Geschreven door:	anoniem
Datum ingestuurd:	8 maart 2003
Niveau:	4 vwo
Taal:
Woorden:	3411
Opvragingen:	2406 (1 deze maand)
Waardering:	Currently 2.56/5 1 2 3 4 5 2.6/5 (9 stemmen)

Sinds 27 november draait de film Oorlogswinter in de bioscoop. Wij hebben 3 maal het boek van de film en 3 knijpkatten om weg te geven.

1. Er is niet echt veel verschil in de manier waarop het verhaal verteld wordt. Wel zitten er Chinese woorden en uitdrukkingen in. Dit is wel fijn. Je wordt daardoor meer het verhaal ingetrokken, naar het Chinese leefgebied.
Voorbeelden:
 Yaojing soort heks die in verschillende gedaantes kan verschijnen
 Tongxinglian homoseksualiteit
 Ki-stroom levensadem
 De zaken van regen en wolken bedrijven: geslachtsgemeenschap hebben.

2. Het thema is denk ik: leven in een heropvoedingskamp. Dit is wel anders dan we gewend zijn in de normale Nederlandse literatuur. Behalve als hij over de tweede wereldoorlog gaat. Over de concentratiekampen. Het is wel niet helemaal hetzelfde maar je kunt de 2 omstandigheden wel vergelijken (barakken, slecht eten, zwaar werk, veel mensen in 1 ruimte, slechte hygiëne, straf als je je niet aan de regels houd enz)

3. Er zijn wel andere normen en waarden. Zo krijgen de kinderen slaag als ze niet luisteren en moeten ze buigen voor belangrijke personen.
Ik ben het hier niet mee eens want het is kindermishandeling.

4. Het geeft een beeld over de tijd van Mao Zedong. De intellectuelen en mensen die tegen Mao waren moesten naar heropvoedingskampen. Het geeft een streng beeld waarin de mensen niks mogen.
De mensen zijn in het kamp allemaal gelijk ongeacht uit welke kaste ze komen. Dit is buiten het kamp niet zo.
Nee dat is het juist niet. Normaal zijn er veel verschillen tussen de kaste en de mensen die daarin horen. In de kampen is juist geen enkel verschil te merken tussen een landarbeider en een hoogleraar geschiedenis.

5. Nee ben ik nog nooit geweest

6. Er komen geen westerlingen in het boek voor. Er worden alleen gedachten over hen geuit. Zo wordt er bijvoorbeeld gezegd dat de westerlingen witte, behaarde apen zijn die stinken en dat ze in de bomen woonden toen de Chinezen al cultuur hadden en een postwagen.

7. Het geeft me een ander beeld op China. Het gaat dieper in op het gevoel dat een westerling over het land heeft.

8. Lulu Wang kan je verplaatsen in het personage van Lian. Ze ziet alleen het slechte van Mao. Ze is pessimistisch over de toekomst en het verleden. Ze denkt dat er nooit een andere tijd komt en ze altijd onder het bewind van Mao moet leven.

9. Er zijn cultuurverschillen in het verhaal. Zo is er in het verhaal spraken van de verschillende klasse. Dit hebben we in de westerse cultuur niet. Ook hebben ze het over Boeddha (Boeddhisme), bij ons is het voornamelijk het christendom. De mensen buigen voor belangrijke personen dat doen wij ook niet. Ook mogen de ouders de kinderen slaan zonder dat iemand er wat van zegt. Het verhaal speelt zich af in de tijd van Mao Zedong. Het is de tijd van de culturele revolutie. Mensen moesten zich aan de regels van het rode boekje houden. Als ze zich verzetten tegen de politiek van Mao of als ze intellectueel zijn worden ze in heropvoedingskampen opgesloten. Daar is hier in de westerse landen geen sprake van. Wij zijn vrij van meningsuiting.

10. Het is geen vertaling. Lulu Wang is een Chinese die naar Nederland is geïmmigreerd. Het boek is ook in het Nederlands uitgegeven.

11. Ik vind het een leuk verhaal. Het spreekt erg aan. Je leert hoe de mensen in de kampen leefden in de tijd van Mao Zedong en hoe het regime toen was.
Ik denk dat ik haar tweede boek “Seringendroom” over het vervolg van Lian’s leven ook nog ga lezen als ik tijd heb.

12. Het is cultuurgebonden aan de Chinese cultuur. Nergens anders in de culturen zijn er zo’n zware heropvoedingskampen geweest.

SAMENVATTING
A Algemene gegevens
1 Naam van schrijver: Lulu Wang
2 Titel van boek: Het Lelietheater

B Samenvatting met een correcte alineaverdeling
Deel 1: 1972
De moeder van Lian zit in een heropvoedingskamp voor intellectuelen. Hierdoor woont Lian in een tehuis. Lian krijgt vitiligo, dit is een ernstige huidziekte. Ze krijgt allemaal witte vlekken op haar lijf. De ziekte breidt zich snel uit. Lian’s moeder merkt dit ook en ze zorgt ervoor dat Lian mee mag naar het heropvoedingskamp, zodat Lian bij haar moeder kan zijn. Hier is Lian blij om. Lian hoeft in het kamp niet met de andere mee te werken op het land. Lian heeft daarom tijd genoeg om rond te hangen en overal rond te kijken. Zo komt ze ook in de keuken. Daar krijgt ze vaker wat extra’s. dit heeft ze hard nodig want het eten in het kamp is slecht.
De gevangen mogen soms een weekend naar huis. In een daarvan komt Kim met haar moeder opbezoek. Dit is gevaarlijk want Lian en haar moeder mogen geen bezoek ontvangen. Lian krijgt van Kim een geneeskrachtige wortel waar de vlekken van weg moeten gaan. Dit gebeurt later ook.
Omdat Lian niet naar school kan krijgt ze enkele privé leraren. Dit zijn ook allemaal gevangenen. Dat betekent dus dat ze les krijgt van hoogleraren en professoren. Qin is een van haar leraren. Hij leert haar de geschiedenis van China. Maar dan wel de échte en niet die uit de boeken, die zijn namelijk aangepast om de geschiedenis mooier te maken dan hij was. Lian ontwikkeld haar eigen kijk op de geschiedenis. De inhoud van de lessen moet geheim gehouden worden want het is verboden om op die manier over de geschiedenis te praten. Het is daarom ook een uitkomst dat Lian en Qin samen in de molen gaan werken. Hier krijgt ze onder het werk de lessen. Niemand kan het horen want de molen maakt zo’n kabaal dat het niet te verstaan is voor andere. Ook krijgt ze nu een extra maaltijd met veel beter eten dan in het kamp.
Lian heeft niemand om haar verhalen te vertellen en omdat ze ze toch kwijt wil gaat ze naar het meertje achter de slaapzalen. Ze noemt het “het lelietheater”. Hier verteld ze wat ze geleerd heeft aan de kikkers, krekels, vissen en planten. Qin komt ook luisteren. Maar hij is het niet eens met haar zwarte kijk op de geschiedenis. Daarom raadt hij haar aan om oom Kannibaal te vragen om te komen luisteren zodat hij haar blik op de tijd kan verhelderen. Kannibaal komt nu voortaan luisteren. Lian hecht zich erg aan kannibaal en Qin.

Deel 2: 1971
Lian gaat voor het eerst naar de middelbare school. Ze komt in een klas met kinderen uit alle kasten. Ze is zelf een meisje uit de eerste kaste (hoogste) maar ze voelt zich niet thuis bij de meisjes van die kaste. Er is een meisje uit de derde kaste dat al vanaf de eerste dag wordt gepest, kim. Lian krijgt medelijden met haar en probeert vriendschap te sluiten. Dit lukt niet.
Lian’s vader wordt dan naar ene strafkamp gestuurd. Daarom moet Lian bij haar grootouders gaan wonen op het platteland. Lian mist haar ouders en keert terug naar Peking waar ze met haar moeder woont.
Lian gaat kim weer helpen en ze worden vriendinnen. Lian denkt dat kim minder gepest zal worden als ze wordt benoemd tot “leerling van de drie deugden”. Dit houdt in
- proletarische gevoelens koesteren
- goede sportprestaties haleen en gezond zijn
- hoge cijfers halen voor alle toetsen
het proletarische gevoel had kim al als derde kaster van de modderbuurt. Kim en Lian gaan elke ochtend trainen voor de herfstspelen. De herfstspelen komen. Kim wint met granaat werpen en verbreekt het record van het meest favoriete en belangrijkste onderdeel: de 1500 meter. Toch houdt het pesten niet op. Toch gaat Lian door om Kim te helpen. Ze gaat nu samen met Kim huiswerk maken. Kim loopt namelijk erg achter en daardoor snapt ze niks van de stof. Na een hoop inhaalwerk verbeteren de punten van Kim.
Dan wordt de moeder van Lian ook naar een strafkamp gestuurd. Lian moet naar een opvanghuis en sluit vriendschap met een paar jongens. Lian krijgt opeens allemaal witte vlekken op haar lijf. Niemand neemt haar echter serieus. Daarom gaat Lian zelf naar het ziekenhuis. Ze krijgt te horen dat ze last heeft van Vitiligo, een ernstige huidziekte. Als haar moeder dit hoort neemt ze Lian mee naar het heropvoedingskamp.

Deel 3, 1973 en deel 4: 1974
Lian gaat weer naar haar oude school als ze uit het strafkamp komt. Op school blijkt dat ze veel moet inhalen omdat ze van haar privé leraren andere dingen heeft geleerd dan haar klasgenoten. Lian en Kim gaan weer samen trainen en huiswerk maken. In de proefwerkperiode halen ze allebei goede punten, maar de klas blijft Kim pesten. Kim heeft er geen zin meer in en gaat werken. Dat wil zeggen: luciferdoosjes lijmen of oud ijzer zoeken op de vuilnisbelt. De andere op de vuilnisbelt zijn jonger maar hebben Kim toch in hun macht. Lian gaat weer naar Kim en overtuigd haar ervan weer nar school te komen. Lian helpt kim nu met geld verdienen na schooltijd. De regering heeft besloten dat de leerlingen meer proletarisch bewust moeten worden. Daarom moeten ze 2 weken stage lopen op het platteland. De klas stopt met het pesten van Kim omdat ze de snelste en beste is en ze complimentjes krijgt van de lerares. Maar als ze weer op school terug zijn begint het pesten weer. Kim gaat minder naar school om geld te verdienen. Van dat geld koopt ze een blouse. Maar haar klasgenoten lachen haar uit want de blouse bleek een regenjas te zijn. Nu komt Kim helemaal niet meer op school. Ze wil zelfs Lian niet meer zien.
De regering bedenkt weer wat nieuws: de Huangshuai beweging. Dit houdt in dat de leraren de leerlingen verkeerde dingen leren. De gewone lessen worden afgeschaft. Ze hoefden alleen nog maar citaten uit het rode boekje te leren. Omdat de leraren zo “slecht” zijn mogen de leerlingen de leraren geestelijk en lichamelijk mishandelen.
In deze tijd is Kim bij een jeugdbende gegaan. Ze krijgt iets met de beruchtste leider. Ze heeft nu geld genoeg en loopt erbij volgens de laatste mode. Iedereen kijkt tegen haar op. Ze zijn bang voor haar omdat ze nu zo machtig is.
Na de Huangshuai beweging gaat Lian naar oom kannibaal. Maar ze is te erg veranderd en kan niet meer goed met hem praten. Kim gaat ook weer naar school. Ze wordt nu niet meer gepest omdat iedereen bang voor haar is.
De school organiseert een kamp. De klassen gaan voor een week met de boot naar een onbewoond eiland. De kamers worden verdeeld maar niemand mag bij Kim op de kamer. Daarom krijgt ze een eigen “kamer” het berghok. Dan begint de ellende. Elke avond valt om half 10 de stroom uit. Na een paar dagen is de boot kapot en de benzine weg. Het wordt Lian duidelijk dat Kim dit allemaal doet om wraak te nemen, omdat ze zolang gepest is geworden. Lian vertelt dit niet aan het schoolhoofd omdat ze haar vriendin niet wil verraden. Ze doet het toch als de voedselvoorraad opraakt. Deze wil meteen opzoek gaan naar de opvlucht geslagen Kim. Lian wil dit niet en gaat Kim zelf zoeken. Lian zoekt Kim op haar gevoel in het moeras. Lian valt bijna in het moeras maar Kim red haar. Lian vraagt aan Kim waarom ze alles saboteert. Kim bevestigd dat ze wraak wil nemen op iedereen. Lian merkt dat Kim de benzine die kwijt was rondom de houten slaapgebouwen heeft gegoten. Ze was van plan om deze in brand te steken en zo iedereen te vermoorden. Kim zegt dat ze Lian een vriendendienst wil bewijzen. Ze bedoelt hiermee dat ze haar keel wil doorsnijden zodat ze niet hoeft te verbranden. Lian vlucht. Ze snapt nu dat haar vriendin is veranderd.
Op het vaste land worden ze ondertussen bezorgd. Er komt hulp naar het eilandje. De politie gaat Kim zoeken en laat het heuveltje waar Kim zich schuil houdt opblazen.

C Analyse
1 Thema
Het thema is: leven in een heropvoedingskamp. Het gaat over het leven van Lian in het heropvoedingskamp. Ook gaat het over de Culturele Revolutie. Dit bepaald namelijk alles wat in het boek gebeurt.
En vriendschap. De vriendschap van kim en Lian is een rode draad door het verhaal heen. De vriendschap is eigenlijk onmogelijk omdat Lian uit de eerste kaste komt en Kim uit de derde.

2 Vertelwijze
a Probeer iets te zeggen over de manier waarop het verhaal in grote lijnen verteld wordt
Het verhaal is grotendeels in de verledentijd geschreven. Alleen de dialogen zijn in de tegenwoordige tijd geschreven. Er zijn veel beschrijvingen, vooral als het over kim gaat. En de dingen die Lian verteld in het lelietheater. Ze beschrijft hier de geschiedenis van China. Er zijn veel dialogen in het verhaal. Ze zijn uitvoerig geschreven
B Zijn er bepaalde eigenaardigheden met betrekking tot typografie, lay-out en dergelijke?
Nee er zijn geen eigenaardigheden. Alleen zijn de Chinese woorden en stukjes uit het rode boekje cursief gedrukt.

3 Titel, ondertitel en motto
De titel is ”het lelietheater”. Dit slaat op het meertje achter de barakken van het heropvoedingskamp waar Lian en haar moeder verblijven. Bij dit meertje vertelt ze aan de waterplanten, kikkers en krekels interpretaties van de geschiedenislessen die ze van Qin krijgt. De planten en dieren zijn haar publiek. Vandaar dat ze het meertje het lelietheater noemt. Zo krijgt het meertje iets officieels.
Het boek heeft geen ondertitel.
Elk deel heeft een motto. Voor in het boek staat er ook 1 na de dankbetuiging.

Proloog:
De Zee
Van droefenis
Strekt zich uit
Tot in het oneindige

Maar
keer u om:
Aan uw voeten
Ligt de veiligste kust.

Deel 1:
Ik weet niet
Hoe Berg Lu eruit ziet
Ik zit ermiddenin
Geschreven door: Su Shi, anno 1084

Deel 2:
In de hemel als een biyi-vogel
Elk een vleugel en een oog
Een zelfde ritme en een ander doel
Twee lianli-takken hier op aarde
Ontsproten aan een wortel

Geschreven door: Bai Juyi, anno 807

Deel 3:
Als ze zich omdraait en glimlacht
Springen de dahlia’s uit hun knop
Waar ze ruisend voorbij gaat
Schieten de leliën omhoog

Geschreven door: du Mu, negende eeuw

Deel 4:
Zelfs een kaars
Draagt ene vurig hart
En druppelt rode parels
Voordat het afscheid u omhelst

Du Mu, negende eeuw

4 Opbouw
A Is er een proloog/epiloog? Zo ja, noteer kort de inhoud en de functie ervan.
Er is een proloog. Je ziet in dit stukje de woede die in het kind zit. Ze mag namelijk van haar vader een doos uitkiezen. Of met knuffels of met jimu’s (Chinese lego). Het kind kiest de knuffels. Als de vader weg is gaat ze de beesten uit elkaar trekken en ze helemaal verbuigen.
Er is geen epiloog.
B Is het boek in hoofdstukken verdeelt? Zo ja, hoeveel?
Ja het boek is in 129 hoofdstukken verdeeld.
C Hebben de hoofdstukken een titel? Zo ja, noteer ze.

Deel 1:
Mama’s grap
De ellende eerlijk verdelen
Naar het kamp
De wijn van spijt
Een dakheer
Een vreemde school
Qins bezoek
Het nut van wiskunde
Moeders chique huis
Geluk bij ongeluk
Geschiedenisles
Het offer
Kinderarbeid
Loon naar werken
Het lelietheater
Een eenkoppig publiek
Betrapt
Het roze varken
Tongxinglian
Tasten in het duister
Een hongerstaker
Moeder of Mao
Een ongenode viervoeter
De almachtige souffleur
Een ware dierenliefhebber
Hoog bezoek
De raad van Qin
De namen van de monnik
De groene zee
Ontwaken
De stoute schoenen
Een nieuw gezichtspunt
Klimaatwisseling
Tegenstrijdige gevoelens
Een godendrank

Deel 2:
De pechvogel
De zwarte sneeuwman
Een derde-kaster
Het propaganda-plankje
Een zuurverdiend koekje
De drie deugden
Een indringer
Het voorstel
Zoete aardappelen
Een bleke atlete
Het modderhuis
Kansberekening
De wandelende weegschaal
Een verbond
Diefstalbestrijding
Vriendschap – een luxeartikel
Zandauto’s vol geleerden
Het opvangcentrum
De tong verloren
Een warm welkom
Bestolen
Pingpong
Ondergronds
Valkuilen
Het verkeerde keelgat
Geen berg te hoog
Naalden
Bamisoep
Een leugentje
Het nationaal kinderziekenhuis
Een onwelkome heks

Deel 3:
In de tempel is het donker
Hereniging
Een sprookjesavond
De triomf van fanrui
Vrouwengeheimen
Een liefdesbrief aan de schandpaal
Drievoudig pech
De bek van de tijger
Een eenvoudige legpuzzel
Vermaak voor de jeugd
Een dubieuze eer
De dans rond de totem
Verraad
Een onverwacht feestmaal
Een ware zaaddrager
Arbeidsvitaminen
De nieuwsdienst
Pochen
Twee kommen bloed
Rugnummer 4027
Kampioene zonder eer
Jonge astronomen
Theorie en praktijk
Tweelingsterren
Slecht nieuws
De dochter van de dichter
Kort maar hevig
De foto’s
Van de boeren leren
Het voordeel van een bleke huid
Het steenmeisje
Kims oudere broer

Deel 4:
Een vreemde in huis
Het effect van de revolutie
Een zitplaats in de bus
Ongekende genoegens
De kracht van het verbod
Een vreemde vergadering
Het witte geluk
Zwijgende getuigen
Een unicum
Kims keuze
De prinses op de kang
Huangshuai
Een schapenkop
Overgrootmoeder Kim Zhang
Een publiek geheim
Het rode paard
Nooit meer terug
Van horen zeggen
De pad en de zwaan
Liefdeslabyrint
Een dubbelzinnige bloemlezing
Schade en herstel
Op naar Miru
Stroomstoring
Spookhuis
Zand in de rijst
Nieuwe terreur
Inquisitie
Verraad
Droge takjes
Het grootste cadeau
Huiswaarts

D Valt je iets op aan de lijst van hoofdstuktitels?
Niet echt. Ze geven alleen aan wat in het volgende stukje gebeurd.
E Als het boek niet in hoofdstukken is verdeeld, hoe is dan de geleding?
Door middel van een symbooltje zie je ook dat je aan een nieuw stukje begint. Ook is het verhaal in delen opgedeeld (deel 1 tm 4)

5 Personages
Lian Shiu: Ze is een meisje van 12 / 13 jaar dat in de eerste kaste behoort. Ze heeft last van de huidziekte vitiligo (ze komt onder de witte vlekken te zitten) maar die gaat later weg. ze is behulpzaam, nieuwsgierig, slim. Ze heeft donker haar en is lang en dun. Ze is erg mooi, en voor haar leeftijd erg vrouwelijk. Dit ziet ze als een probleem. Ze zit een jaar in het heropvoedingskamp. Hier leert ze niet alles te geloven wat er verteld wordt.

Kim Zhang: Kim is een meisje uit de derde (laagste) kaste. Ze is iel, klein en viezig. Ze wordt gepest. Lian neemt het voor haar op. Ze worden vriendinnen. In het begin is Kim een dom meisje maar door de bijlessen van Lian wordt ze slim. Ze heeft geleerd te handelen en overleven door zich voor haar gevoelens af te sluiten. Deze toont ze dan ook aan niemand.

Lian’s moeder: Ze is intellectueel en geeft les aan de universiteit. Ze heeft veel meegemaakt maar houd zich na de buitenwereld toe sterk. Ze heeft het beste voor met Lian en probeert er alles aan te doen om het haar naar haar zin te maken.

6 Historische tijd
a Wanneer speelt het verhaal zich af? Waaruit leid je dat af?
Het verhaal speelt zich af tussen 1970 en 1974. Dit zie je aan de titels van de boekdelen.
b Is die tijd van belang voor de handeling of tamelijk willekeurig gekozen?
De tijd is zeer belangrijk. In deze tijd waren namelijk de heropvoedingskampen van Mao Zedong. En de culturele revolutie. Dit zijn de dingen waar het boek omdraait.

7 Plaats en ruimte
a Waar speelt het verhaal zich af?
Het speelt zich af in China. Vooral in Peking.
In het heropvoedingskamp, bij Lian thuis, op school, de sportplaats van de eerste kaste en de modderhuisbuurt.
b Is die plaats van belang of tamelijk willekeurig gekozen?
Het is grotendeels wel van belang, want hier was het heropvoedingskamp van Mao. De woonplaats van Lian en de school zijn niet zo zeer van belang. Alleen het feit dat ze in China liggen. Wel zijn het allemaal sombere ruimten. Net als het verhaal. Dit draagt wel bij aan de sfeer.

8 Tijdsduur
a Hoe lang duurt het verhaal ongeveer?
Het verhaal duurt 4 jaar.
b Zitten er opvallende versnellingen of vertragingen in het verhaal?
Ja, de dialogen zijn zeer uitvoerig beschreven dus een vertraging. En onbelangrijke dingen worden overgeslagen. Zo ben je opeens een paar weken verder in het verhaal.
c Hebben die een speciale functie?
Ja om het verhaal duidelijk en leesbaar te maken. Zodat het niet al te saai wordt. En nadruk te leggen op belangrijke dingen.

9 Tijdsvolgorde
a Is het in grote lijnen chronologisch verteld? Zo nee, hoe is de tijdsvolgorde dan?
Het is verhaal zelf wordt wel chronologisch verteld. Alleen deel 2 komt eigenlijk voor deel 1.
b Wat is de functie van de afwijkingen in de chronologie?
Uitleggen wat er voor de tijd in het kamp is gebeurd. Hoe kim en Lian vrienden werden

10 Perspectief
a Wordt er door de auteur ‘van buiten af’ verteld (auctoriaal) of kruipt hij in de huid van één van de personages (persoonaal)?
We maken het verhaal mee door de ogen van Lian. Je krijgt haar gedachtes te zien. Van de rest van de personen krijgen we alleen beschrijvingen van hoe Lian de personen zijn. Het verhaal is dus personaal.
B Zijn er bijzonderheden met betrekking tot dit perspectief, bijvoorbeeld verschillende ik-personen, wisseling van ‘ik’ naar ‘hij’, en dergelijke?
Nee. Je ziet het geheel door de ogen van Lian.

11 Idee
Is het boek met een bepaalde bedoeling (‘idee’) geschreven?
Ik denk dat het geschreven is om de mensen te laten zien hoe de tijd van Mao Zedong was. De echte gebeurtenissen in de heropvoedingskampen. Lulu laat met dit boek zien hoe zij de tijd heeft ervaren. Het verhaal komt namelijk grotendeels overeen met haar levensverhaal.

12 Genre
Het is waarschijnlijk een politieke roman. In het hele boek staat namelijk de revolutie van Mao centraal. Alles handelt erna. Ook is het biografisch. Hoewel er in het boek andere personages worden gebruikt verteld het verhaal namelijk het leven van Lulu zelf. En psychologisch. Je ziet namelijk de ontwikkeling die Lian en Kim in de jaren meemaken.

13 stroming

D Beoordeling
Ik vond het een mooi boek om te lezen. Je las het zo door ondanks dat het 507 bladzijde heeft. Je wilde telkens weten hoe het verder ging met Lian. Je leeft erg met haar mee. Alleen sommige stukken over de geschiedenis van China zijn saai. Ik vind het erg knap dat lulu op deze manier haar levensverhaal heeft opgeschreven. Doordat je dit weet gaat het boek nog meer leven dan het al doet.