Boekverslag Ellen Tijsinger
De rode vlieger
Heb je zin om een korte enquête in te vullen over jouw ergernissen op school? Meedoen kost een paar minuutjes van je tijd.
Geschreven door: | |
Datum ingestuurd: | 11 december 2002 |
Niveau: | 2 vwo |
Taal: |  |
Woorden: | 3836 |
Opvragingen: | 7301 (85 deze maand) |
Waardering: |
Titel: | De rode vlieger |
Auteur: | |
Jaar van uitgave: | 2001 |
Auteur: | |
Nationaliteit: | Nederlands |
Geboren: | 7 september 1947 |
Populaire titels: |
|
1. De rode vlieger |   |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
... meer | |
Mijn boekverslag gaat over het boek: De rode vlieger. De uitgeverij is Van Goor, de omslagtekening van Helen van Vliet en de omslagtypografie is van Erwin van Wanrooy. De rode vlieger is voor kinderen vanaf 12 jaar.
De betekenis van de titel
De Opa van Laura, Iris en Robin vertelt altijd verhalen die door de wind gestuurd worden. Laura, Iris en Opa zitten vaak in de duinen, op een bankje en dan ‘’vangt’’ Opa een verhaal en vertelt die dan aan Laura en Iris. Tot op het moment dat Opa dement begint te worden, vergeet hij veel dingen en gaan ze ook nooit meer naar de duinen, want Opa kan toch geen verhalen meer horen. Iris mist die verhalen heel erg en een vriend van Laura ( Mike, die haar heel erg steunt ) heeft een idee… Mike maakt een rode vlieger en die kan de verhalen die Opa altijd ving ook vangen. De vlieger maakt letters in de lucht en die lezen zij. Iris is uiteindelijk heel blij, want zo heeft ze toch nog verhalen. Daardoor is de rode vlieger zo belangrijk.
Informatie over de schrijfster
Ellen Tijsinger werd op 7 september 1947 te Utrecht geboren. Op school vond ze het niet leuk; je moest veel en mocht weinig. Ze ging daarom altijd achterin de klas zitten en ging daar verhaaltjes en gedichtjes schrijven, die ze ’s avonds aan haar zusjes voorlas.
Na de middelbare school behaalde Ellen haar pedagogische getuigschrift. Ze gaf toen les op verschillende scholen in de vakken handenarbeid, kinderpsychologie, kinderliteratuur en spelleiding. Ze schreef toen artikelen voor verschillende tijdschriften en heeft ook liedjes en andere teksten voor grammofoonplaten geschreven, voor Benny Vreden.
In 1970 trouwde Ellen en heeft nu een dochter, genaamd Mariëtte en een zoon, genaamd Frank.
Ellen schrijft het liefst waargebeurde verhalen en over dingen daar haar raken, anders kan ze er niet gemakkelijk over schrijven. Ze schrijft voornamelijk verhalen die te maken hebben met iets naars dat in het leven kan gebeuren, zowel bij volwassenen en kinderen.
Genre
Het genre van het boek is een realistisch psychologisch jeugdboek. Het gaat vooral over personen die hun gedachten en gevoelens goed laten merken en het verhaal kan echt gebeurd zijn. Opa wordt dement en het boek laat zien hoe iedereen ermee omgaat. De een maakt een vlieger, de ander is stil en teruggetrokken en weer een ander gaat hard werken om dan maar even van het rotte gevoel af te zijn.
De plaats waar de gebeurtenissen zich afspelen
Het verhaal speelt zich op verschillende plaatsen af:
- Bij Laura thuis.
Robin, Iris en Laura hebben alledrie een eigen kamer en hun ouders hebben samen een kamer. Op de onderste verdieping is de huiskamer, waar ze vaak zijn. In de keuken en daarnaast is het atelier van Thom. Je kunt vanaf Laura’s kamer op het dak van het atelier springen.
- Bij Opa thuis.
Daar spelen Opa en Laura vaak viool. Toen Opa dement werd ging Sophie elke dag naar dat huis toe. Vanaf het moment dat Opa bij Laura in huis woont, gaat Laura bijna elke dag naar Opa’s huis om de planten te verzorgen. Hoe het er daar precies uitziet wordt niet verteld. Alleen dat er glas-in-loodramen zijn en er ligt parket op de vloer.
- In de duinen.
In de duinen zitten Iris, Laura en Opa heel vaak. Ze luisteren dan naar de verhalen van de wind en zitten altijd op hetzelfde bankje. Op het einde van het boek zijn ze daar met heel veel mensen, want dan wordt het beeld dat Opa heeft gemaakt bij het bankje neergezet, ter herinnering aan Opa.
- Bij Laura op school.
Af en toe speelt zich een stukje af op de school van Laura, op het schoolplein in de pauze. In een klaslokaal, als de conrector met een nieuwe leerling binnenkomt: Mike Verdongen.
De tijd
Het verhaal speelt zich af in deze tijd. Er wordt gepraat over mobiele telefoons, maar verder is er niets dat aangeeft dat het zich in deze tijd afspeelt. In het verhaal zijn heel veel flashbacks. Die gaan meestal over Opa, wat hij allemaal heeft uitgespookt. Soms gaat het over de vader van Mike, die is overleden. Hij vertelt dan verhalen aan Laura over zijn vader.
De personen
Hoofdpersonen: Laura en Opa.
Bijpersonen: Mike, Thom, Sophie, Iris, Robin, Ruth, Jimmy, de moeder van Mike, Caroline, Charlotte, Tante Anna en Marc.
Overleden personen: Oma en de vader van Mike.
De 1e hoofdpersoon is Laura. Het boek gaat grotendeels over haar gevoelens, haar gedachten en de dingen die zij doet. Ze is een meisje van een jaar of 14 en zit in de 2e klas van de middelbare school. Ze is een leuk, spontaan meisje, maar kan heel erg koppig zijn. Over haar uiterlijk wordt niets gezegd. Zij gaat bijna elke dag naar haar Opa toe en dan gaat ze viool spelen. Opa speelt dan mee met de piano. Ook gaat ze vaak met Iris en Opa naar de duinen en daar vertelt Opa dan een verhaal, die hij heeft gehoord van de wind. Als Opa dement wordt, is ze heel erg verdrietig en krijgt dan steun van een nieuwe jongen in de klas: Mike Verdongen. ( daarover later meer ) Later hebben ze zo’n goede band met elkaar, dat ze verkering krijgen. Zij lijkt mij een heel aardig persoon, die vaak voor je klaarstaat, want Mike heeft het ook niet gemakkelijk. Zijn vader is overleden en daar heeft hij het erg moeilijk mee. Toch helpt Laura Mike bij zijn problemen, terwijl ze zelf ook problemen heeft!
De 2e hoofdpersoon is Opa. Over hem hebben de personen allemaal verschillende gevoelens. Het is een leuke Opa voor zijn kleinkinderen. Hij gaat veel met ze om en vertelt leuke verhalen, de verhalen die hij door de wind heeft gevangen. Hoe oud hij is, wordt niet bekend gemaakt. Hij heeft een rijzig gestalte, loopt de laatste jaren een beetje gebogen, maar in zijn gezicht glimmen z’n ogen altijd van pret. Hij heeft zilvergrijs haar, dat alle kanten op waait. Zo was hij totdat hij dement begon te worden. Hij was niet altijd meer vrolijk, vertelde nooit meer verhalen en speelde geen piano meer als Laura kwam met haar viool. Hij liep over straat in zijn pyjama en haalde de gekste dingen uit. Opa ging bij Laura en haar familie thuis wonen, totdat er plek was in het bejaardentehuis. Hij kon niet meer alleen zijn! Uiteindelijk kon hij geplaatst worden in het bejaardentehuis en hoe het daar gaat wordt niet meer verteld. Ik vond Opa soms wel zielig, want toen hij dement was zei hij dingen zoals: ‘’Waarom kan ik mezelf niet meer zijn?’’ en begon dan te huilen.
De 1e bijpersoon is Mike. Hij is een klasgenoot van Laura en is dus ook zo’n 14 jaar oud. Hij is een leuke jongen en een grote steun voor Laura. Mike is lang, heeft donker krullend haar en bruine ogen. Zijn tanden zijn spierwit en 1 voortand staat een beetje scheef. Hij is rustig en kan goed luisteren naar je problemen. In het begin trok Laura helemaal niet met hem op, maar later bleek dat ze het goed met elkaar konden vinden. Mike heeft ook een probleem: zijn vader is een aantal jaar geleden bij een auto-ongeluk omgekomen en hij heeft het daar heel moeilijk mee. Daarom kan hij Laura zo goed begrijpen, dat het moeilijk voor haar is dat haar Opa dement wordt. Ze hebben een hele goede band en vertellen elkaar verhalen over Opa en de vader van Mike. Mike is niet zo rijk, hij woont samen met zijn moeder en broertje in een oud huisje, dat al een hele tijd leeg heeft gestaan. Hij kwam uit Amsterdam, maar ze zijn verhuisd omdat daar te veel herinneringen aan zijn vader waren en ze wilden weer eens wat anders.
De 2e bijpersoon is Thom. Hij is de vader van Laura en de schoonzoon van Opa. Hij wordt het eerst genoemd bij een ruzie tussen hem en zijn vrouw Sophie. Hij geeft kunstgeschiedenis op een school, maar daar heeft hij geen zin meer in. Thom wil veel liever in zijn atelier werken, dan kan hij beelden ontwerpen en daar wil hij graag zijn geld mee verdienen. Na een tijdje hebben ze iemand anders gevonden voor kunstgeschiedenis en neemt hij ontslag, om zich op zijn beeldhouwwerk te storten. In het begin loopt dat niet zo soepel. Het beeld dat hij had gemaakt moest verkocht worden, maar de ‘driedelige pakken’ vonden het beeld niet goed genoeg. Uiteindelijk komt het toch nog goed met het beeld. Het mag van de gemeente geplaatst worden bij het bankje waar Opa, Iris en Laura altijd zaten als ze luisterden naar de verhalen van de wind. Hoe hij eruit ziet wordt niet verteld. Zijn karakter is meestal wel goed, maar kan ook heel erg opvliegend zijn. Ik denk dat hij zo’n jaar of 45 is.
De 3e bijpersoon is Sophie. Sophie is de moeder van Laura, de vrouw van Thom en de dochter van Opa. Sophie werkt niet, maar zorgt voor het huishouden en voor 3 kinderen. Later ook elke dag voor Opa dus heeft ze geen tijd om te werken. Sophie is het er helemaal niet mee eens dat Thom gaat stoppen met lesgeven, want zij denkt erover na hoe dan bijvoorbeeld het schoolgeld betaald moet worden! Thom beloofd dat dat wel goed komt en daar vertrouwd ze dan maar op. Sophie is een zorgzaam persoon, maar kan ook TE zorgzaam zijn. Toen Opa nog in zijn eigen huis woonde, toen hij al dement was, ging ze elke dag naar hem toe. Dat is op zich heel goed, maar Opa werd er een beetje gek van, dat alles voor hem gedaan werd. Dat kan ik van Opa’s kant wel begrijpen. Sophie is soms wel heel druk en denkt soms anders na over dingen dan andere mensen. Ze is denk ik ook zo’n jaar of 45 en over haar uiterlijk wordt niks verteld.
De 4e bijpersoon is Iris. Zij is het zusje van Laura en is 9 jaar. Ze heeft blond haar, dat in slordige sprieten voor haar gezicht valt en heeft kleine sproetjes op haar gezicht. Ze is een schattig meisje en ze heeft er heel veel moeite mee dat haar Opa dement wordt. Ik denk dat ze nog te jong is om dat helemaal te snappen. Ze had altijd zoveel plezier in de verhalen die Opa vertelde, maar in het boek merkte je dat ze steeds minder vrolijk was. Opa vergat haar naam, maar daar had ze zelf een oplossing voor. Ze zei bijvoorbeeld: ‘’Zal Iris uw deken even pakken?’’ Ik vind dat wel heel slim van haar. Ik heb best wel medelijden met Iris, want ze is nog maar een klein meisje en ze snapt niet wat er nou met Opa gebeurt. Gelukkig praat ze soms met Laura over Opa, zodat ze het wat beter begrijpt. Uiteindelijk kan zij ook verhalen van de wind horen. Door de vlieger die Mike voor haar en Laura heeft gemaakt. Je merkt dat ze daardoor weer wat opvrolijkt. Ze heeft ook een tijdje een hondenuitlaatdienst gehad, maar toen het zo slecht ging met Opa is ze daarmee gestopt.
De 5e bijpersoon is Robin. Hij is de oudere broer van Laura en is denk ik een jaar of 16. Hij heeft het natuurlijk ook erg moeilijk met Opa, maar hij laat het niet merken. Hij zit nog op de middelbare school, waarschijnlijk in de 4e klas. Volgens Laura is Robin een echte praatjesmaker en weet alles beter. In het boek is dat niet zo te merken. Hij lijkt mij wel een aardige jongen. Hij praat met Laura als het nodig is, maar verder heeft hij het niet over Opa. Hij komt niet zoveel voor, maar hij valt wel op. Over zijn uiterlijk wordt niks verteld. Hij verdient geld met zijn krantenwijk en is helemaal gek van racefietsen.
De 6e bijpersoon is Ruth. Ruth is de allerbeste vriendin van Laura en zit ook bij Laura in de klas. Ze kunnen het goed met elkaar vinden en gaan veel met elkaar om. Ruth krijgt een eigen paard en hebben ze wat minder contact, maar blijven goede vriendinnen. Ze gaan ook wel eens samen naar het paard toe, maar eerlijk gezegd vindt Laura daar niet zoveel aan. Ruth is net zo’n soort meisje als Laura; leuk en spontaan, maar kan erg koppig zijn. Over haar uiterlijk wordt niks verteld. Zij woont in een flat en moppert daarover, want ze woont niet bij de duinen. Ze woont op vijfhoog. Laura vindt wel dat ze op een leuke plek woont, want ze heeft prachtig uitzicht!
De 7e bijpersoon is Jimmy. Jimmy is het kleine broertje van Mike en is ongeveer even oud als Iris. Jimmy is een schattig jongetje, die heel vrolijk en opgewekt is. Laura vindt dat Jimmy op zijn grote broer Mike lijkt en vindt hem een leuk jongetje. Jimmy is op een gegeven moment zoek! Ze kunnen hem niet vinden en als laatste kijken ze in het atelier. Daar is hij! Hij is over de balustrade geklommen en naar beneden gesprongen en gelukkig stond daar het beeld! Dat beeld heeft de val van Jimmy opgevangen. Hij ligt stil op de grond en iedereen staat er angstig bij. Thom voelt even aan Jimmy en zegt dan: ‘’Dit jongetje ligt heerlijk te slapen!’’ Ze halen opgelucht adem en gelukkig heeft Jimmy niks. Hij heeft niets laten merken van de dood van zijn vader.
De 8e bijpersoon is de moeder van Mike. Haar naam wordt niet genoemd. Zij komt pas laat in het boek voor, als Laura met Mike mee naar huis gaat. Ze is een spontane vrouw, die Laura vrolijk begroet en vragen stelt. Ze heeft een klein, gezellig huisje, waar ze met Mike en Jimmy woont. Later gaan de twee families elkaar helpen. Thom, Robin en soms Mike gaan schilderen, de moeders van Mike en Laura gaan kleding maken, Iris en Jimmy spelen met elkaar en Laura en Mike gaan ook met elkaar om. Zij heeft het een stuk minder moeilijk dan in het begin, want nu wordt ze gesteund en is het gezellig!
De 9e bijpersoon is Caroline. Zij is volgens Ruth en Laura de grootste flirt van de klas. Ze slooft zich erg uit voor Mike, maar ze heeft niet door dat Mike haar helemaal niet leuk vindt. Ze is heel jaloers als Laura en Mike later wat hebben. Caroline heeft een overdreven glimlach en heeft een mooi en leuk uiterlijk. Ik zou haar absoluut niet aardig vinden, maar in het boek geven ze ook wel aan dat niet veel mensen met haar omgaan. Ze verandert ook van karakter, als ze merkt dat Mike haar helemaal niet leuk vindt en wordt dan heel arrogant.
De 10e bijpersoon is Charlotte. Zij is het nichtje van Laura. Ze heeft vrolijke bruine ogen, iets donkerder haar dan Laura en sproetjes op haar neus, maar iedereen ziet zo dat ze nichtjes zijn. Charlotte is even oud als Robin en Robin ziet haar wel zitten. Hij straalt als Charlotte hem begroet. Zij komt samen met haar broertje Marc en Tante Anna. Toen ze hoorden dat het zo slecht ging met Opa zijn ze meteen uit België gekomen.
De 11e bijpersoon is Tante Anna. Zij is de zus van Sophie. Ze is zorgeloos, vrolijk en iets dikker dan Sophie. Tante Anna had niet verwacht dat het zo erg zou zijn met Opa en had het verkeerd ingeschat. Daarom schrok ze ontzettend toen ze Opa zo raar zag doen en die verhalen hoorde over wat hij allemaal had uitgespookt. Zij is vanaf dat moment net zo bezorgd over Opa als Sophie en komt elke weekend vanuit België naar hun toe.
De 12e bijpersoon is Marc. Hij is het kleine zoontje van Tante Anna en wordt meestal Marcje genoemd. Hoe oud hij is wordt niet gezegd. Hij is een schattig en klein jongetje en als ze bij Opa zijn gaat hij vaak met Iris spelen. Toen Opa een uitval had en ging schreeuwen moest hij huilen, want hij schrok heel erg en was dat niet van Opa gewend. Hij lijkt mij een heel lief jongetje.
De 1e overleden persoon is Oma. Er wordt niet verteld hoe ze is overleden, maar ze hebben wel veel verdriet. Zij is de vrouw van Opa en de moeder van Sophie. Over haar hoor je dingen in flashbacks. Opa vertelt een verhaal over hoe Oma was en hoeveel Opa van haar hield. Sophie laat ook een keer een fotoalbum zien met allemaal oude foto’s.
De 2e overleden persoon is de vader van Mike. Hij is overleden aan een auto-ongeluk en Mike heeft het daar heel moeilijk mee. Mike verteld veel verhalen over vroeger; hoe lief zijn vader was en hoe pijnlijk het voor hem was dat hij overleed. Ook dat hij op hem leek. Ik vond dat wel een zielig verhaal en leefde best wel met hem mee.
Samenvatting
Laura gaat vaak na school naar haar Opa om viool te spelen en Opa speelt dan mee met de piano. Laura, Iris en Opa gaan vaak naar de duinen, naar ‘het’ bankje en iedereen moet dan heel stil zijn. Opa vangt dan een verhaal en vertelt die aan Laura en Iris. Laura gelooft er niet meer in, maar speelt mee voor iris en ze vindt het ook wel fijn dat ze zo gezellig bij elkaar zijn.
Dan wordt Opa dement. Hij kan zich dingen niet meer herinneren van de vorige dag en hij kan geen verhalen meer vangen. De afspraken die hij heeft met Laura, om muziek te maken, vergeet hij ook. Hij haalt de gekste dingen uit. Toen Laura na school weer naar opa ging om viool te spelen, liep hij nog in zijn pyjama. Hij liep over straat in zijn pyjama, hij ging op het dak zitten en bakstenen naar beneden gooien die bijna op de voetgangers kwamen, hij ging met bloedheet weer een dikke coltrui aantrekken en hij heeft soms van die uitbarstingen. Je doet niks en hij wordt boos. De mensen uit zijn buurt vonden hem zo langzamerhand een oude gek!
Na een tijdje kon hij niet meer alleen wonen. Hij moest naar een tehuis, maar daar waren de kinderen heb absoluut niet mee eens! Al die fijne dingen konden ze dan niet meer doen, maar Mike wist een oplossing om de verhalen toch te horen! Hij maakte een vlieger en zo konden ze verhalen in de lucht lezen. Er was niet meteen plaats in het tehuis dat ze hadden uitgezocht en daarom moest Opa eerst een tijdje bij Laura in huis wonen. Daar haalt hij ook nog de gekste dingen uit, maar nu veel minder, omdat er goed op Opa gelet wordt.
Op een gegeven moment heeft iedereen er vrede mee dat Opa naar een tehuis gaat, ze snappen het wel. Als er plaats is in het tehuis zijn ze toch wel opgelucht. Hun laatste dag gaan ze naar de duinen. Het beeld dat Thom heeft gemaakt ( ‘De goede vangst’ ) staat bij het bankje en daar gaan ze naartoe, ze zijn stil en ze denken allemaal aan de fijne herinnering die hier in duinen is….
Het einde van het verhaal
Het verhaal loopt goed af. Opa kan naar het tehuis, Mike en Laura hebben verkering en iedereen is blij. Blij omdat het zo goed afgelopen is. De laatste bladzijden zijn ze in de duinen om afscheid van elkaar te nemen, maar vooral van de mooie verhalen die Opa altijd vertelde. Even leek het alsof Opa daar ook aan dacht en dat er weer een verhaal in hem opkwam, maar helaas… Ze laten de vlieger op en Laura en Mike besturen hem. De letters, woorden en zinnen komen vanzelf. De vlieger schrijft met sierlijke letter in de lucht: Ik hou van jou, ik hou van jou, ik hou van jou…
Open of gesloten eind
Ik vind dat heel moeilijk te zeggen, want Opa kan naar het tehuis en alles is opgelost, maar het boek stopt op de laatste dag voor Opa naar het tehuis gaat. Ze vertellen bijvoorbeeld niet hoe het in het tehuis gaat en hoe ze verder aan geld komen. Thom mocht het beeld bij het bankje plaatsen, maar kreeg er geen geld voor. Ze hebben toch geld nodig, want daar maakte Sophie zich zorgen over toen Thom wilde stoppen met les geven! Ik denk toch een open eind, want er zijn wat dingen die open zijn gelaten en die je zelf kunt bedenken. Als ik kijk naar de titel lijkt mij dat wel logisch, de vlieger gaat de lucht in en je weet niet waar die neerkomt.
Mijn mening
Dit boek was ik aan het lezen toen ik aan mijn boekverslag wilde beginnen en dit boek sprak mij ook wel aan. Ik vind het goed dat de gevoelens zo duidelijk zijn. Hoe ik zou reageren als mijn Opa dement zou worden, weet ik niet. Het boek kan echt gebeurd zijn, maar ook verzonnen. Ik vind het wel een zielig boek, want het lijkt mij wel heel moeilijk om mijn Opa zo achteruit te zien gaan. Het lijkt net een klein kind. De personen reageren ook allemaal verschillend op hem. De ene wil er niet over praten, de ander juist wel. De ene gaat werken om het te vergeten en de ander heeft juist helemaal geen zin om dan te werken. Soms worden er moeilijke woorden gebruikt, maar je ziet dan wel aan de zin wat het betekent. De zinnen zijn afwisselend lang en kort. Ik vond het niet zo’n heel makkelijk boek om een boekverslag over te maken, maar ik vind het wel een super goed boek!
Extra opdrachten
Het gedicht ( zelf geschreven )
Opa vertelt verhalen op de duinen,
die hij vangt door de wind.
Zijn kleinkinderen luisteren aandachtig,
zeker als hij net begint.
Het is een hele schrik,
maar Opa wordt dement.
Hij kan geen verhalen meer vertellen,
dement kun je worden als je ouder bent.
De kleinkinderen worden verdrietig,
ze missen de verhalen.
Ze worden niet meer gevangen door Opa
en dat is natuurlijk heel erg balen.
Mike Verdongen is een goede vriend van Laura,
hij weet hiermee wel raad.
Hij maakt een rode vlieger
en weet zeker dat het hun aanstaat.
De verhalen krijgen ze nu niet meer van Opa,
maar van de rode vlieger in de lucht.
Die vangt de verhalen en schrijft letters,
en eindigt met een diepe zucht!
Het kind dat hem nu leidt,
vliegt in gedachten met haar vlieger mee.
Ze denkt aan de fijne verhalen van Opa,
die krijgt daarvoor een grote trofee!
Het krantenbericht
Opa dement!
Hilversum, de Opa van mevr. L wordt in de
buurt bekend gemaakt als gek! Hij dacht
dat er boeven op het dak zaten en klom
het dak op, gooide bakstenen naar beneden
die bijna op de voetgangers kwamen.
Hij loopt als een gek in zijn pyjama over
straat. Zijn familie is aan het zoeken voor
een tehuis en nu maar hopen dat er snel
plaats is, voordat er echt slachtoffers vallen!
Illustraties
- Een rode vlieger.
Dat is de titel en speelt op het einde van het boek een grote rol in het verhaal. Ze laten de vlieger verhalen schrijven.
- Opa
Hij speelt een van de hoofdrollen in dit boek. Hij wordt dement en veroorzaakt wat problemen.
- De duinen
Als ze verhalen vangen zitten ze in de duinen. Daar is veel wind en het is er rustig.
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het ons dan weten.
a d v e r t e n t i e
Ik wil alles weten over…
• het eerste jaar
• boeken
• colleges
• de stad Leiden
• docenten
• studentenleven
• nog veel meer
Op de Open Dagen van de Universiteit Leiden kun je alles te weten komen over studeren in Leiden. Kom op 20/21 november naar de opleiding van jouw interesse.
www.opendageninleiden.nl
Gelukkig heeft Scholieren.com nu elke vrijdagmiddag film.
© Scholieren.com 2009