Geduldig lijden

Zakelijke gegevens
Titel: Geduldig lijden
Uitgever: Wolters Noordhoff
Plaats van uitgave: Groningen
Jaar van uitgave: 2000 (eerste druk: 1977)
Dichter: Lévi Weemoedt

Eerste reactie

Keuze
Ik heb deze gedichtenbundel gekozen, omdat een paar vrienden hadden aangeraden om het te lezen. Deze bundel zou niet al te moeilijk zijn.

Inhoud
Ik had al eens eerder een gedichtenbundel gelezen, die over de dood ging. Ik vond deze bundel makkelijk te begrijpen, maar met deze ging het wat moeilijker. Het ene gedicht begreep ik wel, de ander nadat ik het een paar keer had overgelezen en sommigen begreep ik helemaal niet.

Verdieping

Samenvatting
De gedichtenbundel bevat 42 gedichten en ze zijn niet in bepaalde groepen of hoofdstukken ingedeeld. Ieder gedicht heeft zijn eigen titel en bevat meestal één of anderhalve bladzijde.
De gedichten zijn in gedichtenvorm in plaats van prozavorm, de gedichten zijn ook in de traditionele vorm.
De meeste strofen in de bundel zijn opgebouwd uit vier versregels (kwatrijn).
De gedichten zijn vaak 1 à 4 strofen lang.
Het genre van de gedichten is een lied.
De thematiek gaat in alle gedichten over sombere gedachten of gebeurtenissen, die door één klein dingetje teniet gedaan kunnen worden, de gedachten zijn weer vrolijk.
Enkele kernwoorden die steeds terug komen zijn: neerslachtig, wenen/snikken, tranen, droevig/droeve.
De titel “Geduldig lijden” slaat op de wat ironische manier waarop Weemoedt met de dagelijkse ellende van het leven omgaat. Hij lijdt weliswaar, maar hij speelt daar een beetje mee in zijn gedichten. Hij ondergaat het lijden geduldig, waaruit je kunt opmaken dat het met zijn ellende wel meevalt. Het is meer een pose, een zichzelf aangemeten houding. Wel beschouwd zijn het eigenlijk gedichten die je doen glimlachen. Hij doet het erom.

Onderzoek

Plaats in de literatuurgeschiedenis
De bundel is voor het eerst in 1977 gepubliceerd.
Levi Weemoedt is het pseudoniem van Izak Jacobus (Ies) van Wijk.
Hij is geboren in 1948 en studeerde na het gymnasium Nederlands in Leiden. Hij was van 1970-’84 leraar aan de Prot.-chr. scholengemeenschap West-Zuid in Vlaardingen. Hij werkte van 1976-’79 mee aan het satirische Amsterdamse studentenblad ‘Propria Cures’ en
trad midden jaren tachtig regelmatig op met Hans Dorrestijn.
Andere werken zijn: o.a.
‘Geduldig lijden’ (1977); ‘Geen bloemen’ (1978), ‘De nadagen van Lodesteijn’ (1990); ‘Ken uw klassieken’ (1992).
Uit vele werken van Weemoedt blijkt zijn negatieve kijk op het leven en de maatschappij
(hij kreeg het imago van de ‘moderne Piet Paaltjes’ en de ‘zanger van nieuwe treurigheid’); hij schrijft sterk autobiografisch.

Beoordeling
Ik vond het gedicht “De smart van een pupil” wel leuk. Het gaat over het voetbalseizoen dat afgelopen is en hoe erg dat voor de fanatieke voetballer is.
De laatste vier regels:
Neerslachtig zat je dan in de kantine
En staarde dan in een kopje erwtensoep
Maar meer trek had je in een potje grienen:
Gelukkig liet de keeper juist een poep”.

Ik begon meteen te lachen toen ik die laatste zin las, dat een scheet van de keeper meteen weer alles goed maakt. En dat het ook nog een poep wordt genoemd. Dat vind ik echt grappig.

Een ander gedicht dat ik ook leuk vindt, heet “In mei”.
In mei
bak ik
iedere
mor-
gen
‘n
ei.”

Dit is gewoon een heel kort en simpel, maar toch leuk gedicht. Volgens mij is het een zelfverzonnen versie op: “In mei leggen alle vogels een ei”. Ik vind de zelfverzonnen versie toch een stuk leuker.

Een gedicht dat ik niet leuk vond heet: “Pasfoto”.
Mijn linker oog heeft het al opgegeven
En houdt de droeve wereld voor gezien
In het rechter piepert af en toe nog leven
Achter verduisterd matglas van min tien.”

Bij dit gedicht is er geen laatste zin die je weer doet lachen. Ik vind het heel droevig overkomen. Het klinkt alsof degene waarover dit gedicht gaat geen zin meer heeft in het leven.

Een ander gedicht dat me wel aanspreekt, maar toch best wel zielig is heet: “Een hele goeie”.
Ik droomde wel zo’n treurig paskwil:
je zei:’Ik hou zo van je. Eén april!!!’”.

Aan de ene kant kan je er wel om lachen, omdat het erg lullig is voor diegene om dat te dromen, maar aan de andere kant: wat erg om zoiets te dromen. Je bent blij, omdat degene van wie jij graag wil horen dat hij/zij van je houdt, tegen je zegt dat hij/zij van je houdt. Maar dan wordt er opeens één april achter gezegd. Ik kan me voorstellen dat je daar heel erg verdrietig van kan worden.

Het gedicht dat mij het sterkst aanspreekt heet: “Morgenrood”.
De week begint pas. Het is maandag kwart voor negen,
en ik roer nu al zo neerslachtig in m’n thee…
Maar ik zal sterk zijn: kijk! Daarbuiten schijnt de regen!
En aan het venster piept de vleermuis vrolijk mee”.

De reden dat dit gedicht mij het sterkst aanspreekt komt, omdat ik er wel wat van mezelf in terugzie. Niet dat het bij mij zó erg is op maandag ochtend, maar ik heb er maandag wel het meeste moeite mee om weer aan het werk te gaan en het weekend achter me te laten. Maar toch spoor ik mezelf elke week weer aan en als je eenmaal weer op school bent valt het best mee en is het zo weer weekend.
Mijn totaal indruk over de gedichtenbundel is meer negatief dan positief. Er zitten wel wat leuke gedichten bij, maar de meeste komen op mij toch wat te neerslachtig over.
Misschien was de bedoeling van de schrijver wel, dat in elk van zijn gedichten iets komisch terug te vinden zou zijn, maar in veel kan ik dat niet vinden.
Omdat Weemoedt’s gedichten vaak autobiografisch zijn, is het net alsof hij erg depressief is en als hij dan af en toe een blij moment heeft is dat te zien in zijn gedichten.
Maar waarschijnlijk vat ik de gedichten te serieus op, dat komt misschien omdat ik nog niet veel gedichtenbundels heb gelezen.
Ik vond het wel leuk om eens een keer een gedichtenbundel te hebben gelezen, dat is weer eens iets anders dan een gewoon boek!