Geduldig lijden

Zakelijke gegevens
Levi Weemoedt
Geduldig lijden, Wolters-Noordhoff, Groningen, 2000 (druk wordt niet vermeld), 53 blz, (eerste druk 1977, Amsterdam)

Beoordeling
Levi Weemoedt is in de hele gedichtenbundel is erg weemoedig over het leven. Er is geen één gedicht waarin iets positiefs gebeurt. Uit iedere gebeurtenis haalt de dichter de vervelende kant, ik heb ook lang moeten zoeken naar een gedicht dat me een beetje aanspreekt. Als ik dan toch iets moet noemen wat een beetje in het rijtje; aangrijpend, spannend, ontroerend, veelbetekenend, diepzinnig moet noemen vind ik dit gedicht ontroerend:

Talens & Zn.
Ik was al vroeg artiest: ik won een wedstrijd kleuren;
héél jong verzon ‘k een rake limerick.
Bewierookt werd mijn vers in aangename geuren
en meen’ge fraaie beker inde ik.

Zo rees mijn ster: door tantes en vriendinnen
voor ieder woord op zoetigheid onthaald,
wordt thans mijn tong wel vorstelijk betaald:
men leest mijn lied in goud-op-snee of linnen.

Toch was ik altoos triest: al bij ’t applaudisseren
word ik bevangen door een plotseling verdriet

en moet de juch’nde zaal héél snel de rug toe keren,
terwijl ik huiverend snik: ‘Ik hoor hier niet!’

Zelfs in zijn succes kan de dichter zijn geluk niet vinden.
Een ander ontroerend gedicht vind ik:

In mei

In mei
bak ik
iedere
mor-gen
‘n ei.

De eerste indruk is; fijn, ik hoop dat hij ervan kan genieten. Maar toen ik er langer over nadacht dacht ik; in mei legt iedere vogel een ei, hij eet ze op.

Nu ik met zoveel moeite twee gedichten met een positieve werking heb kunnen vinden zou het zo moeten zijn dat ik alle andere bij ‘negatieve werking’ zou kunnen zetten. Dat ik niet helemaal waar, want na het lezen van heel veel van deze gedichten achter elkaar word ik bijna melig van deze droefgeestige sfeer.
Het gedicht dat wel een negatieve werking op mij heeft is Antiloop

Antiloop

Als het startschot viel bij de aanvang van mijn leven,
Kwam ik aarzelend en neerslachtig uit de blikken,
Want ik wist dat er geen goud viel te vergeven
En ik hoopte dat de meet maar snel zou lokken.

Klonk er hier en daar gejuich van de tribune:
Het verstomde waar ik wenend langs kwam sjokken.
En op ’t smeken om wat gunst van Vrouw Fortuna
Sloeg een regen neer van kussentjes en stokken.

Ach! Door wíe moest ik mij niet laten passeren,
Spottend nagewuifd door kunstbeen, kar of kruk,
Die mijn eigen loopstijd niet konden waarderen.

Door het hele veld van sintelbaan verstoten,
Is het tijd dat ik mijn chronometer druk…
En dàn ’t pistool waarmee ‘k voorgoed word weggeschoten!

Er spreekt zoveel wanhoop uit, aan het begin van zijn leven wist hij al dat het niets zou worden. Dat kan (gelukkig) niemand weten. En dat is wat mij in de hele bundel tegenstaat, dat negatieve, nergens iets goeds uit weten te halen.
De dichter noemt zichzelf ook vaak in de gedichten. Zoals in Wachttoren, het gedicht dat mij het meeste aanspreekt omdat hij daarin aangeeft best zelf te weten dat hij erg droevig is, dat hij zelfs graag van die stemming af wil komen (in het tweede couplet)

Wachttoren

Ik slijt mijn dagen tussen bed en schrijfpapier.
Nooit klinkt een lieve, held’re meisjesstem van buiten:
‘Ach, kunt u zeggen: woont die droeve Weemoedt hier?
Ik zou zo graag die treurbeuk in mijn armen sluiten!’

‘Ik zou zo graag z’n somb’re kamer willen luchten,
en alle zwarigheid uit de gordijnen slaan,
en lekkere pudding koken, boordebol met vruchten,
en na het eten vliegens naar de koffer gaan!’

Maar het blijft stil. De dagen gaan voorbij.
Soms slaat een deur: mijn oude hond komt boven,
eet, drinkt en klautert snurkend in zijn mand.

En elke zondagmorgen belt apostel Blij.
Die houdt mij voot dat ik de lieve Heer moet loven,
en douwt een allerakeligst boekje in mijn hand.

De gedichten hebben mij erg aan het denken gezet, het zijn voor mij onbekende onderwerpen en gevoelens, maar het lijkt me vreselijk om je zo te voelen. Na het maken van dit verslag en het telkens lezen van de gedichten begin ik bijna die droefgeestige sfeer over te nemen. Daardoor ben ik ook erg aan het denken gezet over de dichter zelf. Ik heb eens gelezen dat Levi Weemoedt een pseudoniem is, daardoor dacht ik; zou het een man zijn die in zijn echte naam heel anders is of zou hij zichzelf echt zo voelen? Als dat zo is heb ik het erg met hem te doen.
Zinvolle oplossingen worden in deze bundel niet echt bedacht, want een zinvolle oplossing zou gedichten als deze een stuk aangenamer maken. Al was het maar één positief zinnetje aan het einde van een vers, dan sprak er wat meer hoop uit en hoop is iets wat deze dichter wel kan gebruiken volgens mij.

Waardeoordeel
Geduldig lijden, van Levi Weemoedt, de titel en de naam van de auteur zeggen het al, is een gedichtenbundel vol met treurige gedichten. Het is een bundel om af en toe een gedicht uit te lezen, niet allemaal in één keer, daar zijn ze te treurig voor. Er gebeurt in de gedichten zoveel narigheid en het wordt zo sneu verteld dat het bijna grappig is.
Het is geschreven in een heel eigen stijl en als je van gedichten houdt moet je deze bundel absoluut lezen, al is het alleen maar even om de droevige sfeer op deze manier te proeven.