Vals licht

Leesautobiografie lijst:
Boek 1: Theun de Vries, Het meisje met het rode haar. Amsterdam, 1956 (14e druk).
Boek 2: Joost Zwagerman, Vals licht. Eerste druk: Amsterdam, De Arbeiderspers, 1991.
Ik heb de twaalfde druk gelezen: Amsterdam, De Arbeiderspers, 1996.


Joost Zwagerman, Vals Licht. Amsterdam, De Arbeiderspers, 1996 (12e druk).

1. De Beschrijving.
Ik vond dit boek een hele aparte titel hebben. Ik wilde weten waar het verhaal over zou gaan en heb het boek opgezocht in de bibliotheek. De informatie op de achterkant maakte me nieuwsgierig, het was volgens mij een heel ander soort boek dan dat ik normaal lees.

Simon Prins woont in Alkmaar. Hij heeft geen vrienden en kan alleen met meisjes opschieten. Op een dag neemt een jongen hem mee naar de Achterkade, een prostitutiebuurt in Alkmaar. Hij raakt op 15-jarige leeftijd gefascineerd door de wereld van de prostitutie en bestudeert de mensen die de buurt bezoeken.
Na zijn eindexamen gaat Simon in Amsterdam een studie Nederlands doen. Het hoerenbestaan vormt nog steeds een obsessie en hij loopt vaak over de Wallen. In het begin observeert hij alleen de mensen, tot hij er een keer naar binnen gaat. Hij doet dit niet zozeer om 'de daad', maar om het gedrag van de prostituees nog beter te bestuderen. Hij zoekt de verschillen tussen hen en de mensen uit de 'normale' wereld.
Als Simon op een dag langs de Ruysdaelkade loopt, ziet hij bij een van de ramen de volkskrant en het boek 'Nooit meer slapen' van W. Hermans op de vensterbank liggen. Aangezien er normaal gesproken de Telegraaf of de Privé ligt, trekt dit zijn aandacht en hij gaat naar binnen. Dit kamertje behoort aan een, voor Simon, zeer mooi meisje, dat hij al een aantal keren tegen was gekomen in de stad. Simon gaat thuis geld halen en komt terug bij het meisje. Ze stelt zich voor als Janice. Simon bemerkt dat ze een heel ander hoertje is dan degenen die hij voorheen had ontmoet.
Na afloop van 'het nummertje' vraagt Simon of hij haar thuis mag brengen. Dit mag en zij vertelt hem dat ze in het echte leven Lizzie Rosenveld heet en twee dagen per week geld verdient als prostituee om haar studie in Nijmegen te betalen. Haar kamer is een onderwaterkamer. Ze heeft veel groene accessoires en om het 'water-effect' te krijgen moeten de gordijnen gesloten blijven. Lizzie eet alleen vitaminetabletjes en snoep. Wanneer Simon weggaat, geeft hij Lizzie een zoen.
Simon en Lizzie spreken vaker af en krijgen wat met elkaar. Omdat Lizzie niet wil dat iemand iets van haar hoerenbestaan af weet, vertellen ze dat ze elkaar in de bibliotheek ontmoet hebben en dat Lizzie in de horeca werkt.
Het valt Simon op dat ze vaak worden achtervolgd door een langzaam rijdende mosgroene Opel. Vrijen lukt ook niet, Lizzie kan zich niet ontspannen. Als Simon een keer opheldering wil vragen aan Lizzie en naar de Ruysdaelkade gaat, blijkt ze daar niet te zijn. Haar collega Tanja vertelt hem dat Lizzie helemaal niet studeert, maar op de andere dagen werkt in de Yab Yum, een soort escortbureau. Lizzie liep vroeg van huis weg en trouwde met Jasper. Ze waren arm en daarom ging Lizzie werken. Omdat Jasper steeds meer van het geld eiste, verliet ze hem. Daarna ontmoette ze Wesley. Toen hij f 9000,- te leen vroeg en zij hem dat leende, ging hij weg en kwam nooit terug. Ook vertelt Tanja aan Simon details over het werk van Lizzie. Simon raakt ziek door wat hij heeft gehoord.
Lizzie gaat ondertussen minder werken. Ze stopt bij Yab Yum en zorgt dat de mosgroene Opel, waarin drugsdealers zitten aan wie Lizzie schuld heeft, hen niet meer in de gaten houdt. Door het hoge uitgavenpatroon wat Lizzie gewend is, werkt ze zich in de schulden en trekt uiteindelijk bij Simon in. Lizzie vraagt Jasper te helpen met verhuizen.
Simon twijfelt enorm en wil alles weten van Lizzie. Hij achtervolgt haar wanneer ze gaat winkelen en ziet dat ze het CAD (centrum voor alcohol en drugs ) binnengaat. Nadat zij naar buiten is gekomen, gaat hij naar binnen en eist informatie. Haar psycholoog Martin van Doorn vraagt Simon om Lizzie niets te zeggen, maar Simon kan het niet laten om Lizzie te confronteren met het naar binnen gaan bij het CAD. Zij biecht op dat veel hoeren verzeild raken in het drugscircuit. Zij is inmiddels gestopt met het gebruiken van drugs en loopt bij het CAD ter controle.
Van Doorn raadt Simon en Lizzie aan elkaar een beetje rust te geven. Simon sluit vriendschap met een studiegenoot, Nico Weuling, en gaat daar vaak s' avonds studeren zodat Lizzie alleen kan zijn.
Na een tijdje gaat het beter met Lizzie. Ze snoept minder en kan eindelijk met Simon naar bed.
Simon wil nog steeds veel weten van Lizzie en spoort Wesley op. Hij doet zich voor als journalist en Wesley vertelt dat niet hij, maar zíj hem heeft verlaten nadat hij geld van haar leende. Simon krijgt de f 9000,- van Lizzie terug. Dat geld brengt ze naar de drugsdealers van de mosgroene Opel. Dit had ze beter niet kunnen doen want nu denken die mensen dat ze geld heeft en de Opel begint hen weer te achtervolgen.
Lizzie voelt zich bedreigd en besluit weg te gaan, Simon mag niet weten waar ze heen gaat. Wanneer de drugsdealers hem thuis komen lastigvallen en naar Lizzie vragen, antwoordt hij dat hij dat niet weet. Ze geloven hem.
Simon besluit langs te gaan bij Van Doorn en hem raad te vragen. Van Doorn vertelt dat hij denkt dat Lizzie aan 'pseudologica fantastica' lijdt, een ziekelijke liegzucht, en dat ze de hele drugsverslaving verzonnen heeft.
Dit is een leugen teveel voor Simon. Wanneer Lizzie na een lange tijd naar Simon komt, vertelt hij haar gelijk wat Van Doorn zei en vraagt haar om een verklaring voor de schuld aan de drugsdealers. Toen ze in de Yab Yum werkte, had ze een vaste klant, Phillipe, die haar vroeg om drugs achter te houden en die een paar dagen later af te geven aan klanten. Toen ze op een dag de drugs aan Franse mannen meegaf, en een dag later Nederlandse mannen om de drugs kwamen vragen, bleek dat ze de drugs aan de verkeerde mannen had meegegeven en moest zij voor de kosten opdraaien.
Lizzie en Simon besluiten hun relatie te beëindigen. Lizzie heeft teveel gelogen. Simon wil niet langer in zijn kamertje wonen en huurt de kamer van de zus van Nico Weuling, Josje, gedurende haar vakantie. Josje wordt bij terugkomst verliefd op Simon en zij krijgen wat.
Simon mist Lizzie en belt op om nog één keer wat af te spreken. Ze woont nu bij haar tante Janneke en heeft haar schuld geheel afgelost. Ze studeert nu Nederlands en heeft een nieuwe vriend. Ze zal altijd van Simon blijven houden, maar er is teveel gebeurd tussen hen waardoor ze geen relatie kunnen hebben.

Ik vond het een goed boek. In het begin geloof je alles wat er gebeurd is, je gaat er niet van uit dat het een samenhang van leugens is. Er zit echt verhaal in, de gebeurtenissen houden verband met elkaar en de personages van Simon en Lizzie zijn erg goed. Ik vind het ook een erg realistisch verhaal. Door het boek is het hoerenbestaan op mij een stuk gecompliceerder overgekomen. De omstandigheden waarin ze verkeren en hoe moeilijk het is voor h n om simpele dingen te doen, zoals buiten te komen, doen je realiseren dat er veel meer aan de hand is dan je op het eerste gezicht zou zeggen, ik kijk met andere ogen naar hun bestaan.

2. De Verdiepingsopdracht.
Ik had bij de titel niet veel verwachtingen. Het is wel een aparte titel, maar ik had echt niet geweten waar hij op zou slaan, waar hij naar zou associëren. Na het lezen van de achterkant had ik verwacht dat het een vrij seksistisch boek zou zijn (het Turks fruit van de jaren 90 - nieuwsblad van het noorden) zonder veel inhoud.

Mijn verwachtingen zijn eigenlijk niet uitgekomen. Er zat weldegelijk een sterke inhoud in en het seksgehalte viel erg mee. Het boek bleek veel beter dan dat ik had verwacht.

Ik vond het geen spannend verhaal. De gebeurtenissen waren niet 'levensbedreigend' en meestal ook niet geheel duidelijk, dat werd het pas later. Wel was ik af en toe benieuwd naar de afloop van een 'nieuw probleem'.

Om de spanning een beetje te verhogen wordt in het begin een beetje een vage situatie geschetst, die pas later opgehelderd wordt. Voorbeeld: de mosgroene Opel schaduwt in het begin Simon en Lizzie, al weet je niet waarom ze dat doen en wie het zijn. Door dit lange tijd een beetje vaag te houden, word je nieuwsgierig.

Het boek heeft een gesloten einde. De relatie van Lizzie en Simon wordt beëindigd en ze hebben allebei een nieuwe relatie. Het verhaal over Simon en Lizzie wordt hiermee dus beëindigd. Persoonlijk had ik het leuker gevonden als ze verder zouden zijn gegaan met hun relatie, omdat ik wel van een 'happy end' houd.

Ik denk dat het verhaal wel verzonnen is, al kan het wel echt gebeurd zijn.

De fabel wijkt af van het sujet, je wordt tijdens het lezen steeds opnieuw 'opgelicht' en het plot is de uiteindelijke waarheid. De functie ervan is om je op het verkeerde spoor te zetten, om je nieuwsgierig te maken naar de volgende leugen.

De gebeurtenissen zijn chronologisch, met af en toe een flashback.

De tekst is niet-continue, de schrijver beschrijft belangrijke scènes uitvoerig, en even later worden er een paar dagen of weken in 3 regels verteld. De ontmoetingsscène van Lizzie en Simon wordt uitgebreid verteld, verderop staat dat er weken voorbij gingen zonder iets van Lizzie te horen, totdat ze belde.

De belangrijkste toekomstverwijzing is dat er op een gegeven moment staat dat Simon zich pas jaren na hun relatie de maanden met Lizzie zou herinneren als een jaar ingedeeld in seizoenen. Je weet dan dus al dat het uitgaat.

Een aantal uitgebreide flashbacks gaan over het vroegere leven van Lizzie en Simon. De jeugd van Lizzie, hoe ze in het hoerenbestaan terecht kwam en haar ex-vriendjes. Van Simon zijn jeugd.

Terugverwijzingen naar eerder vertelde stukken. Lizzie zei dat ze 2 dagen per week werkte. Wat later hoort Simon Tanja uit en deze vertelt dat Lizzie de andere dagen in Yab Yum werkt.

De flashbacks, toekomstverwijzingen en terugverwijzingen zorgen voor het geheel van omstandigheden dat het verhaal vormt.

Het verhaal speelt zich in de jaren negentig af. Dit maak je op uit de omgeving die wordt beschreven, die klopt ongeveer met het heden, dus zal het ongeveer in deze tijd afspelen.

Simon is een lange, donkerjarige en iel gebouwde student, geobsedeerd door het hoerenleven. Hij is erg gevoelig en leeft in een soort leugenwereld, dit begint al wanneer hij gaat hoerenlopen en loopt door wanneer hij wat met Lizzie krijgt. Lizzie is een klein meisje, met een, tijdens de werkuren, wit gezicht in combinatie met opvallende make-up. Buiten de werkuren om ziet ze er vrij normaal uit, beetje iel ook.

Lizzie heeft gedurende het verhaal een relatie met Simon, was getrouwd met Jasper, heeft wat gehad met Wesley, wordt achternagezeten door drugsdealers en zit in therapie bij Martin van Doorn. Lizzie zorgt voor het verband tussen Simon en de andere personen.

Simon was student, Lizzie was prostituee, Jasper was de ex-echtgenoot van Lizzie, Martin van Doorn was therapeut, Tanja was collega van Lizzie, Janneke was een tante van Lizzie waarbij Lizzie uiteindelijk introk en Philippe was de vaste klant uit de Yab Yum die Lizzie had opgezadeld met de drugsschuld.

Ik denk niet dat Simon uiteindelijk zijn doel heeft bereikt. Hij zou nog graag wat met Lizzie willen hebben. Alleen dat ging gewoon niet meer, al houden ze van elkaar, er is teveel gebeurd tussen hen.

De round characters zijn; Simon en Lizzie.
De flat characters zijn: Jasper, Wesley, Tanja, Phillipe, de drugsdealers, Janneke en Van Doorn.

Lizzie leeft in een soort droomwereld. In haar onderwaterkamer wordt ze weer kind en is ze een heel ander persoon dan degene die ze is als prostituee. Bovendien wantrouwt ze alle mensen sinds haar jeugd, ze heeft nooit echte liefde gekend. Daarom liegt ze hele verhalen aan elkaar, het is maar beter dat zo weinig mogelijk mensen iets van haar weten.
Simon is een beetje verlegen en eenzame student, die zich laat meeslepen in de leugens van Lizzie. Hij is erg achterdochtig want hij houdt Lizzie's bezigheden steeds in de gaten.

Ik kan me eigenlijk met geen van beiden identificeren, maar ik kan me wel goed in ze verplaatsen.

3. De evaluatie.
Ik vind het een boek met inhoud, een goede opbouw en het heeft precies de goede lengte. De situaties hadden niet langer of korter beschreven moeten worden. De schrijver neemt je echt mee in de wereld van Simon, deelt je zijn gevoelens mee en laat je denken wat Simon denkt. is een gecompliceerd verhaal, waar over nagedacht is en wat ook echt gebeurd zou kunnen zijn.

Mijn mening is niet veranderd, het is een goed geschreven boek.

Het beschrijven van het verhaal vind ik erg moeilijk, in het boek krijg je veel informatie wat je zo kort mogelijk moet samenvatten maar wat toch een samenhangend geheel vormt. Verder vond ik de verdiepingsopdracht niet zo heel moeilijk, al is het niet mijn sterkste punt.

Het lezen van het boek kostte bijna geen moeite, wel tijd. Het was makkelijk leesbare taal.