Abortus

Abortuswet nader bekeken

Er zijn altijd al redenen geweest voor vrouwen om een zwangerschap af te breken. Pas vanaf de jaren zestig wilden vrouwen en artsen dit beter en bij wet geregeld hebben. Vanaf 1971 konden vrouwen in Nederland terecht in de abortuskliniek van de stichting Stimezo. Deze stichting wilde de kwaliteit van de abortushulpverlening optimaliseren. Bovendien wilde ze meer klinieken oprichten door het hele land. Er waren artsen die toen niet in ziekenhuizen konden aborteren, omdat dit volgens de wet illegaal was. Vrouwen en artsen vonden het noodzakelijk om abortus uit de illegaliteit te halen. Men wilde voorkomen dat de primitieve en gevaarlijke middelen die men tot dan toe gebruikten afgeschaft werden. Deze methodes leidden vaak tot complicaties, zoals blijvende onvruchtbaarheid en zelfs sterfte onder vrouwen. Ook werd er niet altijd steriel gewerkt. Rijke vrouwen konden wel een goede arts raadplegen en zich illegaal laten helpen, maar arme vrouwen werden daarentegen overgeleverd aan zelf bedachte slechte middelen.
Een abortus mag alleen uitgevoerd worden als de vrouw dit vrijwillig besluit. Echter, dit is een moeilijk punt omdat die vrijwilligheid lastig te toetsen is. Er zijn situaties waarin de vrouw bijvoorbeeld onder psychische druk staat van haar partner of familie. In zulke gevallen is het van belang dat de artsen voldoende getraind zijn om dit te signaleren. Deze vrijwilligheid is zeer van belang, omdat anders een strafbaar feit gepleegd wordt.
Volgens de wet is abortus alleen mogelijk bij een zwangerschap die niet langer heeft geduurd dan 24 weken. In de praktijk wordt veelal een termijn aangehouden van 21 weken en enkele dagen. Een reden hiervoor is dat artsen er zeker van willen zijn dat zij binnen de termijn blijven. Aangezien de foetus tot 24 weken zonder verbinding met de moeder niet levensvatbaar is, wordt dit niet gezien als het beëindigen van een mensenleven en dus ook niet als moord. Aan de andere kant is het voor de vrouw in zo’n laat stadium fysiek maar ook psychisch heel zwaar.
Een zwangerschap mag pas worden afgebroken op de zesde dag nadat de vrouw een arts heeft bezocht en over haar besluit tot abortus heeft gesproken. Er is dus een wachttijd van vijf dagen, waarna eventueel op de beslissing kan worden teruggekomen. In het geval van een paniekreactie voorkomt deze bedenktijd dat het mogelijk is om in een opwelling de zwangerschap te beëindigen. Aan de andere kant is het natuurlijk zo dat men zich kan afvragen of mensen naar een arts gaan zonder de beslissing al te hebben overwogen. In dat geval zijn vijf dagen aan de hoge kant en kan misschien worden voldaan met bijvoorbeeld drie dagen.
Abortus mag alleen worden verricht in ziekenhuizen en klinieken die daartoe een vergunning hebben van de minister van volksgezondheid. Als men het verleden in ogenschouw neemt op het gebied van illegale medische handelingen en de slechte gevolgen daarvan, is dit een goede zaak. De controle op de instanties die abortussen uit mogen voeren komt de patiënt ten goede.
Volgens de wet moeten ouders bij minderjarige kinderen toestemming geven om abortus te laten plegen. Indien dit tot problemen leidt, moet er gezocht worden naar een andere oplossing. Dit kan adoptie zijn, opvoeding door de ouders of een ander familielid. In de praktijk is het vaak zo dat abortus zonder toestemming van de ouders toch wordt uitgevoerd. Je kunt je afvragen of je op zo’n jonge leeftijd al zulke belangrijke beslissingen kan nemen. Aan de andere kant is het goed dat er toch een mogelijkheid is om buiten de toestemming van ouders een abortus te plegen. Juist omdat abortus gratis is, zal de drempel lager zijn om hiertoe over te gaan.
Abortus is alleen toegestaan als de noodsituatie van de vrouw dat onontkoombaar maakt, maar wat voor redenen maken abortus noodzakelijk? Is er genoeg noodzaak als een vrouw de zwangerschap wil afbreken, omdat zij bijvoorbeeld vindt dat dit haar carrière in de weg zit? Of is er pas voldoende reden als het kind terecht zou komen in slechte leefomstandigheden? Moet een vrouw voor haarzelf kiezen of aan de toekomst van het kind denken?
Als abortus na goede over wegingen de enige uitweg blijkt te zijn kunnen we ons in Nederland gelukkig prijzen dat we hier een redelijke wetgeving hebben. Illegalen praktijken behoren tot het verleden. Met gemiddeld 25 duizend abortussen per jaar scoort Nederland vergeleken met andere landen het laagst. We moeten er door goede voorlichting naar streven dat dit aantal nog verder omlaag gaat. De wet kan op een paar punten verbeterd worden. Minderjarig meisjes moeten abortus kunnen laten plegen zonder toestemming van de ouders. Artsen moeten goed getraind worden om te kunnen achterhalen of de abortus wel vrijwillig besloten is. Abortus is nu alleen toegestaan als de noodsituatie dat onontkoombaar maakt, maar een vrouw moet zelf beslissen of hiervan sprake is.