve dingen bestaan er ook positieve dingen in de oorlog. Zo leert Megin Karla kennen en ze worden verliefd. Ook wordt Braekmann verliefd op Karla. Er is ook liefde tussen Salbe en Megin maar dat is een ander soort liefde. Dat is een soort vriendschappelijke liefde. Ze zien elkaar als vader en zoon en beste vrienden.
· Jodenvervolging: De jodenvervolging komt ook als maar terug. Eerst als de vader van Megin voor zijn neus wordt neergeschoten en opgepakt omdat hij een jood is. In een concentratiekamp is de enige manier om te bewijzen dat je geen jood bent is om te laten zien dat je niet besneden bent. In het kamp wordt er dus ook nog heel erg op gelet. 40 Jaar later is er nog steeds haat tegen de joden. Braekmann laat dat erg goed blijken tegenover Megin.
· Vertrouwen: Vertrouwen is niet altijd even makkelijk in de oorlog. In dit boek is vertrouwen een belangrijk punt. Karla en Salbe hadden veel vertrouwen in Braekmann omdat hij hen had geholpen met ontsnappen en het overleven van het kamp. Megin had echter helemaal geen vertrouwen in Braekmann. Hoe Salbe en Karla hem ook probeerde over te halen. Er was veel geruzie in het boek over het vertrouwen van Braekmann in het boek te vinden. Megin had wel de grootste vertrouwen in Salbe en in Stratski.

Thema: De jeugdherinneringen van een man van toen hij als 15 jarige jongen in een concentratiekamp zat en was ontsnapt.

Titel verklaring: Ik weet niet goed waarom de schrijver voor deze titel heeft gekozen. Ik denk dat het te maken heeft met hoe blij Megin, Salbe en Karla zich voelde toen ze de Amerikaanse vlag zagen wapperen. Toen ik het las voelde ik me zelfs blij voor hen dat ze vrij waren. Terwijl ze nooit echt de smaak van vrijheid hebben kunnen proeven, omdat Salbe daarna vermoord werd en Karla haar leven bij Braekmann heeft geleefd met het idee dat de echte vader van haar dochter dood was. Megin heeft iedereen verloren en heeft Karla altijd in zijn hart mee gedragen. Hij heeft nooit met haar vrij kunnen zijn. Tot 40 jaar later. Dan pas konden ze de smaak van echte vrijheid met elkaar proeven.

Persoonlijke mening
Ik vond het gedeelte dat het gevecht tussen de Amerikanen, Braekmann, Salbe, Megin en Karla ontstond en Karla en Salbe stierven. Ik vond het zo mooi beschreven en duidelijk. Ik zag het helemaal voor me gebeuren en het greep me echt. Vooral ook toen het verhaal van Elise er na kwam dat alles uit legde en dat het toen bleek dat Karla nog leefde. Dat vond ik heel goed beschreven en op eens viel het boek samen. Waarom Elise zo geïnteresseerd deed in Megin en waarom hij was uitgenodigd en waarom Elise zo erg op Karla leek. Ik vond het heel goed in elkaar zitten.
Voor de rest vond ik het een goed boek met een rare structuur. In het begin was het moeilijk te snappen in welke tijd we nu zaten. Dat kwam ook doordat er in verschillende perspectieven werd geschreven. Het verhaal werd uiteindelijk heel aangrijpend en duidelijk toen het helemaal in elkaar viel en een goed kloppend verhaal vormde. Ik had eigenlijk niet zulke goede verwachtingen bij het boek, maar ik vind het een van de mooiste oorlogsboeken die ik heb gelezen. Het is ook een heel nieuw verhaal. Ik heb nog nooit een oorlogsboek gelezen dat zo verliep en ik heb er heel wat gelezen: met een ontsnapping uit een concentratiekamp en gedood door de bevrijders, de Amerikanen. Ik vond het een wonderlijk verhaal.
Het was een duidelijk en goed leesbaar taalgebruik. Het was soms wel saai in het begin als er werd uitgelegd wat de taak van bepaalde mensen in een kamp was. Dat vond ik minder boeiend. Dat kan best gemist worden uit het boek.
Het was wel raar dat het verhaal maar door en door ging. Als ik dacht dit is een mooi einde dan moest ik nog 60 bladzijdes en kwam er een hele nieuwe wending aan het verhaal. Het einde vond ik ook wat raar dat Braekmann stierf doordat zijn auto ontplofte. Dat was minder spectaculair dan ik had verwacht. Ik dacht dat ze het hele echte verhaal over Braekmann zouden vertellen aan de wereld en dat hij zo naar beneden is gehaald. Dat zou ik een leuker einde hebben gevonden.
Ik kon me heel goed inleven in het verhaal want alles werd heel duidelijk beschreven. De ruimtes werden ook heel duidelijk beschreven. Je kon alles voor je zien en je kon het zien gebeuren alsof je er naast stond toe te kijken.Dat vond ik heel knap gedaan.
Ik kon met niet altijd even goed inleven in de personen. Soms werd ik gek van Megin dat hij maar door zeurde over Braekmann dat het een slechte man was. Terwijl Braekmann hem uit het kamp had gehaald. Het was dan niet meteen een goede man, maar een beetje dankbaarheid kan ook wel. Ik kon ook wel een beetje gek worden dat Karla de hele tijd om dingen heen draaide door grapjes te maken. Ze heeft nooit echt duidelijk tegen Megin gezegd dat ze relatie had met Braekmann en Braekmann kwam er ook pas 40 jaar later achter dat Karla een relatie had met Megin. Ik denk dat ik heel anders zou hebben geregeert in die situaties. Ik denk dat ik duidelijker zou zijn geweest dan Karla en respect voller dan Megin.
Ik zou het boek aanraden aan mensen die veel tijd hebben en veel lezen. Als je geen tijd hebt leg je het boek te snel opzij en dan duurt het veel te lang voor je er door heen bent ook al is het een goed boek. Het goede aan het boek komt ook pas aan het einde van het boek als Karla dood gaat en als Elise haar verhaal vertelde. Het is een boek waar je in kan weg dromen door dat de omgeving zo duidelijk beschreven wordt en dat is heel leuk als je het boek leest.