Info over dit verslag
Geschreven door: | |
Kwaliteit: |  |
Waardering: | |
Taal: | Nederlands |
Woorden: | 973 |
Opvragingen: | 3 |
Hulpmiddeltjes
Openen in tekstverwerker
Printen
EmailenWaardering
Gemiddelde waardering: 2 uit 5 (42 stemmen)
Titels van Maarten 't Hart
De aansprekers (9) 1979 De droomkoningin (9) 1980 De Jacobsladder (11) 1986 De kroongetuige (86) 1983 De nakomer (6) 1996 De ortolaan (8) 1984 De scheltopusik (1) 2003 De steile helling (1) 1988 De versnijdenis (1) 1982 De vlieger (12) 1998 De zonnewijzer (27) 2002 Een vlucht regenwulpen (23) 1978 Het longvolume (1) 1982 Het psalmenoproer (3) 2006 Het uur tussen hond en wolf (6) 1987 Het vrome volk (3) 1974 Het woeden der gehele wereld (20) 1993 Ik had een wapenbroeder (6) 1973 Laatste zomernacht (10) 1977 Laatste zomernacht & De kroongetuige (1) 1983 Lotte Weeda (7) 2004 Mammoet op zondag (1) 1977 Stenen voor een ransuil (6) 1971 Verzamelde verhalen (1) 1992
Laatst gewijzigd op 14 november 2002
Al twintig jaar geleden, in de thrillergids van Vrij Nederland, hield Maarten 't Hart een vurig pleidooi voor een fusie van de gewone roman en de misdaadroman. Die twee, zo betoogde hij, waren in de loop van de negentiende eeuw uit elkaar gegroeid, waardoor het misdaadverhaal als literair genre niet meer echt meetelde. Als ze weer samen zouden gaan, zou de literaire roman daar in zijn ogen erg bij gebaat zijn, want sterke dialogen, spanning en een goede plot kon de Nederlandse literatuur van het begin van de jaren tachtig volgens 't Hart wel gebruiken.
Hij schreef zijn essay 'Darwins vinken en de detectiveroman', opgenomen in de bundel 'Het eeuwige moment', niet lang voordat hij zelf de uiterst succesvolle literaire thriller 'De kroongetuige' publiceerde, in 1983. Een van de personages uit dat boek, de kinderloze Leonie Kuyper, is hem nadien blijven bezighouden, want hij liet haar een aantal jaren later weer optreden in het verhaal 'De draagmoeder', waarin andermaal de kinderwens en het moederschap aan de orde komen. Kennelijk heeft Leonie haar schepper sindsdien niet met rust gelaten, want in zijn nieuwste roman 'De zonnewijzer' is zij de hoofdpersoon, de ik. Die roman speelt ook bijna twintig jaar later en heeft net als 'De kroongetuige' duidelijk de pretentie een literaire thriller te zijn, al lijkt me dat 't Hart dit keer behoorlijk met de conventies van het genre dolt.
Leonie is intussen tweeënveertig jaar, gescheiden van haar man Thomas, nog steeds kinderloos na vier mislukte invitrofertilisaties, een vrouw sadder and wiser, met een weinig opgewekte kijk op het leven. Haar verhaal begint op de dag van de crematie van haar beste vriendin, Roos, die werkzaam is geweest in hetzelfde universitair laboratorium van 'De kroongetuige'. Er zijn, vanzelfsprekend, nog veel meer verbanden met en verwijzingen naar de eerdere roman (en ook naar het verhaal trouwens), maar dat betekent allerminst dat 'De zonnewijzer' niet als een op zichzelf staand boek te lezen valt.
Roos zou op een warme, zonnige middag naar het strand van Katwijk zijn gegaan en daar een zonnesteek hebben opgelopen, in coma zijn geraakt en die avond nog, in het ziekenhuis, zijn overleden. Althans, dit is de officiële doktersverklaring van haar dood. Het zit natuurlijk anders in elkaar, maar hoe? Leonie blijkt de enige erfgenaam van de alleenstaande en familieloze Roos te zijn, op voorwaarde dat zij in Roos' appartement intrekt en de poezen verzorgt als was zij Roos. De notaris, wiens gestotter 't Hart flink uitbuit, interpreteert het testament inderdaad als een verzoek om van identiteit te veranderen: alles heeft Roos aan Leonie nagelaten ,,mits u zogezegd in haar voetstappen treedt, haar rol overneemt, haar playbackt''.
Daar begint Leonie meteen mee als ze Roos' huis betrekt, voor de spiegel gaat zitten en de eerste veranderingen in haar uiterlijk met 'de peperdure make-upspulletjes' teweegbrengt. Ze parfumeert zich als Roos, ze doet de kleren aan van Roos en ze gaat zelfs zo ver zich de zeer lange, gelakte opplaknagels van Roos aan te meten, 'haar extravagante heksennagels'. Die nagels, als saillant onderdeel van de transformatie tot Roos, dwingen Leonie in een totaal andere, bijkans tegengestelde rol dan die zij tot dusver speelde. In feite is haar optreden als tweede Roos 'bloedlink', zoals iemand het noemt, want als Roos, op welke manier dan ook, vermoord zou zijn -wat gedurende het verhaal steeds waarschijnlijker wordt geacht- dan solliciteert Leonie in haar vermomming als Roos naar hetzelfde lot.
In een thriller moet een speurneus, eventueel een detective, voorkomen. Die functie heeft Leonie in 'De zonnewijzer' en ze wordt daarin bijgestaan door een stel figuren die 't Hart kostelijk weet te typeren. Vooral de aannemer Freek (,,zo komen we potverpiel geen stap verder'') is een kleurrijk taalgebruiker en het 'geheimzinnige clubje' waar hij met de eerste Roos deel van uitmaakte, voert 't Hart, voor het eerst bij mijn weten, in de regionen van het georganiseerde sadomasochisme. De dode Roos heeft een kant van het leven gekend en geleefd, waar Leonie hoogstens vagelijk weet van had, maar die haar vriendin haar nooit heeft verteld.
Het hoort bij het genre dat de speurder niet meteen raak speurt, maar in een netwerk van verdenkingen en mogelijkheden terechtkomt, en zo vergaat het Leonie dan ook. Het heeft geen zin al dit zoeken naar de moordenaar van Roos hier na te vertellen: de plot en de lepe verwarringen en gissingen die daarin zijn verwerkt, behoren bij uitstek tot datgene wat je lezen moet in de vorm en de bewoordingen die 't Hart eraan gegeven heeft. Toen ik de roman voor de tweede keer las, zag ik allerlei kleinigheden (bijvoorbeeld al in het begin 'Boeketterie Datura') die later de kern van de zaak zullen raken, maar de aantrekkelijke spanning die de eerste lectuur oproept, herhaalde zich niet.
Leonie groeit gedurende het verhaal in haar rol van Roos, de felgekleurde, lange nagels en haar overige aanpassingen, zoals Roos' lage en gebiedende stem, zorgen er tot drie keer toe dat mannen die haar plotseling zien verschijnen van hun stokje vallen, wat dan natuurlijk weer veel verdenkingen met zich meebrengt. 't Hart houdt zich goed aan de speurende verhaallijn en brengt een prettige afwisseling van decors en personages aan. Hij is altijd al een uitspinner van scènes geweest en ook hier weet hij soms bladzijden lang de tijd te rekken, wat een beproefd middel is om spanning op te wekken.
Het loopt, op het nippertje, allemaal goed af, de dader blijkt op het allerlaatst toch nog net iemand anders te zijn dan degene van wie het al vaststond dat hij het gedaan had. Het plezier van het bedenken van al deze voortdurend kantelende verwikkelingen is aan het boek af te lezen. Ook, en vooral, het plezier van de schrijver zich in te kunnen leven in de wereld van een vrouw die zich als een andere vrouw vermomt. Een vrouw met zeer gevaarlijk ogende, lichtgevende, lange opplaknagels.
Belangrijk!
De verslagen op Scholieren.com zijn bedoeld als naslagwerk. Lever nooit verslagen van internet zomaar bij je leraar in. Je bent zelf verantwoordelijk voor de gevolgen van dit soort fraude.
Wij krijgen de verslagen van scholieren. Hierdoor kan het gebeuren dat er foute informatie online staat. Gebruik geschiedt dus op eigen risico. Kom je een fout tegen? Laat het ons weten.
