Heb je zin om een korte enquête in te vullen over jouw ergernissen op school? Meedoen kost een paar minuutjes van je tijd.
Geschreven door: | anoniem |
Datum ingestuurd: | 31 maart 2003 |
Niveau: | 5 vwo |
Taal: |  |
Woorden: | 2529 |
Opvragingen: | 3130 (19 deze maand) |
Waardering: |
Titel: | Fenrir |
Een lang weekend in de Ardennen | |
Auteur: | |
Jaar van uitgave: | 2000 |
Aantal pagina's: | 163 |
Moeilijkheidsgraad: |
|
Thema: |
Auteur: | |
Geslacht: | vrouw |
Nationaliteit: | Nederlands |
Geboren: | 2 februari 1918 |
Informatie: | http://www.hellahaasse.nl/boekboek/show/id=89942 http://nl.wikipedia.org/wiki/Hella_S._Haasse |
Populaire titels: |
|
Hella S. Haasse
Fenrir. Een lang weekend in de Ardennen
1e druk
Uitgever: Querido, Amsterdam 2000
163 bladzijden
Indeling:
Het verhaal is ingedeeld in 16 hoofdstukken. Aan elk begin van een hoofdstuk begint het met een datum gevolgd door een witte pagina. Behalve het de 1e en het 3e hoofdstuk.
Samenvatting van inhoud:
Matthias Crone bezoekt op 25 september een concert van de pianiste Edith Waldschade. Zijn belangstelling voor deze vrouw is gewekt door een interview met haar. Ze vertelt daarin dat ze wolven heeft, en omdat hij bezig is met een encyclopedie over wolven, wil hij graag meer van haar weten. Het lijkt Matthias onwaarschijnlijk dat Edith Waldschade daadwerkelijk wolven in haar achtertuin heeft. Hij weet dat ze moeilijk benaderbaar is en hoopt door zijn aanwezigheid bij het concert meer van haar te weten te komen. Het concert valt tegen: technisch speelt Edith goed maar haar spel mist gevoel. Ze maakt een gespannen en gehaaste indruk. Als Matthias de volgende dag met een brief naar haar hotel gaat, blijkt ze te zijn vertrokken naar haar landgoed Breidablick in de Belgische Ardennen. De avondkranten melden dat zij haar tournee heeft afgebroken. Op het moment dat Matthias er zich bij neergelegd heeft dat hij Edith Waldschade geen plaatsje in zijn wolvenencyclopedie kan geven, stuit hij op de naam Erik Waldschade, een geleerde die in de jaren dertig werk publiceerde over middeleeuwse volksgebruiken. Waldschade schreef over magische praktijken in verband met wolven, zoals door de mannenbonden in het voorchristelijke Noord-Europa, die de wolf als totemdier hadden genomen. Op 24 september schrijft Edith Waldschade een brief aan haar al twintig jaar vermiste geliefde Jon. Ze is op een keerpunt in haar leven gekomen, want ze wil breken met haar zus en zwager die met hun dochter ook op het landgoed wonen. Ze wil hun deel van Breidablick kopen omdat hun levensvisie zoveel verschilt dat het tot conflicten en onenigheid leidt. Ze vertelt Jon ook over de wolven die ze na zijn verdwijnen in Canada gekocht heeft als pup, nadat hun moeder door jagers is gedood
Op 22 september verschijnt er een krantenartikel onder de titel Bijeenkomst van 'Nieuwe heidenen' in de Belgische Ardennen? Het beschrijft het herfsteveningsfeest gevierd door een tot dan toe onbekende natuurgodsdienstige sekte. Gerda Blanck (Ediths zus) is de organisator. In het artikel worden de naam van Erik Waldschade en zijn dochter Edith genoemd. Er wordt opgeroepen op te passen voor een extreem rechtse vrijplaats op het landgoed. In de nacht van 25 op 26 september schrijft Edith weer een brief aan Jon. Ze vertelt hierin dat ze een krantenknipsel heeft toegestuurd gekregen over een bijeenkomst op Breidablick. Ze heeft hierop haar tournee afgebroken. Ze voelt zich verraden door haar zus Gerda. Ze weet dat haar vader dit soort bijeenkomsten verafschuwde. Op 28 september komt er een man bij Edith langs. Het blijkt haar tot nu toe onbekende halfbroer Erwin te zijn, de zoon van Eriks eerste vrouw Susie Keilheber. Hij heeft al enige tijd contact met Gerda en haar man Egon en is degene die Edith het krantenartikel heeft toegezonden. Op 3 oktober wordt ontdekt dat de wolven zijn verdwenen. Het hek van hun verblijf stond open. Eén wolf is door een vrachtwagen overreden. Erwin suggereert dat Egon en Gerda daar schuld aan hebben. Erwin zegt Breidablick te willen behouden en te willen delen met Edith. Hij wil Gerda en Egon in ruil voor hun deel een landgoed in Zweden aanbieden. Edith weigert dit. Egon en Gerda willen niet van Breidablick vertrekken, hoewel ook Gerda vindt dat haar feest uit de hand is gelopen. Ze heeft plannen voor een huttendorp voor Oerhemers. Op 12 oktober vindt Erwin Edith in het bos, waar ze treurt om haar wolven. Hij vraagt naar haar verhouding met Jon en of Jon op de hoogte was van de theorieën van haar vader. Er ontstaat een ruzie over mensenrassen. Erwin beweert dat Erik sprak over superieure rassen. Edith daagt hem uit dat te bewijzen met boeken uit Eriks bibliotheek, maar Erwin zegt dat daar al een hoop uit verdwenen is. Op 14 oktober, drie weken na het concert, gaat Matthias uit. Hij ontmoet een oud-klasgenoot Rollo Bleys. Rollo laat zich inhuren om op manifestaties te provoceren en op deze wijze geweld uit te lokken. Hij vertelt onlangs een opdracht te hebben gekregen wolven neer te schieten op particulier terrein. Het blijkt dat Siv, Gerda's dochter, hem benaderd heeft. Rollo stelt Matthias voor een lang weekend naar het landgoed te gaan. Rollo en Matthias arriveren op 17 oktober op Breidablick. Siv ontvangt ze. Matthias wil Edith spreken maar die is volgens Siv onbenaderbaar. Matthias spreekt met Siv over het oerheemfeeest. Siv vertelt dat de bijeenkomst werd verstoord door mannen met dierenmaskers. Er was paniek. In de wolvenkamp is iets vreselijks gebeurd waardoor de wolven zijn gevlucht. Matthias gelooft Sivs verhaal niet. Hij gaat de bibliotheek van Erik Waldschade binnen. In deze ruimte kan hij een gesprek horen in de aangrenzende kamer. Edith en Gerda zijn in een heftige discussie verwikkeld. Het gaat over de hondenkennel. Als Gerda Ediths kamer heeft verlaten, betrapt Edith Matthias in de bibliotheek. Hoewel ze boos is, nodigt ze hem toch uit in haar studio. Matthias vertelt dat het hem om de wolven gaat. Omdat Matthias Fenrir op het schilderij heeft herkend, krijgt hij de sleutel van de bibliotheek. De volgende dag, 19 oktober, duikt Matthias helemaal in de boeken. Hij ontdekt de opzet van een roman die Erik ooit maakte. De hoofdpersoon trouwt een zwanger meisje uit morele overwegingen. Zijn stiefzoon wordt geboren met een hazenlip. Dan stopt het verhaal en gaat verder met de herinneringen van Erik aan een oogstfeest dat hij met zijn studenten meemaakt. Het feest loopt uit de hand en de studenten verkrachten een meisje. Erik voelt zich verantwoordelijk en trouwt het meisje. Tijdens de gezamenlijke maaltijd ontmoet Matthias Sivs ouders. De sfeer is erg bedrukt en dan gilt Siv dat er een mensenhoofd in de buurt gevonden is. Het blijkt dat de familie anonieme brieven en telefoontjes kreeg. Erwin heeft de laatste brief van Jon, die Edith verscheurd had en vervolgens kwijtgeraakt was, gevonden en geplakt en overhandigt hem haar.Hieruit blijkt dat Jon zich in Israël onder druk gezet voelt door zijn zuster. Ze heeft informatie over Ediths vader ingewonnen en verwijt hem niet joods genoeg te zijn. Ze vindt Ediths vioolspel mooi, maar stelt dat de mens erin ontbreekt. Jon begint te twijfelen en vraagt zich af of Edith en hij samen een toekomst hebben. Erwin verklaart Edith dat hij in de oorlog woonde bij een gezin waar joden ondergedoken waren: Jon en zijn zuster. Edith vraagt of hij meer over Jon weet. Erwin blijkt contact te hebben gehad met Jons zuster en haar de informatie over Erik te hebben toegestuurd. Het auto-ongeluk van Jon en diens zuster is volgens Erwin een dubbele zelfmoord geweest. Edith heeft van Matthias de tekst van haar vader over het oogstfeest gekregen en zegt tegen Erwin dat hij haar halfbroer niet is. Erwin wist dit, maar is woedend dat Edith het blijkt te weten. Juridisch blijft hij haar halfbroer. Rollo en Matthias willen tot Sivs grote woede de volgende dag Breidablick verlaten. Om de slechte sfeer op het landgoed te ontvluchten gaan ze naar een restaurantje in de buurt. Ze vernemen er dat daar een journalist logeerde die aanwezig was op het oerheemfeest, maar niet is terugkomen, niet heeft betaald en ook zijn auto niet heeft opgehaald. Rollo denkt dat hij is vermoord, Matthias niet. De ochtend van 20 oktober gaat Matthias vroeg joggen en stuit daarbij op twee wolven, ze lijken gewond. Hij gaat snel naar het huis terug om Edith te waarschuwen. Er ontstaat een complete chaos op Breidablick. Er arriveren Franstalige gendarmes. Matthias ziet hoe Rollo door gendarmes wordt meegenomen. Hij blijkt Erwin te hebben neergeschoten. Twee verdoofde wolven worden naar een dierenhospitaal afgevoerd. Op deze tocht vergezelt Matthias Edith. Een van de wolven gaat dood. Het is echter een zwarte wolf, dus geen wolf van Edith. Op 21 oktober pakt Matthias zijn spullen en verlaat Breidablick. Siv klampt hem aan. Ze vertelt een nog gruwelijker verhaal over het feest: ze heeft haar oom Erwin gezien met een dierenkop en bebloede handen en kleren. Matthias raadt haar aan te getuigen in de zaak tegen Rollo. Er arriveren twee mannen die barakken zouden hebben moeten bouwen. Erwin blijkt asielzoekers te hebben uitgenodigd op Breidablick: Egon is bedrogen. Matthias bezoekt Rollo. Hij vertelt Erwin te hebben beschoten omdat deze zijn geweer op Edith gericht had. Rollo vraagt Matthias de verdwenen journalist op te sporen. Matthias keert terug naar Amsterdam. Hij weet niet of hij Rollo moet geloven. Twee maanden later, het is dan december, zoekt Edith Erwin op in een herstellingsoord in de Achterhoek. Inmiddels heeft Erwin een andere plaats voor de asielzoekers gevonden in de buurt van het huis dat Ediths vader bewoonde voor Breidablick, gelegen in het dorp waar Matthias vandaan komt. Matthias is nog steeds niet in het reine gekomen met de gebeurtenissen op Breidablick. Ook heeft hij Rollo niet kunnen helpen. Hij probeert via bestudering van het werk van Erik Waldschade het raadsel op te oplossen, maar hij vindt weinig tot hij in een krantenarchief een foto van een concert van Edith en Jon tegenkomt. In het publiek herkent hij Erwin die kijkt naar het tweetal met de blik van een roofdier dat zijn prooi in het oog heeft. In Matthias' dorp wordt geprotesteerd tegen de komst van Erwins asielzoekerscentrum. Matthias wordt door de redactie van zijn krant op onderzoek gestuurd. Het pand voor de asielzoekers is gekocht door de firma Keilheber. Matthias kent de naam, maar weet niet waarvan. In zijn artikel pleit hij voor een antecedentenonderzoek naar deze firma. Hij vermoedt een spoor te hebben gevonden.
Tijd:
Het verhaal speelt zich af in de maanden september t/m december. Het jaartal wordt niet genoemd. Bijna alle 16 hoofdstukken zijn op chronologische volgorde, behalve de 1e drie hoofdstukken. Tussen de laatste twee hoofdstukken zit een tijdsprong van twee maanden.
Plaats:
Belangrijkste plaats van handeling is Breidablick, een groot huis met een stuk bos erbij in de Belgische Ardennen (provincie Luik, niet ver van de Duitse grens). 'Breidablick' betekent 'wijd uitzicht' in de taal van de Edda-liederen en is in de Oud-Noorse mythologie de naam van de woning van Balder, de god van licht en vreugde. Het huis -'een enclave', 'een zonderling stuk niemandsland' (p. 51) -wordt bewoond door Edith Waldschade (tweede verdieping) en het gezin Blanck, later ook nog door Erwin Waldschade. Verder wonen er een portier en zijn vrouw.
Aan het eind van de roman speelt ook een dorp in Gelderland een belangrijke rol. In dat dorp hebben vroeger Erik en Erwin Waldschade gewoond, in een villa in het bos. In hetzelfde dorp wonen de ouders van Matthias Crone. In hun apotheek woonde vroeger meester Oudemans, die tijdens de Tweede Wereldoorlog de joodse kinderen Jon en Hadassah Altmann verborg en later Erwin in huis nam. Villa Breidablick was tijdens het Ardennenoffensief in 1944 het staf- kwartier van de Duitsers. Het huis is somber en kil.
Personages:
Hoewel Matthias Clone de hoofdpersoon is, krijgen de leden van de familie Waldschade ook heel veel aandacht. De drieëntwintigjarige Matthias is assistent-redacteur Necrologie en Herdenking bij een middelgroot dagblad. Hij woont al een paar jaar in Amsterdam (de Pijp); zijn ouders zijn apothekers in een Gelders dorp. Sinds zijn kinderjaren is hij geobsedeerd door wolven. Hij leest alles over deze dieren en werkt aan een wolvenencyclopedie. Hij wil 'via de publiciteit bijdragen tot de kennis over en begrip voor dat fascinerende, miskende en met uitroeiing bedreigde dier (p. 9).
Edith Waldschade (internationaal bekend pianiste), heeft sinds twaalf jaar drie wolven (Roo, Luut en Wala) in het bos bij haar huis (Breidabklick) in de Ardennen. Ze heeft een relatie gehad met Jon Altmann. Na zijn vertrek verliest zij hem uit het oog. Ze schrijft hem brieven die ze niet verstuurt.
Erik Waldschade: Vader van Edith
Erwin Waldschade: Blijkt halfbroer te zijn van Edith en Gerda. Hij beweerde dat hun vader niet onschuldig was. Daar om heeft hij ‘bezwarende documenten uit de bibliotheek van Breidablick verwijderd.
Gerda Blanck- Waldschade: Getrouwd met Egon Blanck. Papt aan met Matthias en Rollo, om dat ze via een interview in de krant beroemd wil worden.
Rollo Bleys: Vroegere klasgenoot van Matthias.
Meervoudig personae perspectief:
De alwetende verteller plaatst wisselend Matthias Crone en Edith Waldschade, vanuit een derde persoon.
Verhaal Conventie:
Realistisch verhaal
Stijl:
Hella gebruikt verschillende tekstsoorten: brieven, krantenartikelen, aantekeningen en toneelachtige teksten. Vooral de brieven geven een indruk van echtheid. Ze maakt gebruik van manuscriptfunctie. Wegvallende delen tekst die zogenaamd niet meer leesbaar waren in een brief. Oude spelling gebruiken. In verschillende hoofdstukken, vooral die over de belevenissen gaan van Edith, worden veelvuldig stukken tekst tussen haakjes geplaatst. Ze hebben het karakter van decor- en regieaanwijzingen, zoals die in toneelstukken voorkomen.
Titel:
Fenrir is de wolf uit het Oud-IJslandse epos Edda, die telkens opnieuw probeert de ondergaande zon te verslinden. Deze 'monsterlijke zwarte wolf met opengesperde muil en uitgestrekte klauwen' (p. 21) staat afgebeeld op een reusachtig schilderij dat in de hal van Breidablick hangt. Fenrir symboliseert de dreigende ondergang van de wereld. Als de zon (toch) weer opgaat, herleeft alles: 'Het is een eeuwige kring- loop' (p.99).
De ondertitel heeft betrekking op het verblijf van Matthias Crone en Rollo Bleys op Breidablick in de Ardennen van 17 tot 21 oktober. Tij- dens dit lange weekend vinden dramatische gebeurtenissen plaats.
Vertelperspectief
De alwetende verteller plaatst wisselend Matthias Crone en Edith Waldschade op de voorgrond. In feite is het hele verhaal één grote terugblik. Daarop wijzen passages als: 'Wanneer Matthias aan deze dag terugdacht, herinnerde hij zich alleen chaos' (p. 133).
Thema:
Drie Thema’s: Homo homini lupus
Idee:
De ene mens is voor de andere een wolf
Schijver:
Hella Serafia Haasse werd op 2 februari 1918 in Batavia geboren, als dochter van de detectiveschrijver W.H. Haasse (pseudoniem: W.H. van Eemlandt). Zij studeerde o.a. aan de Amsterdamse Toneelschool, debuteerde in 1945 met de dichtbundel Stroomversnelling en werd bekend met de mede op jeugdherinneringen gebaseerde novelle Oeroeg (1948). Haar eerste grote, vaak herdrukte roman, Het woud der verwachting (1949), heeft Charles d'Orléans als hoofdfiguur. De verbeelding van een exotisch verleden karakteriseert een belangrijk deel van haar werk, dat daardoor enigszins romantisch aandoet. Gaandeweg is het echter van verhalend en fictief geëvolueerd naar sober en documentair, getuige boeken als Een gevaarlijke verhouding of Daal-en-Bergse brieven (1976) en Mevrouw Bentinck of Onverenigbaarheid van karakter (1978), waarin zij gebruik maakt van authentieke documenten, overgeleverde geschriften van mensen uit vroeger eeuwen, die zij afwisselt met eigen commentaar. Zo ontstaat er een controleerbaar en toch fictioneel geheel. Haar scherpe intelligentie en haar cultuurhistorische belezenheid blijken uit verscheidene essays als Een kom water, een test vuur (1959). Haar autobiografische geschriften Zelfportret als legkaart (1954) en Persoonsbewijs (1967) tonen haar als een persoonlijkheid die in de veelheid van waarnemingen, emoties en relaties via zichzelf op zoek is naar de mens. In 1981 ontving zij de Constantijn Huygensprijs, in 1984 de P.C.-Hooft
Beoordeling:
Ik vind het boek niet echt leuk om te lezen. Dit kwam vooral doordat er veel verschillende verhaallijnen door elkaar lopen wat het nogal complex maakt. Maar aan de andere kant, is het wel heel knap hoe Haasse dit gedaan heeft. Het boek heeft geen ontknoping, het is aan de lezer om alle puzzelstukjes in elkaar te zetten.
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het ons dan weten.
© Scholieren.com 2009