Boekverslag Hella S. Haasse
De scharlaken stad
Heb je zin om een korte enquête in te vullen over jouw ergernissen op school? Meedoen kost een paar minuutjes van je tijd.
Geschreven door: | |
Datum ingestuurd: | 16 december 2002 |
Niveau: | 4 vwo |
Taal: |  |
Woorden: | 2046 |
Opvragingen: | 2277 (12 deze maand) |
Waardering: |
Titel: | De scharlaken stad |
Auteur: | |
Jaar van uitgave: | 1952 |
Aantal pagina's: | 288 |
Moeilijkheidsgraad: |
|
Thema: |
Auteur: | |
Geslacht: | vrouw |
Nationaliteit: | Nederlands |
Geboren: | 2 februari 1918 |
Informatie: | http://www.hellahaasse.nl/boekboek/show/id=89942 http://nl.wikipedia.org/wiki/Hella_S._Haasse |
Populaire titels: |
|
  | |
| |
| |
| |
| |
| |
7. De scharlaken stad | |
Auteur: Hella S. Haasse
Titel : De Scharlaken Stad
Uitgever: Querido 16e druk, eerste druk: 1952
Leestijd: 8-10 uur
Tja, waarom dit boek, het zou zeker een van de laatste boeken uit de bieb die ik gekozen had om te lezen. Maarja, als het opgedragen wordt door je Nederlands leraar, heb je nou eenmaal geen keus! En een ding weet ik zeker, ik haal dit boek nooit meer uit de bibliotheek als ie daar weer eenmaal inzit.
Zoals ik hiervoor toch al een beetje beschrijf was ik niet aangetrokken tot het boek, de opmerkingen van mijn klasgenoten die net iets voor liepen was ook niet erg bemoedigend. Ik heb op zich best wel een leestempo, maar dit boek was echt niet door te komen werkelijk. Om een bladzijde te lezen was je 2-4 minuten bezig omdat je iedere pagina steeds opnieuw moest lezen, verschrikkelijk werkelijk.
Het boek gaat over Giovanni Borgia en speelt zich af in Italië in het begin van de 16e eeuw, die betrekkingen heeft met een familie die het volk een aantal jaren lang onderdrukt heeft, de Borgia's, zij waren zeer sterk Spaansgezind. Het verhaal beschrijft hoe hij al zoekend er toch nog achter komt dat hij niet een van die beruchte Borgia's was. Ondertussen wordt Italië verwoest door de strijd tussen de Fransgezinde, de Spaansgezinde en de Italianen die een onafhankelijk Italië willen.
Het verhaal beslaat tot op zekere hoogte het volledige leven van Giovanni Borgia 1497-??. Het verhaal is Chronologisch geschreven op een paar kleine “ondertussens” na. Het verhaal speelt in het Rome van de 16e eeuw.
Het verhaal is een Raamvertelling vanuit het ik perspectief. Er worden telkens weer dezelfde personen verlicht. De hoofdpersoon is wel duidelijk Giovanni Borgia, maar het is zeker interessant om te zien hoe andere mensen over dezelfde zaken denken. Ook de hoofdstukken met de briefuitwisselingen tussen Niccolò Machiavelli en Franscesco Guiccardini zijn wel geinig, de wilde dingen die die twee willen uithalen zijn op deze manier wel grappig weerspiegeld.
Het Thema is zeker onzekerheid. Giovanni Borgia is onzeker omdat hij niet weet wat zijn afkomst is. Vittoria Colonna omdat haar man de hele tijd bij zijn “liefje” is en zij zich toch eigenlijk wel heel erg tot hem aangetrokken voelt. En dan heb je ook nog Michelagniolo met z’n eindeloze niet afgemaakte ontwerpen, waarmee hij een ontzettende haat-liefde verhouding heeft. Hij vindt het saai om aan die kunstwerken die al veel te lang hebben gestaan. Maar als ie ergens aan bezig gaat dan gaat hij er zo vol voor dat hij zelfs “vergeet te eten en te slapen” Maar als hij dan over die bezieldheid heen is, vindt hij het toch niet af, maar hij heeft dan ook geen zin daar meer werk aan te besteden.
Het belangrijkste motief in natuurlijk de speurtocht van Giovanni Borgia naar zijn afkomst. (Dit blijkt bijvoorbeeld de eerste en de laatste regel van het boek,"Borgia ben ik, tweevoudig, drievoudig Borgia misschien." en "Farnese ben ik, Farnese..."
De politiek, smerig, het recht van de sterkste geldt er heel erg. De constante intriges, kortom wat je krijgt als er veel mensen bij elkaar wonen die allemaal een beperkt aantal topposities willen.
De liefde van Vittoria Colonna voor haar man, die door niets en niemand kan worden doorbroken en het antwoord van haar man, die liever bij zijn geliefde thuis sterft dan bij zijn vrouw. Zelfs als Pescara dood is houdt ze nog van hem.
Giovanni Borgia
Giovanni Borgia is het belangrijkste personage in het boek: er worden de meeste pagina’s aan hem besteed en het boek begint met hem en sluit met hem af. Giovanni Borgia is als klein kind opgegroeid bij de, toen nog machtige, Spaanse Borgia-familie: de paus, Alexander, van wie hij dacht dat het zijn overgrootvader was, en Cesare Borgia, van wie hij dacht dat het zijn vader was. Ook zijn vriend Rodrigo, van enkele jaren jonger, met wie hij opgroeit, speelt een belangrijke rol. Toen de Borgia’s van de troon werden gestoten, werd hij samen met Rodrigo naar Isabella gebracht. Dit is de eerste plaats waar hij en Rodrigo niet als gelijken werden behandeld: Rodrigo kreeg duidelijk de voorkeur. Dit alles begreep Giovanni Borgia toen nog niet, maar de reden was dat hij een bastaardzoon was; niemand was zeker wie nu precies zijn ouders waren. Rodrigo en hij groeiden hierdoor steeds verder uit elkaar, totdat Rodrigo op een dag overleed.
Als ‘jongeman’ gaat hij eerst in dienst bij het leger, maar de onzekerheid van zijn afkomst blijft hem kwellen. Daarom probeert hij erachter te komen wie zijn ouders zijn. Hij begint zijn tocht door naar Lucrezia, ‘een Borgia’ en vermoedelijk zijn moeder, te gaan. Lucrezia werd beschuldigd van bloedschande toen ze lang geleden een kind kreeg. Dit kind werd toen snel bij haar weggehaald, het is dus niet zeker of dit Giovanni is geweest. De vader was waarschijnlijk óf paus Alexander, óf Cesare. Na een lang verblijf bij Lucrezia en haar man, besluit hij om verder te gaan naar Rome, aangezien Lucrezia toch niet meer los wil laten. Daar gaat hij aan het werk bij het Vaticaan als pauselijke orator. Daar ontmoet hij ook messer Pietro Aretino, over wie ik hierna meer zal vertellen. Via hem ontmoet hij Tullia d’Aragona, een ‘vooraanstaande’ courtisane, die hij vanaf dat moment regelmatig bezoekt. Tullia wordt verliefd op hem. Haar moeder stelt dit niet op prijs, en jaagt Giovanni weg. Hierbij zegt ze wel dat hij de zoon zou zijn van Lucrezia en een knecht uit die tijd: Pedro Caldès. Dit werpt alleen maar nog meer vragen op bij Giovanni Borgia.
Hij sluit zich aan bij het leger van de Colonna, in de hoop zijn verleden te kunnen vergeten en zich te richten op de toekomst. In die tijd zijn de Italianen ‘verdeeld’ tussen de Fransgezinde en de Spaansgezinde, die allebei strijden om de macht over Italië. Dan zijn er nog mensen die vinden dat de Italianen zelf een leger moeten vormen en voor de macht vechten. De Colonna zijn Fransgezind en vechten tegen de Spaanse. Als ze naar Rome trekken, zijn daar groepen Duitsers en Spanjaarden de stad aan het plunderen. In de chaos komt hij Tullia ook nog tegen, maar die lijkt geheel van de wereld. Even later komen ze een groep Spanjaarden tegen, die willen dat hij Tullia aan hen afstaat. Als hij dat niet wil, wordt hij meegenomen en gemarteld. Hij weet te ontsnappen, maar hij is wel zwaar verminkt.
Hij gaat weer aan het werk aan het Vaticaan. Farnese, een kardinaal, steunt hem ongewoon veel. Hij dringt erop aan dat Giovanni Borgia een proces begint om het hertogdom van Camarino, dat hij als kleine jongen eigenlijk toegewezen had gekregen, terug te winnen. Dit proces verliest hij, maar hij komt er hierdoor wel achter dat Farnese zijn vader is.
Pietro Aretino
Pietro Aretino was een satirisch schrijver en dichter. Het lijkt of hij iedereen kent, en hij bemoeit zich dan ook overal mee en is er trots op dat hij alle ‘roddels’ over belangrijke mensen als eerste te horen krijgt of zelfs verspreidt. Hij herkent Giovanni Borgia meteen als hij hem op het Vaticaan ziet, en probeert achter zijn gedachten en ‘motieven’ te komen en informatie over belangrijke personen via hem te verkrijgen. Ook stelt hij Tullia d’Aragona en Giovanni Borgia aan elkaar voor. Hij komt regelmatig over de vloer bij Tullia, vooral om via haar informatie te krijgen over alle ‘machthebbers’ etc. die Tullia regelmatig bezoeken. Ook hij wordt op een gegeven moment, als de verdeeldheid in Rome het grootst is, aangevallen en verminkt.
Michelagniolo Buonarotti
Michelagniolo Buonarotti is de beroemde kunstenaar Michelangelo. Hij maakt de indruk een erg gefrustreerde man te zijn. Aan de ene kant houdt hij erg van zijn werk, maar hij heeft last van een gevoel van onmacht, omdat hij nog veel grote opdrachten te doen heeft waar hij allang genoeg van heeft, die eindeloos duren en nooit klaar lijken te zijn. Als hij ergens aan werkt geeft hij zich er ook volledig voor over: hij werkt alleen maar en gunt zichzelf nauwelijks tijd om te slapen of eten.
Vittoria Colonna
Vittoria Colonna is de vrouw van de hertog van Pescara. Hij brengt thuis nauwelijks tijd door; hij is liever bij zijn ‘liefje’, die hem in tegenstelling tot Vittoria wél kinderen kon geven. Iedereen weet hoe slecht hun huwelijk in elkaar zit. Vittoria is een vrouw die veel nadenkt en erg zelfbewust is. Haar grootste angst is zelfbedrog. Een tijdlang meent ze een ‘oplossing’ te hebben gevonden als zij het echtpaar Varano ontmoet. Zij zijn erg religieus, vooral Caterina Varano, en helemaal in de ban van fra Matteo, die een voor haar ‘vernieuwende’ blik op de godsdienst werpt.
Pescara komt op een gegeven moment na vele jaren thuis. Op het slagveld is hij ernstig gewond geraakt, en als hij thuiskomt is hij duidelijk niet meer de oude. Hij sluit een ‘deal’ met Morone, een belangrijk man in die tijd, om de keizer te verraden. Maar ondertussen schrijft hij de keizer dat Morone hem dit voorstel heeft gedaan en verraadt hij hem dus – het is niemand helemaal duidelijk wat zijn plannen zijn.
Na een tijd sterft Pescara vanwege zijn zwakke gezondheid. Vittoria schrijft gedichten over Pescara waarin ze hem verheerlijkt; zijn reputatie wordt hersteld, en al het slechts dat hij heeft gedaan wordt zonder meer vergeten.
Vittoria komt erachter dat ze zich niet zo vol overgave op de godsdienst kan storten als Caterina. Ook komt ze erachter dat ze nu slachtoffer is geworden van dat waar ze zich haar hele leven voor heeft geprobeerd te beschermen: zelfbedrog. De gedichten over haar gestorven man meent zij niet, ze heeft nooit werkelijk van hem gehouden.
Niccolò Machiavelli en Franscesco Guiccardini
In het boek wordt een brievenwisseling tussen Niccolò Machiavelli en Franscesco Guiccardini weergegeven. Zij schrijven veel over de politieke toestand. Machiavelli is een ideoloog, hij wil dat de Italianen zelf de macht in Italië in handen nemen, in plaats van de Spanjaarden of de Fransen. Hij is zelf eerst werkloos en wordt later in Rome aan het werk gezet. Guiccardini is een gouverneur, die wat realistischer tegen de dingen aankijkt dan Machiavelli.
Tullia d’Aragona
Tullia is een courtisane, die samen met haar moeder in Rome woont. Haar moeder zet haar voortdurend onder druk om er alles aan te doen ‘de beste en mooiste te zijn’, want ze wil natuurlijk dat de zaken altijd zo goed blijven gaan: Tullia krijgt vooral veel vooraanstaande klanten. Dit is ook een van de redenen dat Pietro Aretino er zo vaak komt: hij ‘gebruikt’ Tullia om informatie over al deze belangrijke mensen te krijgen. Tullia leeft bijna als een gevangene. Als ze Giovanni Borgia ontmoet, wordt ze bijna meteen verliefd op hem. Ze is bereid alles in de steek te laten om met hem mee te gaan. Hij wordt hier echter door verstikt en krijgt bovendien ruzie met Tullia’s moeder, Giulia. Hij vertrekt zonder iets aan Tullia te vertellen.
Het enige moment waarop Tullia weer terugkomt in het verhaal, is als Giovanni Borgia haar tijdens de plunderingen van Rome vindt. Er wordt verder niet geschreven wat er van haar terechtkomt.
(Personeelsbeschrijvingen van internet gehaald, http://huiswerk.scholieren.com/uittreksels/view.php3?id=10010&rating=5 maar ik vond ze gewoon perfect, het geeft ook meteen het verhaal helemaal weer…)
Titel: omdat de stad Rome letterlijk scharlaken (rood) werd gekleurd door bloed en vlammen nadat de Spanjaarden er doorheen waren gejaagd.
Motto:
Io dico, ch’a chi vive quel che muore
Quetar on puo disir, ne par s’aspeti
L’eterno al tempo, ove altri cangia il pelo
Ik zeg: aan het verlangen van wat leeft
Kan niet voldoen wat sterft, en de eeuwigheid
Heeft niets aan de huidrimpelende tijd
Michelagniolo Buonarotti
Tja, het motto, wat kan ik daar nou over zeggen.
Ik vond dit echt het saaiste boek dat ik ooit gelezen heb, ik dacht dat het na de chronicals of Narnia niet veel erger kon worden maar dit is wel het toppunt. Als ik het boek in een woord moet beschrijven dan is het wel: ondoorkombaar. Het duurt een eeuwigheid, en denk je in het begin dat het aan het einde misschien beter wordt kijk je zuur op je neus als de laatste 90 bladzijden gaan over het uiteenvallen van Italië en de ellende die daaruit voort komt. Wel prettig is dat je, weliswaar helemaal aan het einde, wordt ingelicht over wie Giovanni nou eigenlijk is. Als dit niet was voorgekomen, had ik Hella wel kunnen kielhalen. Echt onvoorstelbaar agressief word je ervan…
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het ons dan weten.
© Scholieren.com 2009